Ðk±rantanapu½sakar±si
Simhi rasso, gotrabhu ñ±ºa½, gotrabh³ni, gotrabh³, he gotrabhu, he gotrabh³, he gotrabh³ni, hegotrabh³, gotrabhu½, gotrabhuna½, gotrabh³ni, gotrabh³. Sesa½ pulliªgasama½. Eva½ sayambhu ñ±ºa½, abhibhu jh±na½ icc±di.
Iti ³k±rantanapu½sakar±si.
Napu½sakaliªgar±si niµµhito.
Sabb±dir±si
Atha sabban±m±ni d²piyante. Sabba, katara, katama, ubhaya, itara, añña, aññatara, aññatama, pubba, para, apara, dakkhiºa, uttara, adhara, ya, ta, tya, eta, ima, amu, ki½, eka, ubha, dvi,ti, catu, tumha, amha im±ni aµµhav²sati sabban±m±ni n±ma. Sabbesa½ liªgatth±na½ s±dh±raº±ni n±m±ni sabban±m±ni. Tattha sabbasaddo sakalattho. Katara, katamasadd± pucchanatth±. Ubhayasaddo dvinna½ avayav±na½ samud±yattho. Itarasaddo ekato vuttassa paµiyog²vacano. Aññasaddo yath±dhigatamh± aparavacano. Aññatara, aññatamasadd± aniyamatth±. Pubb±dayo sadd± dis±, k±l±divavatth±navacan±. Yasaddo aniyamatthavacano. Ta, tyasadd± parammukhe d³ravacan±. Etasaddo parammukhe sam²pavacano, sammukhe d³ravacano. Aµµhakath±ya½ pana “eteti cakkhupatha½ atikkamitv± d³ragate sandh±y±h±”ti [j±. aµµha 4.15.104] vutta½, tasm± tasaddatthepi vattati. Imasaddo sammukhe sam²pavacano. Amusaddo d³ravacano. Sam²pa, d³rat± ca parikappabuddhivasen±pi hoti. Ki½saddo pucchanattho. Ekasaddo saªkhyattho aññattho ca. Ubhasaddo dvisaddapariy±yo. Tattha tyasaddopi bahula½ dissati. Khi¹¹± paºihit± ty±su, rati ty±su patiµµhit±, b²j±ni ty±su ruhanti [j±. 2.21.120], katha½ nu vissase tyamhi [j±. 1.16.288], atha vissasate tyamhi-icc±di [j±. 2.22.1474]. ‘Itthiyamatv±’ti ±paccayo, ghasañño, silopo, sabb± itth², sabb±, sabb±yo, he sabbe, he sabb±, he sabb±yo, sabba½, sabb±, sabb±yo, sabb±ya, sabb±hi, sabb±bhi, sabb±ya. 203. Ghap±sassa ss± v± [ka. 179, 62; r³. 204, 206; n². 365, 209]. Gha, pasaññehi sabban±mehi sassa ss± hoti v±. 204. Ghossa½ss±ss±ya½ti½su [ka. 66; r³. 205; n². 213]. Ssam±d²su gho rasso hoti. Sabbass±. 205. Sa½s±na½ [ka. 168; r³. 203; n². 353, 368]. Sabb±d²hi na½vacanassa sa½, s±na½ honti. Sabb±sa½, sabb±s±na½, sabb±ya, sabb±hi, sabb±bhi, sabb±ya, sabbass±, sabb±sa½, sabb±s±na½, sabb±ya, sabb±ya½. 206. Smi½no ssa½ [ka. 179, 62; r³. 204, 206; n². 365, 209]. Sabb±d²hi smi½no ssa½ hoti v±. Sabbassa½, sabb±su. Saddan²tiya½ n±, sm±, smi½nampi ss±deso vutto [n². 366]. “Tass± kum±rik±ya saddhi½ [p±r±. 443], kass±ha½ kena h±y±m²”ti [p±r±. 290] p±¼i. Idha pana suttavibhattena s±dhiyati. Sabbass± kata½, sabbass± apeti, sabbass± µhita½. Sabbo puriso. 