16. Ekadhammap±¼i
(16) 2. Ekadhammap±¼i-dutiyavaggavaŗŗan±
298. Dutiye micch±diµµh²ti dv±saµµhividh±yapi micch±diµµhiy± eta½ adhivacana½. Micch±diµµhikass±ti t±ya diµµhiy± samann±gatassa. 299. Samm±diµµh²ti pańcavidh±yapi samm±diµµhiy± eta½ adhivacana½. Samm±diµµhikass±ti t±ya diµµhiy± samann±gatassa. 302. Ayoniso manasik±roti anup±yamanasik±ro. 303. Yoniso manasik±roti up±yamanasik±ro. Tattha ayoniso manasikaroto pubbe anuppann± micch±diµµhi uppajjati, uppann± pana y±va niy±mokkaman± pava¹¹hati. Niy±me okkante va¹¹hit± n±ma hoti. Yoniso manasikaroto pubbe anuppann± samm±diµµhi uppajjati, uppann± pana y±va arahattamagg± pava¹¹hati. Arahattaphale patte va¹¹hit± n±ma hoti. 304. Micch±diµµhiy±, bhikkhave, samann±gat± satt±ti ettha ekacc± micch±diµµhi sagg±varaŗ± ceva hoti magg±varaŗ± ca, ekacc± magg±varaŗ±va, na sagg±varaŗ±, ekacc± neva sagg±varaŗ± na magg±varaŗ±. Tattha ahetukadiµµhi, akiriyadiµµhi, natthikadiµµh²ti aya½ tividh± sagg±varaŗ± ceva hoti magg±varaŗ± ca. Dasavatthuk± antagg±hik± micch±diµµhi magg±varaŗ±va hoti na sagg±varaŗ±. V²sativatthuk± sakk±yadiµµhi neva sagg±varaŗ± na magg±varaŗ±. Ida½ pana vidh±na½ paµikkhipitv± imasmi½ sutte micch±diµµhiy±, bhikkhave, samann±gat±ti vacanato antamaso v²sativatthuka½ sakk±yadiµµhi½ up±d±ya diµµhi n±ma sagga½ upanetu½ samatth± n±ma natthi, ekanta½ nirayasmi½yeva nimujj±pet²ti vutta½. Yath± hi muggam±sappam±ŗ±pi p±s±ŗasakkhar± udake pakkhitt± uppilavam±n± n±ma natthi, ekanta½ heµµh±va pavisati, evameva½ antamaso sakk±yadiµµhipi sagga½ upanetu½ samatth± n±ma natthi, ekanta½ ap±yesuyeva nimujj±pet²ti. 305. Samm±diµµhiy± samann±gat±ti ettha kammassakatasamm±diµµhi, jh±nasamm±diµµhi, vipassan±samm±diµµhi, maggasamm±diµµhi, phalasamm±diµµh²ti pańcavidh± samm±diµµhi. Tattha kammassakatasamm±diµµhi sampattibhava½ ±ka¹¹hati, jh±nasamm±diµµhi r³p±r³pabhave paµisandhi½ deti, maggasamm±diµµhi vaµµa½ viddha½seti, phalasamm±diµµhi bhava½ paµib±hati. Vipassan±samm±diµµhi ki½ karot²ti? S±pi paµisandhi½ n±ka¹¹hati. Tipiµakac³¼±bhayatthero pan±ha sace vipassan±samm±diµµhi bh±vit± diµµheva dhamme arahatta½ p±petu½ sakkoti, icceta½ kusala½. Sace na sakkoti, satta bhave deti, ±vusoti. Evamaya½ lokiyalokuttar± samm±diµµhi kathit±. Imasmi½ panatthe lokik± bhavanipph±dik±va veditabb±. 306. Yańceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinnanti ettha yath±diµµh²ti y± y± diµµhi, tass± tass± anur³pa½. Samattanti paripuŗŗa½. Sam±dinnanti gahita½. Tadeta½ yath±diµµhiya½ µhitak±yakamma½, diµµhisahaj±ta½ k±yakamma½, diµµh±nulomika½ k±yakammanti tividha½ hoti. Tattha p±ŗa½ hanato adinna½ ±diyato micch±c±ra½ carato natthi tatonid±na½ p±pa½, natthi p±passa ±gamoti ya½ eva½laddhikassa sato p±ŗ±tip±ta-adinn±d±na-micch±c±rasaŖkh±ta½ k±yakamma½, ida½ yath±diµµhiya½ µhitak±yakamma½ n±ma. P±ŗa½ hanato adinna½ ±diyato micch±c±ra½ carato natthi tatonid±na½ p±pa½, natthi p±passa ±gamoti im±ya pana laddhiy± imin± dassanena sahaj±ta½ k±yakamma½ diµµhisahaj±ta½ k±yakamma½ n±ma. Tadeva pana samatta½ sam±dinna½ gahita½ par±maµµha½ diµµh±nulomika½ k±yakamma½ n±ma. Vac²kamm±d²supi eseva nayo. Yath± panettha p±ŗa½ hanato adinna½ ±diyato micch±c±ra½ carato natthi tatonid±na½ p±panti yojan± kat±, eva½ vac²kammamanokammesu mus± bhaŗato, pisuŗa½ kathentassa, pharusa½ kathentassa, sampha½ palapantassa, abhijjh±luno, by±pannacittassa, micch±diµµhikassa ca sato natthi tatonid±na½ p±panti yojan± k±tabb±. Y± ca cetan±ti-±d²su diµµhisahaj±t±va cetan± cetan± n±ma, diµµhisahaj±t±va patthan± patthan± n±ma, cetan±patthan±na½ vasena cittaµµhapan± paŗidhi n±ma, tehi pana cetan±d²hi sampayutt± phass±dayo saŖkh±r± n±ma. Diµµhi hissa, bhikkhave, p±pik±ti yasm± tassa puggalassa diµµhi p±pik± l±mik±. Nikkhittanti ropita½. Up±diyat²ti gaŗh±ti. Kaµukatt±y±ti ida½ purimasseva vevacana½.
Vaŗŗagandharas³peto amboya½ ahuv± pure;
tameva p³ja½ labham±no, kenambo kaµukapphalo.
Pucimandapariv±ro, ambo te dadhiv±hana;
m³la½ m³lena sa½saµµha½, s±kh± s±kh± nisevare;
as±tasanniv±sena, tenambo kaµukapphaloti. (J±. 1.2.71-72)
¾gataµµh±ne viya hi idh±pi kaµukanti tittaka½ veditabba½. As±tatt±y±ti amadhuratt±ya.
Imasmi pana b²j³pamasutte diµµh²ti niyatamicch±diµµhi gahit±ti por±ŗakatther± ±ha½su. Ta½ pana paµikkhipitv± sabb±nipi dv±saµµhi diµµhigat±ni gahit±n²ti vutta½. Anantarasutte p±ŗ±tip±t± viramantassa, adinn±d±n± viramantassa, micch±c±r± viramantassa natthi tatonid±na½ puńńanti-±din± nayena yath±diµµhiya½ µhitak±yakamm±d²ni yojetv± veditabb±ni. Idha pana samm±diµµhisahaj±t± cittaµµhapan±va patthan±ti veditabb±. Samm±diµµhi panettha lokiyalokuttar± kathit±. Sesa½ sabbattha utt±natthamev±ti.
Dutiyavaggavaŗŗan±.