2. S²lamayañ±ºaniddeso
37. Katha½ sutv±na sa½vare paññ± s²lamaye ñ±ºa½? Pañca s²l±ni– pariyantap±risuddhis²la½, apariyantap±risuddhis²la½, paripuººap±risuddhis²la½, apar±maµµhap±risuddhis²la½, paµippassaddhip±risuddhis²lanti. Tattha katama½ pariyantap±risuddhis²la½? Anupasampann±na½ pariyantasikkh±pad±na½– ida½ pariyantap±risuddhis²la½. Katama½ apariyantap±risuddhis²la½? Upasampann±na½ apariyantasikkh±pad±na½– ida½ apariyantap±risuddhis²la½. Katama½ paripuººap±risuddhis²la½? Puthujjanakaly±ºak±na½ kusaladhamme yutt±na½ sekkhapariyante [sekhapariyante (ka.)] parip³rak±r²na½ k±ye ca j²vite ca anapekkh±na½ pariccattaj²vit±na½– ida½ paripuººap±risuddhis²la½. Katama½ apar±maµµhap±risuddhis²la½? Sattanna½ sekkh±na½– ida½ apar±maµµhap±risuddhis²la½. Katama½ paµippassaddhip±risuddhis²la½? Tath±gatas±vak±na½ kh²º±sav±na½ paccekabuddh±na½ tath±gat±na½ arahant±na½ samm±sambuddh±na½– ida½ paµippassaddhip±risuddhis²la½. 38. Atthi s²la½ pariyanta½, atthi s²la½ apariyanta½. Tattha katama½ ta½ s²la½ pariyanta½? Atthi s²la½ l±bhapariyanta½, atthi s²la½ yasapariyanta½, atthi s²la½ ñ±tipariyanta½, atthi s²la½ aªgapariyanta½, atthi s²la½ j²vitapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ l±bhapariyanta½? Idhekacco l±bhahetu l±bhapaccay± l±bhak±raº± yath±sam±dinna½ [yath±sam±diººa½ (ka.)] sikkh±pada½ v²tikkamati– ida½ ta½ s²la½ l±bhapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ yasapariyanta½? Idhekacco yasahetu yasapaccay± yasak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati– ida½ ta½ s²la½ yasapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ ñ±tipariyanta½? Idhekacco ñ±tihetu ñ±tipaccay± ñ±tik±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati– ida½ ta½ s²la½ ñ±tipariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ aªgapariyanta½? Idhekacco aªgahetu aªgapaccay± aªgak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati– ida½ ta½ s²la½ aªgapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ j²vitapariyanta½? Idhekacco j²vitahetu j²vitapaccay± j²vitak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkamati– ida½ ta½ s²la½ j²vitapariyanta½. Evar³p±ni s²l±ni khaº¹±ni chidd±ni sabal±ni kamm±s±ni na bhujiss±ni na viññuppasatth±ni [na viññ³pasatth±ni (ka.)] par±maµµh±ni asam±dhisa½vattanik±ni [na sam±dhisa½vattanik±ni (ka.)] na avippaµis±ravatthuk±ni na p±mojjavatthuk±ni na p²tivatthuk±ni na passaddhivatthuk±ni na sukhavatthuk±ni na sam±dhivatthuk±ni na yath±bh³tañ±ºadassanavatthuk±ni na ekantanibbid±ya na vir±g±ya na nirodh±ya na upasam±ya na abhiññ±ya na sambodh±ya na nibb±n±ya sa½vattanti– ida½ ta½ s²la½ pariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ apariyanta½? Atthi s²la½ na l±bhapariyanta½ atthi s²la½ na yasapariyanta½, atthi s²la½ na ñ±tipariyanta½, atthi s²la½ na aªgapariyanta½, atthi s²la½ na j²vitapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ na l±bhapariyanta½? Idhekacco l±bhahetu l±bhapaccay± l±bhak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! Ida½ ta½ s²la½ na l±bhapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ na yasapariyanta½? Idhekacco yasahetu yasapaccay± yasak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti ki½ so v²tikkamissati! Ida½ ta½ s²la½ na yasapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ na ñ±tipariyanta½? Idhekacco ñ±tihetu ñ±tipaccay± ñ±tik±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! Ida½ ta½ s²la½ na ñ±tipariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ na aªgapariyanta½? Idhekacco aªgahetu aªgapaccay± aªgak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! Ida½ ta½ s²la½ na aªgapariyanta½. Katama½ ta½ s²la½ na j²vitapariyanta½? Idhekacco j²vitahetu j²vitapaccay± j²vitak±raº± yath±sam±dinna½ sikkh±pada½ v²tikkam±ya cittampi na upp±deti, ki½ so v²tikkamissati! Ida½ ta½ s²la½ na j²vitapariyanta½. Evar³p±ni s²l±ni akhaº¹±ni acchidd±ni asabal±ni akamm±s±ni bhujiss±ni viññuppasatth±ni apar±maµµh±ni sam±dhisa½vattanik±ni avippaµis±ravatthuk±ni p±mojjavatthuk±ni p²tivatthuk±ni passaddhivatthuk±ni sukhavatthuk±ni sam±dhivatthuk±ni yath±bh³tañ±ºadassanavatthuk±ni ekantanibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattanti– ida½ ta½ s²la½ apariyanta½. 