311. Ime kes± n±ma s²sakaµ±hapaliveµhanacamme j±t±. Tattha yath±vammikamatthake j±tesu kuºµhatiºesu na vammikamatthako j±n±ti mayi kuºµhatiº±ni j±t±n²ti, napi kuºµhatiº±ni j±nanti maya½ vammikamatthake j±t±n²ti, evameva na s²sakaµ±hapaliveµhanacamma½ j±n±ti mayi kes± j±t±ti, napi kes± j±nanti maya½ s²sakaµ±haveµhanacamme j±t±ti, aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti kes± n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
312. Lom± sar²raveµhanacamme j±t±. Tattha yath± suññag±maµµh±ne j±tesu dabbatiºakesu na suññag±maµµh±na½ j±n±ti mayi dabbatiºak±ni j±t±n²ti, napi dabbatiºak±ni j±nanti maya½ suññag±maµµh±ne j±t±n²ti, evameva na sar²raveµhanacamma½ j±n±ti mayi lom± j±t±ti. Napi lom± j±nanti maya½ sar²raveµhanacamme j±t±ti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti lom± n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
313. Nakh± aªgul²na½ aggesu j±t±. Tattha yath± kum±rakesu daº¹akehi madhukaµµhike vijjhitv± k²¼antesu na daº¹ak± j±nanti amhesu madhukaµµhik± µhapit±ti, napi madhukaµµhik± j±nanti maya½ daº¹akesu µhapit±ti, evameva na aªguliyo j±nanti amh±ka½ aggesu nakh± j±t±ti. Napi nakh± j±nanti maya½ aªgul²na½ aggesu j±t±ti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti nakh± n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
314. Dant± hanukaµµhikesu j±t±. Tattha yath± va¹¹hak²hi p±s±ºa-udukkhalakesu kenacideva silesaj±tena bandhitv± µhapitathambhesu na udukkhal± j±nanti amhesu thambh± µhit±ti. Napi thambh± j±nanti maya½ udukkhalesu µhit±ti, evameva na hanukaµµh²ni j±nanti amhesu dant± j±t±ti. Napi dant± j±nanti maya½ hanukaµµh²su j±t±ti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti dant± n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
315. Taco sakalasar²ra½ pariyonandhitv± µhito. Tattha yath± allagocammapariyonaddh±ya mah±v²º±ya na mah±v²º± j±n±ti aha½ allagocammena pariyonaddh±ti. Napi allagocamma½ j±n±ti may± mah±v²º± pariyonaddh±ti, evameva na sar²ra½ j±n±ti aha½ tacena pariyonaddhanti. Napi taco j±n±ti may± sar²ra½ pariyonaddhanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti taco n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
316. Ma½sa½ aµµhisaªgh±µa½ anulimpitv± µhita½. Tattha yath± mah±mattikalitt±ya bhittiy± na bhitti j±n±ti aha½ mah±mattik±ya litt±ti. Napi mah±mattik± j±n±ti may± bhitti litt±ti, evameva na aµµhisaªgh±µo j±n±ti aha½ navapesisatappabhedena ma½sena littoti. Napi ma½sa½ j±n±ti may± aµµhisaªgh±µo littoti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti ma½sa½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
317. Nh±ru sar²rabbhantare aµµh²ni ±bandham±n± µhit±. Tattha yath± vall²hi vinaddhesu kuµµad±r³su na kuµµad±r³ni j±nanti maya½ vall²hi vinaddh±n²ti. Napi valliyo j±nanti amhehi kuµµad±r³ni vinaddh±n²ti, evameva na aµµh²ni j±nanti maya½ nh±r³hi ±baddh±n²ti. Napi nh±r³ j±nanti amhehi aµµh²ni ±baddh±n²ti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti nh±ru n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
318. Aµµh²su paºhikaµµhi gopphakaµµhi½ ukkhipitv± µhita½. Gopphakaµµhi jaªghaµµhi½ ukkhipitv± µhita½. Jaªghaµµhi ³ruµµhi½ ukkhipitv± µhita½. Ðruµµhi kaµiµµhi½ ukkhipitv± µhita½. Kaµiµµhi piµµhikaºµaka½ ukkhipitv± µhita½, piµµhikaºµako g²vaµµhi½ ukkhipitv± µhito. G²vaµµhi s²saµµhi½ ukkhipitv± µhita½. S²saµµhi g²vaµµhike patiµµhita½. G²vaµµhi piµµhikaºµake patiµµhita½. Piµµhikaºµako kaµiµµhimhi patiµµhito. Kaµiµµhi ³ruµµhike patiµµhita½. Ðruµµhi jaªghaµµhike patiµµhita½. Jaªghaµµhi gopphakaµµhike patiµµhita½. Gopphakaµµhi paºhikaµµhike patiµµhita½.