207. Yonameµa [ka. 164; r³. 200; n². 347]. Ak±rantehi sabb±d²hi yona½ eµa hoti. Sabbe puris±. Atotveva? Sabb± itthiyo, am³ puris±. He sabba, he sabb±, he sabbe, sabba½, sabbe, sabbena. 208. Sabb±d²na½ na½mhi ca [ka. 102; r³. 202; n². 270]. Na½mhi ca su, hisu ca sabb±d²na½ assa e hoti. Sabbehi, sabbebhi, sabbassa, sabbesa½, sabbes±na½, sabbasm±, sabbamh±, sabbehi, sabbebhi, sabbassa, sabbesa½, sabbes±na½, sabbasmi½, sabbamhi, sabbesu. C³¼aniruttiya½ pana sm±, smi½na½ ±, etta½ vutta½, sabb± apeti, sabbe patiµµhitanti. “Sabb± ca savati, sabbath± savat²”ti ca “ty±ha½ mante paratthaddho”ti [j±. 2.22.835] ca p±¼². Tattha ‘ty±han’ti te+aha½, tasmi½ manteti attho. Sabban±mehi catutthiy± ±y±desopi dissati, “y±ya no anukamp±ya, amhe pabb±jay² muni. So no attho anuppatto”ti [therag±. 176] ca “y±yeva kho panatth±ya ±gaccheyy±tha, tameva attha½ s±dhuka½ manasi kareyy±th±”ti ca [d². ni. 1.263] “neva mayha½ aya½ n±go, ala½ dukkh±ya k±yac²”ti [j±. 2.22.870] ca p±¼². Sabba½ citta½. 209. Sabb±d²hi. Sabb±d²hi nissa µ± na hoti. Sabb±ni, sabba½, sabb±ni. Sesa½ pulliªgasama½. Bahul±dhik±r± kvaci nissa µ±, µepi honti. P±¼iya½ pana nissa µ±, µepi dissanti- “y± pubbe bodhisatt±na½, pallaªkavaram±bhuje. Nimitt±ni padissanti, t±ni ajja padissare [bu. va½. 2.82]. Ki½ m±ºavassa ratan±ni atthi, ye ta½ jinanto hare akkhadhutto”ti [j±. 2.22.1390]. Eva½ katara, katamasadd±pi ñeyy±. Ubhayasadde itthi, pumesu ubhay±, ubhayoti paµhamekavacanar³pa½ appasiddha½. Mah±vuttin± yona½ µo v± hoti, ubhayo itthiyo, ubhaya½ itthi½, ubhayo itthiyo, ubhay±ya, ubhay±hi, ubhay±bhi. Sesa½ sabbasama½. Ubhayo puris±, ubhaye puris±, ubhaya½, ubhayo, ubhaye, ubhayena, ubhayehi, ubhayebhi, ubhayassa, ubhayesa½, ubhayes±na½. Sabbasama½. Ubhaya½ kula½ tiµµhati, ubhay±ni, ubhaya½, ubhay±ni. Sabbasama½. “Ekarattena ubhayo, tuvañca dhanusekha ca [j±. 1.16.239], todeyya, kapp± ubhayo, idhekaratti½ ubhayo vasema, ubhaye devamanuss±, ubhaye vas±mase”ti p±¼i. 210. Ssa½ss±ss±yesitarekaññetim±nami [ka. 63; r³. 217; n². 210; ‘ssa½ss±ss±yesvitarekaññebhim±nami’ (bah³su)]. Ssam±d²su itar±, ek±, aññ±, et±, im±sadd±na½ i hoti. Itariss± kata½, itariss± deti, itariss± apeti, itariss± dhana½, itariss±, itarissa½ µhita½. Sesa½ sabbasama½. Aññ±, aññ±, aññ±yo, añña½, aññ±, aññ±yo, aññ±ya, aññiss±, aññ±hi, aññ±bhi, aññ±ya, aññiss±, aññ±sa½, aññ±s±na½, aññiss±, aññ±hi, aññ±bhi, aññ±ya, aññiss±, aññ±sa½, aññ±s±na½, aññ±ya, aññiss±, aññ±ya½, aññissa½, aññ±su. Sesaliªgesu sabbasama½. “Aññatariss± itthiy± paµibaddhacitto hot²”ti [p±r±. 73] p±¼i, idha suttavibhattena sijjhati. Sesa½ aññatara, aññatamesu sabbasama½.