39. Ki½ s²la½? Kati s²l±ni? Ki½ samuµµh±na½ s²la½? Kati dhammasamodh±na½ s²la½? Ki½ s²lanti cetan± s²la½, cetasika½ s²la½, sa½varo s²la½, av²tikkamo s²la½. Kati s²l±n²ti t²ºi s²l±ni– kusalas²la½, akusalas²la½, aby±katas²la½.Ki½ samuµµh±na½ s²lanti kusalacittasamuµµh±na½ kusalas²la½ akusalacittasamuµµh±na½ akusalas²la½, aby±katacittasamuµµh±na½ aby±katas²la½. Kati dhammasamodh±na½ s²lanti sa½varasamodh±na½ s²la½, av²tikkamasamodh±na½ s²la½, tath±bh±ve j±tacetan±samodh±na½ s²la½. 40. P±º±tip±ta½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Adinn±d±na½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. K±mesumicch±c±ra½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Mus±v±da½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Pisuºa½ v±ca½ [pisuº±v±ca½ (sy±. ka.) d². ni. 1.9 passitabb±] sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Pharusa½ v±ca½ [pharusav±ca½ (sy±. ka.)] sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Samphappal±pa½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½ Abhijjha½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. By±p±da½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Micch±diµµhi½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. 41. Nekkhammena k±macchanda½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Aby±p±dena by±p±da½ sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. ¾lokasaññ±ya thinamiddha½…pe… avikkhepaµµhena uddhacca½… dhammavavatth±nena vicikiccha½… ñ±ºena avijja½… p±mojjena arati½…. Paµhamena jh±nena [paµhamajjh±nena (sy±.) evam²disesu µh±nesu] n²varaºe…pe… dutiyena jh±nena vitakkavic±re… tatiyena jh±nena p²ti½… catutthena jh±nena sukhadukkha½… ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasañña½ paµighasañña½ n±nattasañña½… viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasañña½… ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasañña½… nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasañña½. Anicc±nupassan±ya niccasañña½…pe… dukkh±nupassan±ya sukhasañña½… anatt± anupassan±ya attasañña½… nibbid±nupassan±ya nandi½… vir±g±nupassan±ya r±ga½… nirodh± anupassan±ya samudaya½… paµinissagg±nupassan±ya ±d±na½… khay±nupassan±ya ghanasañña½… vay±nupassan±ya ±y³hana½.. vipariº±m±nupassan±ya dhuvasañña½… animitt±nupassan±ya nimitta½…. appaºihit±nupassan±ya paºidhi½… suññat±nupassan±ya abhinivesa½… adhipaññ±dhammavipassan±ya s±r±d±n±bhinivesa½… yath±bh³tañ±ºadassanena sammoh±bhinivesa½… ±d²nav±nupassan±ya ±lay±bhinivesa½… paµisaªkh±nupassan±ya appaµisaªkha½… vivaµµan±nupassan±ya saññog±bhinivesa½…. Sot±pattimaggena diµµhekaµµhe kilese…pe… sakad±g±mimaggena o¼±rike kilese… an±g±mimaggena aºusahagate kilese… arahattamaggena sabbakilese sa½varaµµhena s²la½, av²tikkamaµµhena s²la½. Pañca s²l±ni– p±º±tip±tassa pah±na½ s²la½, veramaº² s²la½, cetan± s²la½, sa½varo s²la½, av²tikkamo s²la½. Evar³p±ni s²l±ni cittassa avippaµis±r±ya sa½vattanti, p±mojj±ya sa½vattanti, p²tiy± sa½vattanti, passaddhiy± sa½vattanti, somanass±ya sa½vattanti, ±sevan±ya sa½vattanti, bh±van±ya sa½vattanti, bahul²kamm±ya sa½vattanti, alaªk±r±ya sa½vattanti, parikkh±r±ya sa½vattanti, pariv±r±ya sa½vattanti, p±rip³riy± sa½vattanti, ekantanibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattanti. Evar³p±na½ s²l±na½ sa½varap±risuddhi adhis²la½, sa½varap±risuddhiy± µhita½ citta½ na vikkhepa½ gacchati, avikkhepap±risuddhi adhicitta½ sa½varap±risuddhi½ samm± passati, avikkhepap±risuddhi½ samm± passati. Dassanap±risuddhi