Tattha yath± iµµhakad±rugomay±disañcayesu na heµµhim± heµµhim± j±nanti maya½ uparime uparime ukkhipitv± µhit±ti. Napi uparim± uparim± j±nanti maya½ heµµhimesu heµµhimesu patiµµhit±ti, evameva na paºhikaµµhi j±n±ti aha½ gopphakaµµhi½ ukkhipitv± µhitanti. Na gopphakaµµhi j±n±ti aha½ jaªghaµµhi½ ukkhipitv± µhitanti. Na jaªghaµµhi j±n±ti aha½ ³ruµµhi½ ukkhipitv± µhitanti. Na ³ruµµhi j±n±ti aha½ kaµiµµhi½ ukkhipitv± µhitanti. Na kaµiµµhi j±n±ti aha½ piµµhikaºµaka½ ukkhipitv± µhitanti. Na piµµhikaºµako j±n±ti aha½ g²vaµµhi½ ukkhipitv± µhitanti. Na g²vaµµhi j±n±ti aha½ s²saµµhi½ ukkhipitv± µhitanti. Na s²saµµhi j±n±ti aha½ g²vaµµhimhi patiµµhitanti. Na g²vaµµhi j±n±ti aha½ piµµhikaºµake patiµµhitanti. Na piµµhikaºµako j±n±ti aha½ kaµiµµhimhi patiµµhitoti. Na kaµiµµhi j±n±ti aha½ ³ruµµhimhi patiµµhitanti. Na ³ruµµhi j±n±ti aha½ jaªghaµµhimhi patiµµhitanti. Na jaªghaµµhi j±n±ti aha½ gopphakaµµhimhi patiµµhitanti. Na gopphakaµµhi j±n±ti aha½ paºhikaµµhimhi patiµµhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti aµµhi n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
319. Aµµhimiñja½ tesa½ tesa½ aµµh²na½ abbhantare µhita½. Tattha yath± ve¼upabb±d²na½ anto pakkhittachinnavettagg±d²su na ve¼upabb±d²ni j±nanti amhesu vettagg±d²ni pakkhitt±n²ti. Napi vettagg±d²ni j±nanti maya½ ve¼upabb±d²su µhit±n²ti, evameva na aµµh²ni j±nanti amh±ka½ anto miñja½ µhitanti. N±pi miñja½ j±n±ti aha½ aµµh²na½ anto µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti aµµhimiñja½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
320. Vakka½ galav±µakato nikkhantena ekam³lena thoka½ gantv± dvidh± bhinnena th³lanh±run± vinibaddha½ hutv± hadayama½sa½ parikkhipitv± µhita½. Tattha yath± vaºµupanibaddhe ambaphaladvaye na vaºµa½ j±n±ti may± ambaphaladvaya½ upanibaddhanti. Napi ambaphaladvaya½ j±n±ti aha½ vaºµena upanibaddhanti, evameva na th³lanh±ru j±n±ti may± vakka½ upanibaddhanti. Napi vakka½ j±n±ti aha½ th³lanh±run± upanibaddhanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti vakka½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
321. Hadaya½ sar²rabbhantare uraµµhipañjaramajjha½ niss±ya µhita½. Tattha yath± jiººasandam±nikapañjara½ niss±ya µhapit±ya ma½sapesiy± na sandam±nikapañjarabbhantara½ j±n±ti ma½ niss±ya ma½sapesi µhit±ti. Napi ma½sapesi j±n±ti aha½ jiººasandam±nikapañjara½ niss±ya µhit±ti, evameva na uraµµhipañjarabbhantara½ j±n±ti ma½ niss±ya hadaya½ µhitanti. Napi hadaya½ j±n±ti aha½ uraµµhipañjara½ niss±ya µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti hadaya½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
322. Yakana½ antosar²re dvinna½ than±namabbhantare dakkhiºapassa½ niss±ya µhita½. Tattha yath± ukkhalikap±lapassamhi lagge yamakama½sapiº¹e na ukkhalikap±lapassa½ j±n±ti mayi yamakama½sapiº¹o laggoti. Napi yamakama½sapiº¹o j±n±ti aha½ ukkhalikap±lapasse laggoti, evameva na than±namabbhantare dakkhiºapassa½ j±n±ti ma½ niss±ya yakana½ µhitanti. Napi yakana½ j±n±ti aha½ than±namabbhantare dakkhiºapassa½ niss±ya µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti yakana½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