Iti sabb±di-aµµhakar±si.
Pubb± itth², pubb±, pubb±yo, pubba½, pubb±, pubb±yo, pubb±ya, pubbass±, pubb±hi, pubb±bhi, pubb±ya, pubbass±, pubb±sa½, pubb±s±na½, sattamiya½ pubb±ya, pubbass±, pubb±ya½, pubbassa½, pubb±su. 211. Pubb±d²hi chahi [ka. 164; r³. 200; n². 347; ca½. 2.1.15; p±. 1.1.34]. Tehi chahi yona½ eµ hoti v±. Pubbe, pubb±, pare, par±, apare, apar±, dakkhiºe, dakkhiº±, uttare, uttar±, adhare, adhar±. Tattha ‘pubbe pubb±’ti puratthimadis±bh±g±, tatraµµhak± v± atth±, pur±tan± v± satt± saªkh±r± ca. “Pubbabuddh±, pubbadev±, pubb±cariy±”ti-±d²su “pubbe buddh± pubbabuddh±, pubb± buddh± v± pubbabuddh±”ti-±din± attho veditabbo. Eva½ sesesu. Pubbesa½, pubbes±na½, paresa½, pares±na½, aparesa½, apares±na½, dakkhiºesa½, dakkhiºes±na½, uttaresa½, uttares±na½, adharesa½, adhares±na½. Sesa½ ñeyya½. Pubb±d²h²ti ki½? Sabbe. Chah²ti ki½? Ye, te. 212. N±ññañca n±mappadh±n± [ca½. 2.1.10; p±. 1.1.27-29]. Suddhan±mabh³t± ca sam±se appadh±nabh³t± ca sabb±dito pubbe vutta½ sabb±dik±riya½ aññañca upari vuccam±na½ sabb±dik±riya½ na hoti. Tattha suddhan±mabh³ta½ sabb±din±ma na j±n±t²ti atthena b±lav±cako aññasaddo, ±j±n±t²ti atthena majjhemaggaphalañ±ºav±cako aññasaddo, arahattaphalañ±ºav±cako aññasaddo, ‘pubbo lohitan’ti-±d²su pubbasaddo, atirekaparam±div±cako parasaddo, dis±k±l±dito aññesu atthesu pavatt± dakkhiºu’ttarasadd± ca saªkhyatthav±cito añño ekasaddo c±ti sabbameta½ suddhan±ma½ n±ma, tato sabb±dik±riya½ natthi. Appadh±ne diµµhapubba, gatapubba, piyapubba icc±di. Tattha pubbe diµµho diµµhapubbo buddho purisena. Pubbe diµµho yen±ti v± diµµhapubbo puriso buddha½. Eva½ gatapubbo maggo purisena, gatapubbo v± puriso magga½. Piy± vuccati bhariy±, piy± pubb± pur±º± etass±ti piyapubbo, piyo vuccati pati, piyo pubbo yass±ti piyapubb±. Etehi ca sabb±dik±riya½ natthi. 213. Tatiyatthayoge [n². 350; ca½. 2.1.11; p±. 1.1.30]. Tatiyatthena padena yoge sabb±dik±riya½ natthi. M±sena pubb±na½ m±sapubb±na½. 214. Catthasam±se [ka. 166; r³. 209; n². 349; ca½. 2.1.11; p±. 1.1.31]. Catthasam±so vuccati dvandasam±so, tasmi½ sabb±dik±riya½ natthi. Dakkhiº± ca uttar± ca pubb± ca dakkhiºuttarapubb±, dakkhiºuttarapubb±na½. Cattheti ki½? Dakkhiºass± ca pubbass± ca y± antaradis±ti dakkhiºapubb±, dakkhiº± ca s± pubb± c±ti dakkhiºapubb±, dakkhiºapubbass±, dakkhiºapubbassa½. 215. Veµ [ka. 165; r³. 208; n². 348; ca½. 2.1.13; p±. 1.1.32]. Catthasam±se yona½ eµ hoti v±. Katarakatame, katarakatam±, itaritare, itaritar±, aññamaññe, aññamaññ±, pubbapare, pubbapar±, pubb±pare, pubb±par± icc±di. Imesu pubb±d²su sm±, smi½na½ ±, etta½ hoti, pubb±, pubbe, par±, pare, apar±, apare, dakkhiº±, dakkhiºe, uttar±, uttare, adhar±, adhare.
