43. Padesavih±rañ±ºaniddesavaººan±

94. Padesavih±rañ±ºaniddese yen±k±rena m±tik±ya uddiµµho padeso paccavekkhitabbo, ta½ dassento micch±diµµhipaccay±pi vedayitanti-±dim±ha. Tattha micch±diµµhipaccay±ti diµµhisampayuttavedan±pi vaµµati diµµhi½ upanissaya½ katv± uppann± kusal±kusalavedan±pi vip±kavedan±pi. Tattha micch±diµµhisampayutt± akusal±va hoti, diµµhi½ pana upaniss±ya kusal±pi uppajjanti akusal±pi. Micch±diµµhik± hi diµµhi½ upaniss±ya pakkhadivasesu y±gubhatt±d²ni denti, andhakuµµhi-±d²na½ vatta½ paµµhapenti, catumah±pathe s±la½ karonti, pokkharaºi½ khaº±penti, pupph±r±ma½ phal±r±ma½ ropenti, nad²viduggesu setu½ attharanti, visama½ sama½ karonti. Iti tesa½ kusal± vedan± uppajjati. Micch±diµµhi½ pana niss±ya samm±diµµhike akkosanti paribh±santi vadhabandh±d²ni karonti, p±ºa½ vadhitv± devat±na½ upaharanti. Iti nesa½ akusal± vedan± uppajjati. Vip±kavedan± pana bhavantaragat±na½ hoti. S± pana micch±diµµhi sahaj±t±ya vedan±ya sahaj±ta-aññamaññanissayasampayutta-atthi-avigatapaccayehi paccayo hoti, samanantaraniruddh± micch±diµµhi paccuppannamicch±diµµhisampayutt±ya vedan±ya anantarasamanantar³panissaya-±sevananatthivigatapaccayehi paccayo hoti, micch±diµµhi½ garu½ katv± abhinandantassa lobhasahagatavedan±ya ±rammaºa-±rammaº±dhipati-±rammaº³panissayapaccayehi paccayo hoti, sabb±kusalehi micch±diµµhi½ ±rammaºamatta½ karontassa sabb±kusalavedan±ya micch±diµµhi½ paccavekkhantassa vipassantassa kusal±by±katavedan±ya ±rammaºapaccayena paccayo hoti, micch±diµµhipaccayena uppajjam±n±na½ kusal±kusalavedan±na½ bhavantare vip±kavedan±nañca upanissayapaccayena paccayo hoti.
Micch±diµµhiv³pasamapaccay±ti micch±diµµhiv³pasamo n±ma samm±diµµhi, tasm± ya½ samm±diµµhipaccay± vedayita½ vutta½, tadeva “micch±diµµhiv³pasamapaccay±”ti veditabba½. Keci pana “micch±diµµhiv³pasamo n±ma vipassan±kkhaºe sot±pattimaggakkhaºe c±”ti vadanti.
Samm±diµµhipaccay±pi vedayitanti etth±pi samm±diµµhisampayuttavedan±pi vaµµati samm±diµµhi½ upanissaya½ katv± uppann± kusal±kusalavedan±pi vip±kavedan±pi. Tattha samm±diµµhisampayutt± kusal±va hoti, samm±diµµhi½ pana upaniss±ya buddhap³j± d²pam±l±ropana½ mah±dhammassavana½ appatiµµhite dis±bh±ge cetiyapatiµµh±pananti evam±d²ni puññ±ni karonti. Iti nesa½ kusal± vedan± uppajjati. Samm±diµµhimeva niss±ya micch±diµµhike akkosanti paribh±santi, att±na½ ukka½santi, para½ vambhenti. Iti nesa½ akusal± vedan± uppajjati. Vip±kavedan± pana bhavantaragat±na½yeva hoti. S± pana samm±diµµhi sahaj±t±ya samanantaraniruddh±ya paccuppann±ya vedan±ya micch±diµµhiy± vuttapaccayeheva paccayo hoti, lokikasamm±diµµhi paccavekkhaºasampayutt±ya vipassan±sampayutt±ya nikantisampayutt±ya ca vedan±ya ±rammaºapaccayena paccayo hoti, micch±diµµhiy± vuttanayeneva upanissayapaccayena paccayo hoti, maggaphalasamm±diµµhi paccavekkhaºasampayutt±ya vedan±ya ±rammaºa-±rammaº±dhipati-±rammaº³panissayapaccayavasena paccayo hoti.
