S±riputtamoggall±napabbajj±kath±

60. S±riputtamoggall±n±ti s±riputto ca moggall±no ca. Tehi katik± kat± hoti “yo paµhama½ amata½ adhigacchati, so ±rocet³”ti te kira ubhopi gihik±le upatisso kolitoti eva½ paññ±yam±nan±m± a¹¹hateyyasatam±ºavakapariv±r± giraggasamajja½ agama½su. Tatra nesa½ mah±jana½ disv± etadahosi– “aya½ n±ma eva½ mah±sattanik±yo appatte vassasate maraºamukhe patissat²”ti. Atha ubhopi uµµhit±ya paris±ya aññamañña½ pucchitv± ekajjh±say± paccupaµµhitamaraºasaññ± sammantayi½su “samma maraºe sati amaten±pi bhavitabba½, handa maya½ amata½ pariyes±m±”ti amatapariyesanattha½ sañcayassa channaparibb±jakassa santike saparis± pabbajitv± katip±heneva tassa ñ±ºavisaye p±ra½ gantv± amata½ apassant± pucchi½su “ki½ nu kho, ±cariya, aññopettha s±ro atth²”ti? “Natth±vuso, ettakameva idan”ti ca sutv± “tuccha½ ida½ ±vuso niss±ra½, yo d±ni amhesu paµhama½ amata½ adhigacchati, so itarassa ±rocet³”ti katika½ aka½su. Tena vutta½– “tehi katik± kat± hot²”ti-±di.
P±s±dikena abhikkanten±ti-±d²su itthambh³talakkhaºe karaºavacana½ veditabba½. Atthikehi upaññ±ta½ magganti eta½ anubandhanassa k±raºavacana½; idañhi vutta½ hoti– “ya½n³n±ha½ ima½ bhikkhu½ piµµhito piµµhito anubandheyya½, kasm± Yasm± ida½ piµµhito piµµhito anubandhana½ n±ma atthikehi upaññ±ta½ magga½ ñ±to ceva upagato ca maggo”ti attho. Atha v± atthikehi amhehi “maraºe sati amaten±pi bhavitabban”ti eva½ kevala½ atth²ti upaññ±ta½ nibb±na½ n±ma, ta½ magganto pariyesantoti evampettha attho daµµhabbo.
Piº¹ap±ta½ ±d±ya paµikkam²ti sudinnakaº¹e vuttappak±ra½ aññatara½ kuµµam³la½ upasaªkamitv± nis²di. S±riputtopi kho “ak±lo kho t±va pañha½ pucchitun”ti k±la½ ±gamayam±no ekamanta½ µhatv± vattapaµipattip³raºattha½ katabhattakiccassa therassa attano kamaº¹aluto udaka½ datv± dhotahatthap±dena therena saddhi½ paµisanth±ra½ katv± pañha½ pucchi. Tena vutta½– “atha kho s±riputto paribb±jako”ti-±di. Na t±ha½ sakkom²ti na te aha½ sakkomi. Ettha ca paµisambhid±ppatto thero na ettaka½ na sakkoti. Atha kho imassa dhammag±rava½ upp±dess±m²ti sabb±k±rena buddhavisaye avisayabh±va½ gahetv± evam±ha.
Ye dhamm± hetuppabhav±ti hetuppabhav± n±ma pañcakkhandh±; tenassa dukkhasacca½ dasseti. Tesa½ hetu½ tath±gato ±h±ti tesa½ hetu n±ma samudayasacca½; tañca tath±gato ±h±ti dasseti. Tesañca yo nirodhoti tesa½ ubhinnampi sacc±na½ yo appavattinirodho; tañca tath±gato ±h±ti attho. Tenassa nirodhasacca½ dasseti. Maggasacca½ panettha sar³pato adassitampi nayato dassita½ hoti, nirodhe hi vutte tassa samp±pako maggo vuttova hoti. Atha v± tesañca yo nirodhoti ettha tesa½ yo nirodho ca nirodhup±yo c±ti eva½ dvepi sacc±ni dassit±ni hont²ti. Id±ni tamevattha½ paµip±dento ±ha– “eva½v±d² mah±samaºo”ti.
Eseva dhammo yadi t±vadev±ti sacepi ito uttari natthi, ettakameva ida½ sot±pattiphalamattameva pattabba½, tath±pi eso eva dhammoti attho. Paccabyattha padamasokanti ya½ maya½ pariyesam±n± vicar±ma, ta½ padamasoka½ paµividdh±ttha tumhe; patta½ ta½ tumheh²ti attho. Adiµµha½ abbhat²ta½ bahukehi kappanahuteh²ti amhehi n±ma ida½ pada½ bahukehi kappanahutehi adiµµhameva abbhat²ta½; iti tassa padassa adiµµhabh±vena d²gharatta½ attano mah±j±nibh±va½* d²peti.
62. Gambh²re ñ±ºavisayeti gambh²re ceva gambh²rassa ca ñ±ºassa visayabh³te. Anuttare upadhisaªkhayeti nibb±ne. Vimutteti tad±rammaº±ya vimuttiy± vimutte. By±k±s²ti “eta½ me s±vakayuga½ bhavissati agga½ bhaddayugan”ti vadanto s±vakap±ramiññ±ºe by±k±si. S±va tesa½ ±yasmant±na½ upasampad± ahos²ti s± ehibhikkh³pasampad±yeva tesa½ upasampad± ahosi. Eva½ upasampannesu ca tesu mah±moggall±natthero sattahi divasehi arahatte patiµµhito, s±riputtatthero a¹¹ham±sena.
At²te kira anomadass² n±ma buddho loke udap±di. Tassa sarado n±ma t±paso sake assame n±n±pupphehi maº¹apa½ katv± pupph±saneyeva bhagavanta½ nis²d±petv± bhikkhusaªghass±pi tatheva maº¹apa½ katv± pupph±san±ni paññapetv± aggas±vakabh±va½ patthesi. Patthayitv± ca sir²va¹¹hassa n±ma seµµhino pesesi “may± aggas±vakaµµh±na½ patthita½, tvampi ±gantv± eka½ µh±na½ pattheh²”ti. Seµµhi n²luppalamaº¹apa½ katv± buddhappamukha½ bhikkhusaªgha½, tattha bhojetv± dutiyas±vakabh±va½ patthesi. Tesu saradat±paso s±riputtatthero j±to, sir²va¹¹ho mah±moggall±nattheroti ida½ nesa½ pubbakamma½.
63. Aputtakat±y±ti-±d²su yesa½ putt± pabbajanti, tesa½ aputtakat±ya. Y±sa½ pat² pabbajanti, t±sa½ vedhaby±ya vidhav±bh±v±ya. Ubhayen±pi kulupacched±ya. Sañcay±n²ti sañcayassa antev±sik±ni. Magadh±na½ giribbajanti magadh±na½ janapadassa giribbaja½ nagara½. Mah±v²r±ti mah±v²riyavanto. Nayam±n±nanti nayam±nesu. Bhummatthe s±mivacana½, upayogatthe v±. K± us³y± vij±natanti dhammena nayant²ti eva½ vij±nant±na½ k± iss±.

S±riputtamoggall±napabbajj±kath± niµµhit±.