Iti pubb±dichakkar±si.
Y± itth², y±, y±yo, ya½, y±, y±yo, y±ya, yass±, y±hi, y±bhi, y±ya, yass±, y±sa½, y±s±na½, y±ya yass±, y±hi, y±bhi, y±ya, yass±, y±sa½, y±s±na½, y±ya, yass±, y±ya½, yassa½, y±su. Yo puriso, ye, ya½, ye, yena, yehi, yebhi, yassa, yesa½, yes±na½, yasm±, yamh±, yehi, yebhi, yassa, yesa½, yes±na½, yasmi½, yamhi, yesu. Ya½ citta½, y±ni citt±ni, ya½, y±ni. Sesa½ pulliªgasama½. 216. Tyatet±na½ tassa so [ka. 174; r³. 211; n². 360]. Anapu½sak±na½tya, ta, etasadd±na½ tabyañjanassa so hoti simhi. Silopo. S± itth², t±, t±yo, itthiyo, ta½, t±, t±yo, t±ya. 217. Ss± v± tetim±m³hi [ka. 179, 62; r³. 204, 206; n². 365-6, 209]. Gha, pasaññehi t±, et±, im±, amusaddehi n±d²na½ pañcanna½ ekavacan±na½ ss± hoti v±. Rasso. Tass± kata½, t±hi, t±bhi, t±ya, tass±. 218. T±ssi v± [ka. 64; r³. 216; n². 211]. Ssa½, ss±, ss±yesu ghasaññassa t±saddassa i hoti v±. Tiss±. 219. Tetim±to sassa ss±ya [ka. 65; r³. 215; n². 212]. T±, et±, im±hi sassa ss±y±deso hoti v±. Tass±ya, tiss±ya, t±sa½, t±s±na½, t±ya, tass±, tass±ya, tiss±ya, t±sa½, t±s±na½, t±ya, t±ya½, tass±, tassa½, tiss±, tissa½, t±su. So puriso, te puris±, ta½, te, tena, tehi, tebhi, tassa, tesa½, tes±na½, tasmi½, tamhi, tesu. Ta½ citta½, t±ni citt±ni, ta½, t±ni. Sesa½ pulliªgasama½. 220. Tassa no sabb±su [ka. 175; r³. 212; n². 361]. Yv±d²su sabb±su vibhatt²su tassa no hoti. Ne puris±, na½, ne, nehi, nebhi, nesa½, nes±na½, nehi, nebhi, nesa½, nes±na½, namhi, nesu. Ettha ca ‘sabb±s³’ti vuttepi y± y± vibhatti labbhati, ta½ ta½ ñatv± yojetabb±. Na½ citta½, nehi, nebhi. Pulliªgasama½. 221. Ýa sasm±smi½ss±yassa½ss±sa½mh±mhisvimassa ca [ka. 176; r³. 213; n². 362]. S±d²su tassa ca imassa ca µa hoti v±. Ass± itthiy± kata½, ass±, ass±ya deti. Sa½mhi d²gho [n². 368]– ±sa½ itth²na½, n±sa½ kujjhanti paº¹it± [j±. 1.1.65], ass± apeti, ass±, ass±ya dhana½, ±sa½ dhana½, “abhikkamo s±na½ paññ±yati, no paµikkamo”ti [sa½. ni. 5.196] ettha ‘s±nan’ti vedan±na½, mah±vuttin± tassa satta½. Ass±, assa½ µhita½. Assa purisassa, ±sa½ puris±na½. Nev±sa½ kes± dissanti, hatthap±d± ca j±lino [j±. 2.22.2221]. Asm±, amh±, assa, ±sa½, asmi½, amhi. Assa cittassa. Pulliªgasama½. Es± itth², et±, et±yo, eta½, et±, et±yo, et±ya, etass±, etiss± kata½. Eso puriso, ete, eta½, ete, etena. Eta½ citta½, et±ni, eta½, et±ni, etena. Sabba½ tasaddasama½ µhapetv± natta½, µattañca. 