Samm±diµµhiv³pasamapaccay±pi vedayitanti samm±diµµhiv³pasamo n±ma micch±diµµhi, tasm± ya½ micch±diµµhipaccay± vedayita½ vutta½, tadeva “samm±diµµhiv³pasamapaccay±”ti veditabba½. Micch±saªkappapaccay± micch±saªkappav³pasamapaccay±ti-±d²supi eseva nayo. Yassa yassa hi “v³pasamapaccay±”ti vuccati, tassa tassa paµipakkhadhammapaccay±va ta½ ta½ vedayita½ adhippeta½. Micch±ñ±º±d²su pana micch±ñ±ºa½ n±ma p±pakiriy±su up±yacint±. Atha v± micch±ñ±ºa½ micch±paccavekkhaºañ±ºa½. Samm±ñ±ºa½ n±ma vipassan±samm±diµµhi½ lokuttarasamm±diµµhiñca µhapetv± avasesakusal±by±kata½ ñ±ºa½. Micch±vimutti n±ma p±p±dhimuttit±. Atha v± ay±th±vavimutti aniyy±nikavimutti avimuttasseva sato vimuttisaññ²ti. Samm±vimutti n±ma kaly±º±dhimuttit± phalavimutti ca. Samm±diµµhi-±dayo heµµh± vuttatth±yeva.
Chandapaccay±p²ti-±d²su pana chando n±ma lobho, chandapaccay± aµµhalobhasahagatacittasampayuttavedan± veditabb±. Chandav³pasamapaccay± paµhamajjh±navedan±va. Vitakkapaccay± paµhamajjh±navedan±. Vitakkav³pasamapaccay± dutiyajjh±navedan±. Saññ±paccay± µhapetv± paµhamajjh±na½ ses± cha sam±pattivedan±. Saññ±v³pasamapaccay± nevasaññ±n±saññ±yatanavedan±.
Chando ca av³pasanto hot²ti-±d²su sace chandavitakkasaññ± av³pasant± hont²ti attho. Tappaccay±ti so chandavitakkasaññ±na½ av³pasamo eva paccayo tappaccayo, tasm± tappaccay±. Chandavitakkasaññ±-av³pasamapaccay± vedan± hot²ti attho. S± aµµhalobhasahagatacittasampayuttavedan± hoti. Sace chando v³pasanto vitakkasaññ± av³pasant±. Tappaccay±ti so chandassa v³pasamo vitakkasaññ±na½ av³pasamo eva paccayo tappaccayo, tasm± tappaccay±. S± paµhamajjh±navedan±va. Sace chandavitakk± v³pasant± saññ± av³pasant±. Tappaccay±ti so chandavitakk±na½ v³pasamo saññ±ya av³pasamo eva paccayo tappaccayo, tasm± tappaccay±. S± dutiyajjh±navedan±va. Sace chandavitakkasaññ± v³pasant±. Tappaccay±ti so chandavitakkasaññ±na½ v³pasamo eva paccayo tappaccayo, tasm± tappaccay±. S± nevasaññ±n±saññ±yatanavedan±va. Keci pana “chando n±ma appana½ p±puºiss±m²ti pubbabh±ge dhammacchando, appan±ppattassa so chando v³pasanto hoti. Paµhamajjh±ne vitakko hoti, dutiyajjh±nappattassa vitakko v³pasanto hoti. Sattasu sam±patt²su saññ± hoti, nevasaññ±n±saññ±yatana½ sam±pannassa ca nirodha½ sam±pannassa ca saññ± v³pasant± hot²”ti eva½ vaººayanti. Idha pana nirodhasam±patti na yujjati. Appattassa pattiy±ti arahattaphalassa pattatth±ya. Atthi ±yavanti atthi v²riya½. ¾y±vantipi p±µho. Tasmimpi µh±ne anuppatteti tassa v²riy±rambhassa vasena tasmi½ arahattaphalassa k±raºe ariyamagge anuppatte Tappaccay±pi vedayitanti arahattassa µh±napaccay± vedayita½. Etena catumaggasahaj±t± nibbattitalokuttaravedan± gahit±. Keci pana “±yavanti paµipatti. Tasmimpi µh±ne anuppatteti tass± bh³miy± pattiy±”ti vaººayanti.

Padesavih±rañ±ºaniddesavaººan± niµµhit±.