SaŖgh±disesakaŗ¹a½
Piyavacanena ±lapananti piy±yitabbavacanen±lapana½, s±dh³na½ sam±lapananti vutta½ hoti. S±dhavo hi pare bhontoti v± dev±na½piy±ti v± bhadrabhavanti v± ±yasmantoti v± sam±lapanti.
1. Sukkavissaµµhisikkh±padavaŗŗan±
Sa½-saddo vijjam±natthoti ±ha sa½vijjat²ti. Cetan±ti v²tikkamavasappavatt± pubbabh±gacetan±, mocanass±dacetan±ti attho. Ass±ti sukkavissaµµhiy±. Ańńapadatthasam±seneva sukkavissaµµhiy± vuttatt± ika-saddassa visu½ attho natth²ti ±ha sańcetan±va sańcetanik±ti. Id±ni ika-saddova atthi-attha½ pak±set²ti dassento sańcetan± v±ti-±dim±ha. Sa½vijjam±n± cetan± sańcetan±. Sukkass±ti sambhavassa. Visaµµh²ti vissaggo. Id±ni ta½ yasmi½ k±le moceti, yen±dhipp±yena moceti, yena cop±yena moceti, yańca tassa adhipp±yassa vatthu, ta½ sabba½ saŖkhepato vibh±vetv± sar³pato ta½ visaµµhi½ dassetu½ r±g³patthambh±d²s³ti-±dim±ha. Tattha r±gassa balavabh±vo, r±gena v± aŖgaj±tass³patthambho thaddhabh±vo r±g³patthambho, so ±di yesa½ te r±g³patthambh±dayo, tesu r±g³patthambh±d²su. ¾disaddena (p±r±. 238) vacc³patthambhapass±v³patthambhav±t³patthambha-ucc±liŖgap±ŗakadaµµh³patthambh±na½ gahaŗa½. Kammańńata½ patteti mocanakammakkhamat±ya kammaniyata½ patte, ajjhattar³p±d²su upakkam±rahabh±va½ patteti attho. Arogassa bh±vo ±rogya½, ta½ ±di yesa½ te ±rogy±dayo, tesu ±rogy±d²su. ¾disaddena sukhabhesajjad±napuńńayańńasaggab²jav²ma½sadav±na½ gahaŗa½. Ajjhattar³pa½ ajjhatta½ up±dinnar³pa½, ta½ ±di yesa½ te ajjhattar³p±dayo, tesu. ¾disaddena bahiddh±r³pa-ajjhattabahiddh±r³pa-±k±sekaµikampan±na½ gahaŗa½. Mocane ass±do sukhavedan± mocanass±do, mocanattha½ pubbabh±ge pavattar±go, sampayutta-ass±das²sena cettha r±go vutto, tena sampayutt± cetan± mocanass±dacetan±, t±ya Imin± muccanass±do (p±r±. aµµha. 2.240) muttass±do methunass±do phassass±do kaŗ¹uvanass±do dassanass±do nisajjass±do v±cass±do gehasitapema½ vanabhaŖgiyanti imehi sampayutt± cetan±yo paµikkhipati, t±hi nimitte upakkamantassa muttepi an±patti. Nimitte upakkamantass±ti imin± pana ³rumadd±pan±d²ni paµikkhipati. Tena hi satipi mocanass±de nimitte upakkam±bh±vato muttepi an±patti. Vuttańheta½ samantap±s±dik±ya½ s± ca kho nimitte upakkamantasseva, hatthaparikammap±daparikammagattaparikammakaraŗena sacepi asuci muccati, an±patt²ti. ¾sayadh±tun±n±ttatoti pittasemhapubbalohit±say±nańceva pathav²dh±tu-±d²nańca catunna½ dh±t³na½, rasasoŗit±d²na½ v± sattanna½ dh±t³na½ n±n±ttato. Żh±n± c±van±ti sukkassa ya½ µh±na½, tato cuti. Sukkassa hi vatthis²sa½ kaµi k±yoti (p±r±. aµµha. 2.237) tidh± µh±na½ pakappenti. Eko kir±cariyo vatthis²sa½ sukkassa µh±nanti ±ha, eko kaµ²ti, eko sakalo k±yoti. Tesu tatiyassa bh±sita½ subh±sita½. Kesalomanakhadant±nańhi ma½savinimuttaµµh±na½, ucc±rapass±vakhe¼asiŖgh±ŗik±, thaddhasukkhacamm±ni ca vajjetv± avaseso chavima½salohit±nugato sabbopi k±yo k±yappas±dabh±vaj²vitindriy±baddhapitt±na½, sambhavassa ca µh±nameva. Tath± hi r±gapariyuµµh±nen±bhibh³t±na½ hatth²na½ ubhohi kaŗŗac³¼ik±hi sambhavo nikkhamati. Ettha ca r±g³patthambh±d²s³ti-±din± (p±r±. aµµha. 