Apalokanakammakath±

495-6. Tatth±ti cat³su kammesu. Etth±ti os±raº±dip±µhe. Padasiliµµhat±y±ti loke pad±na½ siliµµhabh±vato. Tatth±ti os±raº±d²su pañcasu. Kaºµakas±maºerassa y± s± daº¹akamman±san± atthi, s± niss±raº±ti yojan±. “Micch±diµµhiko hot²”ti vatv± tamevattha½ dassetu½ “antagg±hik±ya diµµhiy± samann±gato”ti vutta½. Micch±diµµhi hi liªgan±san±ya k±raºa½ hoti. Soti s±maºero, “nissajj±petabbo”ti pade k±ritakamma½, vuttakamma½ v±. Ta½ laddhinti dh±tukamma½, avuttakamma½ v±. Kinti k±tabbanti ±ha “evañca pana kamma½ k±tabban”ti.
K±tabb±k±ra½ dassento ±ha “saªgha½ bhante”ti-±di. Ya½ sahaseyya½ labhant²ti yojan±. Tass±ti sahaseyyassa. Al±bh±y±ti al±bhatth±ya. “Cara pire vinass±”ti imin± niss±raº±k±ra½ dasseti. Attho panassa heµµh± vuttoyeva.
Soti samaºero, os±retabboti sambandho.
Sv±yanti so aya½ s±maºero, accaya½ deset²ti sambandho. Soratoti sundaraladdhiya½ rato, duladdhito v± suµµhu orato. Yath± pureti yath± pubbe ruccati, tath±ti yojan±. K±yasambhogas±maggid±nanti k±yena ca sambhogena ca s±maggiy± d±na½.
Evanti-±di nigamana½. Yasm± pana brahmadaº¹o pañcasatikakkhandhake (c³¼ava. 445) channasseva paññatto, tasm± tasseva d±tabboti ±ha “na kevalan”ti-±di. Es±ti brahmadaº¹o, aññopi yo bhikkhu viharati, tassapi d±tabboti sambandho. Kinti d±tabboti ±ha “evañca pana d±tabbo”ti. D±tabb±k±ra½ dassento ±ha “saªghamajjhe”ti-±di.
Ya½ vacana½ iccheyya, ta½ vacananti yojan±. Kham±pentass±ti saªgha½ kham±pentassa tassa bhikkhuss±ti yojan±.
Paµisaªkh±ti paµisaªkh±ya, ñ±ºena paccavekkhitv±ti attho.
Yanti avandiyakamma½, anuññ±tanti sambandho. Kena anuññ±tanti ±ha “bhagavat±”ti. Kismi½ khandhake anuññ±tanti ±ha “bhikkhunikkhandhake”ti. Kesu vatth³su anuññ±tanti ±ha “tena kho pana…pe… imesu vatth³s³”ti (c³¼ava. 411). Ki½ katv± anuññ±tanti ±ha “dukkaµa½ paññapetv±”ti. Kinti anuññ±tanti ±ha “anuj±n±mi…pe… k±tabbo”ti. Tass±ti avandiyassa. “Na os±raº±d²n²”ti imin± evasaddassa cha¹¹etabbattha½ dasseti. Tass±ti kammalakkhaºabh³tassa avandiyassa. Tatthev±ti bhikkhunikkhandhakeyeva. Nanti kammalakkhaºa½. Idh±p²ti pariv±re kammavaggepi.
Ap±s±dikanti apas±d±vaha½, apas±dajanaka½ v±.
Tatoti avandiyakaraºato. Imanti bhikkhu½. Vandiyanti vanditabba½, vandana½ v±.
Etth±ti apalokanakamme, bhikkhunisaªgham³laka½ katv± paññattanti yojan±. Bhikkhusaªghass±p²ti pisaddo na bhikkhunisaªghassev±ti dasseti. Panasaddo sambh±vanattho, tath± bhikkhunisaªgham³laka½ paññattamp²ti attho, labhitabbabh±va½ vitth±rena dassento ±ha “ya½ h²”ti-±di. Ya½ apalokanakamma½ karot²ti yojan±. Appamattakavissajjakena pana d±tabb±n²ti sambandho. Tesanti s³ci-±d²na½. Soyev±ti appamattakavissajjakoyeva. Tatoti appamattakato. Tatth±ti sen±sanakkhandhakavaººan±ya½ (c³¼ava. aµµha. 321). Vuttappak±ra½ gil±nabhesajjamp²ti sambandho. Yopi c±ti bhikkhupi ca hot²ti sambandho. Tassa d±tabb±ti sambandho. Tatrupp±datoti tasmi½ mah±v±se upp±dapaccayato, gahetv±ti sambandho. “Pesalass±”ti-±din± duss²l±d²na½ d±tu½ na vaµµat²ti dasseti.
