P±r±jik±di-±pattivaººan±
339. Eva½ vissajjetv±ti sambandho. Yadida½ ±pattip±r±jika½ n±m±ti yojan±. ¾pattip±r±jikanti ±pattisaªkh±ta½ p±r±jika½. “Par±jayam±panno”ti imin± s±sanato puggala½ par±jet²ti p±r±jikanti vacanattha½ dasseti. ðyapaccayo hetukatvatthav±cako, yak±rassa kak±ro. Cutoti cavako. Paraddhoti viraddho. Bhaµµhoti patito. Niraªkatoti saªghamh± apas±rito. An²hate tasmi½ puggaleti tasmi½ puggale saªghamh± n²haritv± na harite, anapan²teti attho. “Uposathapav±raº±dibhedo”ti imin± sa½v±sasar³pa½ dasseti. Byañjane ±daramakatv± “eta½ ±patt²”ti vutta½. Aya½ h²ti aya½ eva½ vakkham±no. Etth±ti g±th±ya½. Tena tasm±ti ettha “tasm±”ti padena “ten±”ti padassa k±raºattha½ dasseti. Etth±ti dutiyag±th±ya½. ¾dimhi ceva icchitabboti sambandho. H²ti sacca½. Etth±ti pariv±sad±n±d²su cat³su kammesu. “Saªgho”ti-±divacanattho tipadabhinn±dhikaraºab±hiratthasam±so hoti, cevasaddacasaddehi ±disesapad±na½ ubhayapadatthapadh±nabh±va½ dasseti, “icchitabbo”ti pada½ k±rak±na½ kiriy±pekkhatt± kiriyatth±ya pakkhitta½. Ass±ti ±pattiy±, imin± aññapada½ dasseti. Icchitabbatthe apaccaya½ katv± taddhitantipi vadanti. Lahukanayo panesa. Aya½ panettha garukanayo– ±di ca seso ca ±dises±, saªgho ±disesesu ass± icchitabboti saªgh±disesoti. Aneka½sikata½ padanti ettha padanti sikkh±pada½. Aneka½sena kata½ aneka½sikatanti dassento ±ha “yasm± ida½ sikkh±pada½ aneka½sena katan”ti. Yasm± kata½, tasm± aniyatoti pavuccat²ti yojan±. Tatth±ti aniyate. Yatth±ti sikkh±pade. Sop²ti sikkh±padadhammopi. Accayes³ti dosesu. Te hi niddosa½ atikkamma ayanti gacchanti pavattant²ti accay±ti vuccanti. Ten±ti accayena. Th³loti o¼±riko. “Th³latt±”ti imin± “tenetan”ti ettha tenasaddassa k±raºattha½ dasseti. Accayassa th³latt±ti sambandho. Etanti ±pattidhamma½. Im±ya g±th±ya aññesa½ lahuk±patt²na½ th³lo accayo thullaccayoti vacanattha½ dasseti. Dvebh±ve sati sa½yogaparatt± rasso hot²ti daµµhabba½. “Nissajjitv± desetabbato”ti imin± nissajjana½ nissaggo, ±pattidesanato pubbabh±ge kattabbassa vinayakammassetamadhivacana½, so etassatth²ti nissaggiyanti vacanattha½ dasseti. Kusaladhammasaddena kusalacittameva gahetabbanti ±ha “kusaladhammasaªkh±ta½ kusalacittan”ti. “Kusalacitta½ p±tet²”ti imin± citta½ p±tet²ti p±cittiyanti vacanattha½ dasseti. Ettha “cittap±tiyan”ti vattabbe padavipariy±ya½ katv±, tak±rassa ca lopa½ katv± “p±cittiyan”ti vutta½. Acinteyyo hi p±¼inayo. ðyapaccayo hetukatvatthav±cako. Nanu “p±teti kusala½ dhamman”ti imin±va “p±cittiyan”ti padassa nibbacana½ siddha½, kasm± pana “aparajjhati cittasammohanaµµh±nan”ti vuttanti ±ha “ya½ pan±”ti-±di. Yasm± hot²ti sambandho. P±µidesan²y±su nibbacanameva adassetv± kasm± “bhikkhu aññ±tako santo”ti-±di vuttanti ±ha “vuttag±rayhabh±vak±raºadassanatthamev±”ti. “Paµidesetabbato”ti imin± aññ±pattidesan±nayato “g±rayhan”ti-±din± paµi visu½ vatv± desetabb±ti p±µidesan²y±ti nibbacana½ dasseti. Dukkaµanti ettha dusaddo duµµhu-attho ca vir³pattho ca hot²ti dassento ±ha “duµµhu kata½, vir³pa½ v± katan”ti. Tanti kamma½. Ta½ panetanti dukkaµa½, khalitanti sambandho. Ass±ti dukkaµassa. Tassattho eva½ veditabboti yojan±. H²ti vitth±ro. Ya½ p±panti yojan±. Yad²ti atha. Yadisaddo hi athapariy±yo. Idamp²ti idampi kamma½, p±panti sambandho. “Lapitan”ti imin± dur±bhaµµhanti ettha bh±sadh±tuy± kathanattha½ dasseti. Yanti vacana½. Kiñca bhiyyoti tato atireka½ kathetabbavacana½ kiñc±ti attho. Sa½kiliµµhañca ya½ padanti ettha cak±ro pisaddattho “padan”ti ettha yojetabbo, ya½saddo k±raºatthoti ±ha “sa½kiliµµha½ yasm± tampi padan”ti. Tampi padanti tampi vacana½. Padasaddo hi vacanav±cako. Tampi vacana½ yasm± sa½kiliµµha½ hot²ti yojan±. Katha½ sa½kiliµµha½ hot²ti yojan±. “Yasm±”ti padena ya½saddo k±raºatthoti dasseti. Nanti pada½. “Eta½ iti vuccat²”ti sa½vaººetabbapada½. “Dubbh±sitanti eta½ vuccat²”ti sa½vaººan±pada½. Etanti eta½ pada½, eta½ vacananti attho. Etth±ti sekhiyag±th±ya. Idanti ±patt²na½ nibbacanad²paka½ vacana½, vuttanti sambandho. Kassa d²panattha½ vuttanti ±ha “saªgahitassa atthassa d²panatthan”ti. Tatth±ti “channamativassat²”ti-±divacane. Gehanti pakatigeha½. Ida½ pana gehanti yojan±. Vitth±rento ±ha “m³l±pattiñh²”ti-±di. “Avivaµan”ti vatv± tassattha½ dassetu½ vutta½ “succhannan”ti. Vivaµanti acchanna½. N±tivassanabh±va½ vitth±rento ±ha “m³l±pattiñh²”ti-±di. Vivaranto bhikkhu n±pajjat²ti sambandho. Suddhanteti suddhakoµµh±se. “Tasm±”ti ca “ten±”ti ca yebhuyyena atthato eka½, tasm± vutta½ “tena k±raºen±”ti. Evañceta½ vivaµanti eva½ eta½ channa½ ce vivaµanti yojan±. Parip±tiyam±n±nanti abhibh³yam±n±na½. “Rukkh±digahana½ araññan”ti imin± pavananti padassa araññapariy±yata½ dasseti. Gatisaddassa bhavabhed±di-attha½ paµikkhipitv± paµissaraºatthe hot²ti dassento ±ha “paµissaraºa½ hot²”ti. Tanti pavana½. Teti mig±. “Assasant²”ti padena “passasant²”ti atthopi gahetabbo avin±bh±vato, ±n±p±na½ karont²ti attho. ¾k±soti ajaµ±k±so. Pakkh²nanti vihaªgam±na½. “Sabbesa½ saªkhatadhamm±nan”ti imin± dhamm±nanti ettha saªkhatadhammoyeva gahetabboti dasseti. “Vin±sov±”ti imin± vibhavasaddo vin±sav±cakoti dasseti. Tesanti sabbesampi saªkhatadhamm±na½. Gat²ti patiµµh±. Kasm± vibhavo dhamm±na½ gati hot²ti ±ha “na h²”ti-±di. H²ti yasm±. Teti sabbepi saªkhatadhamm±. Vin±santi vibhava½. Suciramp²ti as²tivass±dik±lampi. Nibb±na½ arahato gat²ti sa½vaººetabbapada½. “Kh²º±savass±”ti imin± arahatoti padassa attha½ dasseti. “Anup±disesanibb±nadh±t³”ti imin± “nibb±nan”ti padassa idha adhippetanibb±na½ dasseti. G±th±ya te te atth± sa½gahetv± gaºiyanti etth±ti g±th±saªgaºika½.
Iti paµhamag±th±saªgaºikavaººan±ya yojan± samatt±.