323. Kilomakesu paµicchannakilomaka½ hadayañca vakkañca pariv±retv± µhita½. Appaµicchannakilomaka½ sakalasar²re cammassa heµµhato ma½sa½ pariyonandhitv± µhita½. Tattha yath± pilotikapaliveµhite ma½se na ma½sa½ j±n±ti aha½ pilotik±ya paliveµhitanti. Napi pilotik± j±n±ti may± ma½sa½ paliveµhitanti, evameva na vakkahaday±ni sakalasar²re ca ma½sa½ j±n±ti aha½ kilomakena paµicchannanti. Napi kilomaka½ j±n±ti may± vakkahaday±ni sakalasar²re ca ma½sa½ paµicchannanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti kilomaka½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
324. Pihaka½ hadayassa v±mapasse udarapaµalassa matthakapassa½ niss±ya µhita½. Tattha yath± koµµhamatthakapassa½ niss±ya µhit±ya gomayapiº¹iy± na koµµhamatthakapassa½ j±n±ti gomayapiº¹i ma½ niss±ya µhit±ti. Napi gomayapiº¹i j±n±ti aha½ koµµhamatthakapassa½ niss±ya µhit±ti, evameva na udarapaµalassa matthakapassa½ j±n±ti pihaka½ ma½ niss±ya µhitanti. Napi pihaka½ j±n±ti aha½ udarapaµalassa matthakapassa½ niss±ya µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti pihaka½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
325. Papph±sa½ sar²rabbhantare dvinna½ than±namantare hadayañca yakanañca upari ch±detv± olambanta½ µhita½. Tattha yath± jiººakoµµhabbhantare lambam±ne sakuºakul±vake na jiººakoµµhabbhantara½ j±n±ti mayi sakuºakul±vako lambam±no µhitoti. Napi sakuºakul±vako j±n±ti aha½ jiººakoµµhabbhantare lambam±no µhitoti, evameva na ta½ sar²rabbhantara½ j±n±ti mayi papph±sa½ lambam±na½ µhitanti. Napi papph±sa½ j±n±ti aha½ evar³pe sar²rabbhantare lambam±na½ µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti papph±sa½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
326. Anta½ galav±µakakar²samaggapariyante sar²rabbhantare µhita½. Tattha yath± lohitadoºik±ya obhujitv± µhapite chinnas²sadhammanika¼evare na lohitadoºi j±n±ti mayi dhammanika¼evara½ µhitanti. Napi dhammanika¼evara½ j±n±ti aha½ lohitadoºiy± µhitanti, evameva na sar²rabbhantara½ j±n±ti mayi anta½ µhitanti. Napi anta½ j±n±ti aha½ sar²rabbhantare µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti anta½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.
327. Antaguºa½ antantare ekav²sati-antabhoge bandhitv± µhita½. Tattha yath± p±dapuñchanarajjumaº¹alaka½ sibbetv± µhitesu rajjukesu na p±dapuñchanarajjumaº¹alaka½ j±n±ti rajjuk± ma½ sibbitv± µhit±ti. Napi rajjuk± j±nanti maya½ p±dapuñchanarajjumaº¹alaka½ sibbitv± µhit±ti, evameva na anta½ j±n±ti antaguºa½ ma½ ±bandhitv± µhitanti. Napi antaguºa½ j±n±ti aha½ anta½ ±bandhitv± µhitanti. Aññamañña½ ±bhogapaccavekkhaºarahit± ete dhamm±. Iti antaguºa½ n±ma imasmi½ sar²re p±µiyekko koµµh±so acetano aby±kato suñño nissatto thaddho pathav²dh±t³ti.