222. Simh±napu½sakass±ya½ [ka. 172; r³. 218; n². 306-7; ‘simha…’ (bah³su)]. Simhi napu½sakato aññassa imassa aya½ hoti. Silopo. Aya½ itth², im±, im±yo, ima½, im±, im±yo, im±ya, imass±, imiss±, im±hi, im±bhi, im±ya, imass±, imass±ya, imiss±, imiss±ya, imissa½, ass±, ass±ya, im±sa½, im±s±na½, ±sa½. Pañcam²r³pa½ tatiy±sama½, chaµµh²r³pa½ catutth²sama½. Im±ya, im±ya½, imass±, imass±ya, imassa½, imiss±, imiss±ya, imissa½, ass±, assa½, im±su. Aya½ puriso, ime, ima½, ime. 223. N±mhinimi [ka. 171; r³. 219; n². 357; ‘n±mhanimhi’ (bah³su)]. N±mhi anitthiliªge imassa ana, imi-±des± honti. Imin±, anena, imehi, imebhi. 224. Imass±nitthiya½ µe [ka. 170; r³. 220; n². 356]. Anitthiliªge imassa µe hoti v± su, na½, hisu. Ehi, ebhi, imassa, assa, imesa½, imes±na½, esa½, es±na½, imasm±, imamh±, asm±, amh±, imehi, imebhi, ehi, ebhi, imassa, assa, imesa½, imes±na½, esa½, es±na½, imasmi½, imamhi, asmi½, amhi, imesu, esu. “Anamhi bhadde susoºe, kinnu jagghasi sobhane”ti [j±. 1.5.130 (anamhi k±le susoºi)] p±¼i- ‘anamh²’ti imasmi½ µh±ne, mah±vuttin± smi½mhi an±deso. Ima½ citta½. 225. Imassida½ v± [ka. 129; r³. 222; n². 305]. Napu½sake a½, sisu imassa tehi a½, s²hi saha ida½ hoti v±. Ida½ citta½, im±ni citt±ni, ima½, ida½, im±ni, imin±, anena. Sabba½ pulliªgasama½. Idha missakar³pa½ vuccati– Y±, s± itth², y±, t± itthiyo, ya½, ta½ itthi½, y±, es± itth², y±, et± itthiyo, ya½, eta½ itthi½, y±, aya½ itth², y±, im± itthiyo, ya½, ima½ itthi½, yo, so puriso, ye, te puris±-icc±dayo. “Sa kho so kum±ro vuddhimanv±y±”ti ettha so so kum±roti, ‘ese se eke ekatthe’ti ettha eso so eko ekatthoti vattabba½. Tattha pubba½ pubba½ atthapada½, para½ para½ byañjanamatta½. “Aya½ so s±rathi et²”ti [j±. 2.22.51] ettha pana dvepi visu½ visu½ atthapad±ni ev±ti. Ya½, ta½, idanti ime sadd± nip±tar³p±pi hutv± p±¼iv±kyesu sañcaranti sabbaliªgavibhatt²su abhinnar³p±ti. 226. Imet±namen±nv±dese dutiy±ya½ [n². 375-6 piµµhe; p±. 2.4.34]. Anv±deso vuccati anukathana½, punakathana½, anv±desaµh±ne ima, et±na½ en±deso hoti dutiy±vibhatt²su. Ima½ bhikkhu½ vinaya½ ajjh±pehi, atho ena½ bhikkhu½ dhamma½ ajjh±pehi, ime bhikkh³ vinaya½ ajjh±pehi, atho ene bhikkh³ dhamma½ ajjh±pehi, eta½ bhikkhu½ vinaya½ ajjh±pehi-icc±din± vattabba½. Tamena½ bhikkhave nirayap±l± [a. ni. 3.36], yatv±dhikaraºamena½ bhikkhu½ icc±d²supi [d². ni. 1.213] anukathanameva. 227. Mass±mussa [ka. 173; r³. 223; n². 359]. Simhi anapu½sakassa amussa massa so hoti. Asu itth², amu v±, am³, amuyo, amu½, am³, amuyo, amuy±, amuss±, am³hi, am³bhi, amuy±, amuss±, am³sa½, am³s±na½, amuy±, amuss±, am³hi, am³bhi, amuy±, amuss±, am³sa½, am³s±na½, amuy±, amuya½, amuss±, amussa½, am³su. Asu puriso, amu v±. 