Jagg±petu½ vaµµat²ti ettha apucchitv± jagg±petu½ vaµµat²ti ±ha “aya½ bhikkh³”ti-±di. Odiss±ti uddisitv±.
¾sanaghara½ v±ti paµim±ghara½ v±, k±rako manussoti sambandho. Upanikkhepato gahetv±ti sambandho. Saªghikenap²ti pisaddo na kevala½ cetiyassa upanikkhepeneva, atha kho saªghikenap²ti dasseti.
Y±panamatta½ alabhantehi karonteh²ti yojan±, paribhuñjantehi hutv±ti sambandho. “Vatta½ karom±”ti-±din± “y±panamattan”ti padassa attha½ dasseti. Vih±re ropit± ye phalarukkh±ti yojan±. Yesanti rukkh±na½. Tes³ti rukkhesu. Ye pan±ti rukkh± pana, apariggahit± hont²ti sambandho. Ta½ pan±ti apalokanakamma½ pana. Sal±ka½ gaºhanti etth±ti sal±kagga½, µh±na½. “Y±gaggabhattagga”iti etth±pi eseva nayo. Uposathaggeti uposathassa gahaºaµµh±ne, uposathageheti attho. Tatth±ti uposathagge. Tanti apalokanakamma½.
Ya½ m³latacapatta-aªkurapupphaphalakh±dan²y±d²ti yojan±. Antos²m±y±ti anto upac±ras²m±ya.
Sukatamev±ti saªghena katameva. Uposathadivaseti nidassanamatta½ yasmi½ kasmi½ci divasepi katatt±.
Phalav±ren±ti rukkh±na½ phalagahaºav±rena. Rukkh± dharant²ti rukkh± tiµµhanti, sa½vijjanti v± Yeh²ti bhikkh³hi ropit±, hont²ti sambandho. S± eva katik±ti pubbe kat± s± eva katik±, aññ± katik± na k±tabb±ti adhipp±yo.
Aññasmi½ vih±reti rukkh±na½ µhitavih±rato aññasmi½ vih±re. Tesanti rukkh±na½, s±m²ti sambandho. Yep²ti rukkh±pi, ropit±ti sambandho. Aññato µh±natoti yojan±. Tes³ti rukkhesu. Etth±ti vih±re. Tehi pan±ti pariveºas±mikehi bhikkh³hi pana. Dasabh±ganti dasamabh±ga½. “Eseva nayo”ti imin± dasabh±ga½ datv±ti attha½ atidisati.
Sambh±van²yabhikkhunoti s²lasut±d²hi sambh±van²yassa bhikkhuno. Tatth±ti por±ºavih±re. M³leti pubbe, ±dik±leti attho. Nikkukkuccen±ti “abh±jitamidan”ti kukkuccavirahena. Khiyyanamattameva tanti ta½ khiyyana½ khiyyanamattameva, na s±maºer±na½ khiyyana½ ruhat²ti attho.
Panasarukkhanti kaºµak²phalarukkha½. Aya½ s±m²c²ti aya½ bh±jetv± kh±dana½ anudhammat±. Kh±yitanti kh±dita½. Dvinna½ tiººa½ katikapaµippassambhana½ nayena ñ±tu½ sakkuºeyyatt± ta½ adassetv± ekasseva katikapaµippassambhana½ dassento ±ha “ekabhikkhuke pan±”ti-±di. Purimakatik±ti “yath±sukha½ paribhuñjitu½ ruccat²”ti (pari. aµµha. 495-496) pure kat± katik±. Tesanti s±maºer±na½, ph±tikammanti sambandho. Bh±jetv±ti s±maºer±na½ bh±jetv±. Imin± s±maºer±na½ ph±tikamma½ na d±tabbampi bh±ga½ bh±jetabbanti dasseti.
S±mantag±meh²ti ±sannag±mehi, ±gantv±ti sambandho. Eka½ amba½ eka½ labujanti yojan±. Adiyyam±ne dose dassite diyyam±ne ±nisa½sampi atthato ñ±tabbanti dassento ±ha “adiyyam±ne h²”ti-±di.
Gaºhant±na½ manuss±nanti sambandho. Tatoti katikavattaµµhapanato. Na vattabb±ti phalad±nakulad³sakatt± na vattabb±. Kinti ±cikkhitabbanti ±ha “n±¼iker±d²n²”ti-±di. Anuvicaritv±ti pad±namanukkamena vicaritv±. Upa¹¹habh±goti bhikkh³na½ laddhabh±gato upa¹¹ho bh±go. Apaloketv±ti saªgha½ ±pucchitv±.