adhipaññ±. Yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh± Yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. Yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. Im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati, j±nanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, citta½ adhiµµhahanto sikkhati, saddh±ya adhimuccanto sikkhati, v²riya½ paggaºhanto sikkhati, sati½ upaµµhapento sikkhati, citta½ sam±dahanto sikkhati, paññ±ya paj±nanto sikkhati, abhiññeyya½ abhij±nanto sikkhati, pariññeyya½ parij±nanto sikkhati, pah±tabba½ pajahanto sikkhati, sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati, bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. Pañca s²l±ni– adinn±d±nassa…pe… k±mesumicch±c±rassa… mus±v±dassa… pisuº±ya v±c±ya… pharus±ya v±c±ya… samphappal±passa… abhijjh±ya… by±p±dassa… micch±diµµhiy±… bh±vetabba½ bh±vento sikkhanti. Nekkhammena k±macchandassa…pe… aby±p±dena by±p±dassa… ±lokasaññ±ya thinamiddhassa… avikkhepena uddhaccassa… dhammavavatth±nena vicikicch±ya… ñ±ºena avijj±ya… p±mojjena aratiy±… bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. Paµhamena jh±nena n²varaº±na½…pe… dutiyena jh±nena vitakkavic±r±na½… tatiyena jh±nena p²tiy±… catutthena jh±nena sukhadukkh±na½… ±k±s±nañc±yatanasam±pattiy± r³pasaññ±ya paµighasaññ±ya n±nattasaññ±ya… viññ±ºañc±yatanasam±pattiy± ±k±s±nañc±yatanasaññ±ya… ±kiñcaññ±yatanasam±pattiy± viññ±ºañc±yatanasaññ±ya… nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy± ±kiñcaññ±yatanasaññ±ya… bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. Anicc±nupassan±ya niccasaññ±ya…pe… dukkh±nupassan±ya sukhasaññ±ya… anatt±nupassan±ya attasaññ±ya… nibbid±nupassan±ya nandiy±… vir±g±nupassan±ya r±gassa… nirodh±nupassan±ya samudayassa… paµinissagg±nupassan±ya ±d±nassa… khay±nupassan±ya ghanasaññ±ya… vay±nupassan±ya ±y³hanassa… vipariº±m±nupassan±ya dhuvasaññ±ya… animitt±nupassan±ya nimittassa… appaºihit±nupassan±ya paºidhiy±… suññat±nupassan±ya abhinivesassa… adhipaññ±dhammavipassan±ya s±r±g±bhinivesassa… yath±bh³tañ±ºadassanena sammoh±bhinivesassa… ±d²nav±nupassan±ya ±lay±bhinivesassa… paµisaªkh±nupassan±ya appaµisaªkh±ya… vivaµµan±nupassan±ya saññog±bhinivesassa bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. Sot±pattimaggena diµµhekaµµh±na½ kiles±na½…pe… sakad±g±mimaggena o¼±rik±na½ kiles±na½… an±g±mimaggena anusahagat±na½ kiles±na½… arahattamaggena sabbakiles±na½ pah±na½ s²la½, veramaº² s²la½, cetan± s²la½, sa½varo s²la½, av²tikkamo s²la½. Evar³p±ni s²l±ni cittassa avippaµis±r±ya sa½vattanti, p±mojj±ya sa½vattanti, p²tiy± sa½vattanti, passaddhiy± sa½vattanti, somanass±ya sa½vattanti, ±sevan±ya sa½vattanti, bh±van±ya sa½vattanti, bahul²kamm±ya sa½vattanti, alaªk±r±ya sa½vattanti, parikkh±r±ya sa½vattanti, pariv±r±ya sa½vattanti, p±rip³riy± sa½vattanti, ekantanibbid±ya vir±g±ya nirodh±ya upasam±ya abhiññ±ya sambodh±ya nibb±n±ya sa½vattanti. 42. Evar³p±na½ s²l±na½ sa½varap±risuddhi adhis²la½. Sa½varap±risuddhiy± µhita½ citta½ avikkhepa½ gacchati, avikkhepap±risuddhi adhicitta½. Sa½varap±risuddhi½ samm± passati, avikkhepap±risuddhi½ samm± passati. Dassanap±risuddhi adhipaññ±. Yo tattha sa½varaµµho, aya½ adhis²lasikkh±. Yo tattha avikkhepaµµho, aya½ adhicittasikkh±. Yo tattha dassanaµµho, aya½ adhipaññ±sikkh±. Im± tisso sikkh±yo ±vajjanto sikkhati, j±nanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, citta½ adhiµµhahanto sikkhati, saddh±ya adhimuccanto sikkhati, v²riya½ paggaºhanto sikkhati, sati½ upaµµhapento sikkhati, citta½ sam±dahanto sikkhati, paññ±ya paj±nanto sikkhati, abhiññeyya½ abhij±nanto sikkhati, pariññeyya½ parij±nanto sikkhati pah±tabba½ pajahanto sikkhati, sacchik±tabba½ sacchikaronto sikkhati, bh±vetabba½ bh±vento sikkhati. Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½ paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “sutv±na sa½vare paññ± s²lamaye ñ±ºa½”.
S²lamayañ±ºaniddeso dutiyo.