228. Lopomusm± [ka. 118; r³. 146; n². 293]. Amuto yona½ lopo hoti. Vo, nopav±doya½ [ka. 119; r³. 155; n². 294]. Am³ amu½, am³, amun±, am³hi, am³bhi. 229. Na no sassa. Amuto sassa no na hoti. Amussa. Mah±vuttin± samhi mussa dutta½, adussa. P±¼iya½ “dussa me khettap±lassa, ratti½ bhatta½ ap±bhatan”ti [j±. 1.4.62] ettha g±th±vasena a-k±ralopo. Am³sa½, am³s±na½, amusm±, amumh±, am³hi, am³bhi, amussa, adussa, am³sa½, am³s±na½, amusmi½, amumhi, am³su. 230. Amuss±du½ [ka. 130; r³. 225; n². 308]. Napu½sake a½, sisu amussa tehi saha adu½ hoti v±. Amu½ citta½, adu½ citta½, am³ni, amu½, adu½, am³ni. Sesa½ pulliªgasama½. ‘Sakatthe’ti suttena kapaccaye kate sabb±dir³pa½ natthi. Amuk± kaññ±, amuk±, amuk±yo. Amuko puriso, amuk± puris±. Amuka½ citta½, amuk±ni citt±ni icc±di. 231. Ke v±. Ke pare amussa massa so hoti v±. Asuk± itth², asuk±, asuk±yo. Asuko puriso, asuk± puris±. Asuka½ kula½, asuk±ni kul±ni. Sabba½ kaññ±, purisa, cittasama½. ‘Itthiyamatv±’ti ettha ‘itthiya½ ±’ti vibhattasuttena ki½saddato itthiya½ ±paccayo. 232. Ki½ssa ko [ka. 227-9; r³. 270, 226; n². 456-7-8: ‘kissa ko sabb±su’ (bah³su)]. Sabbesu vibhattipaccayesu ki½ssa ko hoti. K± itth², k±, k±yo, ka½, k±, k±yo, k±ya, kass± icc±di sabbasama½. Ko puriso, ke puris±, ka½, ke, kena, kehi, kebhi, kassa. 233. Ki sasmi½su v±nitthiya½. Anitthiliªge sa, smi½su ki½saddassa ki hoti v±. Kissa, kesa½, kes±na½, kasm±, kamh±, kehi, kebhi, kassa, kissa, kesa½, kes±na½, kasmi½, kamhi, kismi½, kimhi, kesu. 234. Kima½sisu napu½sake [‘kima½sisu saha napu½sake’ (bah³su)]. Napu½sake a½, sisu ki½saddassa tehi a½s²hi saha ki½ hoti. Ki½ citta½, k±ni, ki½, ka½ v±, k±ni. Sesa½ pulliªgasama½. Ida½ pucchanatthassa suddhaki½saddassa r³pa½. ‘Ci’itinip±tena yutte pana ekaccattha½ v± appattha½ v± vadati. K±ci itth², k±ci itthiyo, kiñci itthi½, k±ci, k±yaci, k±hici, k±yaci, kass±ci, k±sañci, kutoci, k±hici. Sattamiya½ - k±yaci, katthaci, k±suci. Koci puriso, keci, kiñci, keci, kenaci, kehici, kassaci, kesañci, kismiñci, kimhici, katthaci, kesuci. Kiñci kula½, k±nici kul±ni, kiñci, k±nici. Sesa½ pulliªgasama½. Puna yasaddena yutte sakalattha½ vadati. Y± k±ci itth², y±k±ci itthiyo. Yo koci puriso, ye keci, ya½ kiñci, ye keci yena kenaci, yehi kehici, yassa kassaci, yesa½ kesañci yato kutoci, yehi kehici, yassa kassaci, yesa½kesañci, yasmi½ kismiñci, yamhi kimhici, yattha katthaci, yesu kesuci. Ya½ kiñcicitta½, y±ni k±nici, ya½ kiñci, y±ni k±nici. Sesa½ pulliªgasama½.