Maggagamiyasatthav±hoti magga½ gamiko satthav±ho. Soti balakk±rena gahetv± kh±danto. Ch±y±d²nanti-±disaddena ±r±mavan±ni saªgahetabb±ni. Sace atth²ti sace attho atthi. Phalabharit±ti phalena paripuºº±. “Phalabh±rit±”tipi p±µho. Phalasaªkh±tena bh±rena samann±gat±ti attho. Apacc±s²santen±ti tesa½ santik± d±napaµid±na½ apacc±s²santena. Pubbe vuttamev±ti pubbe saªghikaµµh±ne “kuddho hi so”ti-±din± vuttameva. Etth±ti puggalikaµµh±ne.
Tanti phal±r±ma½. Soti paµibalo bhikkhu. Bh±riya½ kammanti jagganakamma½ bh±riya½. Ettaken±ti tatiyabh±ga-upa¹¹habh±gamattena. Sabba½ phal±r±manti sambandho. M³labh±ganti paµhamabh±ga½. “Dasabh±gamattan”ti imin± tadattha½ dasseti. Datv±ti saªghassa datv±. Soti bhikkhu. Akat±v±santi pubbe akata½ nava½ sen±sana½. ¾r±manti saªghassa ±r±ma½. Tehip²ti nissitakehipi. Pisaddo ±cariya½ apekkhati. Tesanti nissitak±na½. Jaggitak±leti jaggit±na½ rukkh±na½ pupphaphalabharitak±le. Jagganak±leti jagganamattak±le, jagganamattameva, na jagganak±raº± kiñci puppha½ v± phala½ v± hoti, tasmi½ k±leti attho. “Bahun”ti-±din± v±retabb±k±ra½ dasseti.
Ph±tikammena jagganto na atth²ti yojan±. An±pucchitv±v±ti saªgha½ anapaloketv±va. It²ti eva½.
Ñattikammaµµh±nabhede pana eva½ vinicchayo veditabboti yojan±. Os±reti saªghamajjha½ paveseti im±ya ñattiy±ti os±raº±.
Niss±riyati saªghato bahi kariyati im±y±ti niss±raº±. Ñatti uposatho n±m±ti ida½ k±raº³pac±ravasena vutta½. Ten±ha “uposathakammavasena µhapit±”ti. Eseva nayo ñattipav±raº± n±m±ti etth±pi.
Anus±seyy±ti-±din± paµhamapurisa-eyyavibhattivasena µhapit± ñatti attan± para½ sammanitu½ µhapit± ñatti n±ma. Anus±seyyanti-±din± uttamapurisa-eyya½vibhattivasena µhapit± ñatti attan±va att±na½ sammanitu½ µhapit± ñatti n±ma. Attan±va att± v± paro v± sammaniyati im±ya ñattiy±ti sammuti. Nissaµµhapattac²var±d²ni d²yanti anen±ti d±na½, ñatti. Vacca½ anapekkhitv± v±cakassa niyatanapu½sakaliªgatt± napu½sakaliªgavasena vutta½.
¾patti paµiggaºhiyati anen±ti paµiggaho.
Paµimukha½ upari ka¹¹hiyati im±y±ti paccukka¹¹han±.
Kammamev±ti lakkhiyati anen±ti kammalakkhaºa½.
“Tath±”ti padena “kammalakkhaºa½ n±m±”ti pada½ atidisati. Tatoti sabbasaªg±hikañattito. Par± dve ñattiyo kammalakkhaºa½ n±m±ti yojan±. It²ti-±di nigamana½.
Ñattidutiyakammaµµh±nabhede os±raº±d²na½ visesa½ dassento ±ha “va¹¹hassa licchavino”ti-±di. S²m±sammuti c±ti-±din± yojan± k±tabb±.
Y± pana dve ñattidutiyakammav±c± vutt±ti yojan±. It²ti-±di nigamana½.
Ñatticatutthakammaµµh±nabhede yojan±nayo p±kaµoyeva.
497. Catuvaggakaraºe kammeti-±dik±ya desan±ya sambandha½ dassento ±ha “iti kamm±ni c±”ti-±di. Tattha it²ti eva½ dassetv±ti sambandho. Tassatthoti tassa “catuvaggakaraºe kamme”ti-±divacanassa attho veditabboti sambandho.

Iti kammavaggavaººan±ya yojan± samatt±.