2.237) k±lo dassito. R±g³patthambh±dik±lesu hi aŖgaj±ta½ kammaniya½ hoti. Yassa kammaniyatte sati moceti, ito para½ ańńo k±lo natthi. Na hi vin± r±g³patthambh±d²hi pubbaŗh±dayo k±labhed± mocane nimitta½ honti. ¾rogy±d²s³ti-±din± pana adhipp±yo dassito. Evar³pena hi adhipp±yabhedena moceti, na ańńath±. Ajjhattar³p±d²s³ti-±din± up±yo dassito. Ajjhattar³pe v± hi moceyya, bahiddh±r³pe v±, ubhayattha v±, ±k±se v± kaµi½ kampento, ito para½ ańńo up±yo natthi. N²l±divasen±ti-±d²hi pana dasahi navamassa adhipp±yassa vatthu dassita½. V²ma½santo hi n²l±d²su ańńataravasena v²ma½sati, na tehi vinimuttanti. Żh±n± c±van±ti imin± pana atthato vissaµµhi dassit± Yath±ha vissaµµh²ti µh±nato c±van± vuccat²ti (p±r±. 237). S± c±ya½ tassa sukkassa µh±n± c±van± r±gavasena. Vuttańheta½ kath±vatthu-aµµhakath±ya½ sukkavissaµµhi n±ma r±gasamuµµh±n± hot²ti (kath±. aµµha. 307). Ańńatra supinant±ti supino eva supinanto, ta½ µhapetv±ti vutta½ hoti. Ten±ha y± supineti-±di. SaŖgh±disesoti imassa ±pattinik±yassa n±ma½. Ten±ha y± ańńatra supinant±ti-±di. ¾pattinik±yoti ±pattisam³ho. Kińc±pi aya½ ek±va ±patti, ru¼hisaddena, pana avayave sam³havoh±rena v± nik±yoti vutto eko vedan±kkhandho, eko vińń±ŗakkhandhoti-±d²su viya. Ass±ti (s±rattha. µ². 2.16 sa½gh±disesakaŗ¹a) ±pattinik±yassa. Nanu ca ayuttoya½ niddeso saŖgho ±dimhi ceva sese ca icchitabbo ass±ti. Na hi ±pattinik±yassa ±dimhi ceva sese ca saŖgho icchito, kińcarahi vuµµh±nass±ti ima½ codana½ manasi nidh±ya yath± na virujjhati, tath± adhipp±ya½ vivaritu½ ki½ vutta½ hot²ti-±dim±ha. ¾pattito vuµµh±nassa ±dimhi ceva sese ca icchito saŖgho ±pattiy±va icchito n±ma hot²ti ayamettha adhipp±yo. ¾pattivuµµh±nanti ±pattito vuµµh±na½, an±pattikabh±v³pagamananti attho. Dakasotanti pass±vamagga½, aŖgaj±tappadesanti vutta½ hoti. Yadi eva½ atha kasm± aµµhakath±ya½ dakasota½ otiŗŗamatteti vuttanti ±ha µh±nato pana cutanti-±di. Avassameva dakasota½ otarati adhiv±setv± antar± niv±retu½ asakkuŗeyyatt±. Dakasotorohanato (s±rattha. µ². 2.236-237) paµµh±ya pana up±dinnato vinimuttatt± sambhavar³pa½ utusamuµµh±nameva avasissati, sesa½ tisamuµµh±na½ natth²ti veditabba½. Tasm±ti yasm± µh±nato cuta½ dakasota½ otarati, tasm±. Amocan±dhipp±yass±ti bhesajjena nimitta½ ±limpantassa ucc±r±d²ni v± karontassa. Supina½ passantass±ti (p±r±. aµµha. 2.237) dh±tukkhobhato v± anubh³tapubbato v± devatopasa½h±rato v± pubbanimittato v±ti imehi cat³hi k±raŗehi supina½ passantassa. Ki½ paneta½ passanto sutto passati, paµibuddho, ud±hu neva sutto, na paµibuddhoti? Kińcettha yadi t±va sutto passati, abhidhammavirodho ±pajjati. BhavaŖgacittena hi supati, ta½ r³panimitt±di-±rammaŗa½ v± r±g±disampayutta½ v± na hoti. Supina½ passantassa ca ²dis±ni citt±ni uppajjanti. Atha paµibuddho passati, vinayavirodho ±pajjati. Yańhi paµibuddho passati, ta½ sabboh±rikacittena passati. Sabboh±rikacittena ca kate v²tikkame an±patti n±ma natthi. Supina½ passantena pana katepi v²tikkame ekanta½ an±patti eva. Atha neva sutto na paµibuddho passati, ko n±ma passati, evańca sati supinassa abh±vova ±pajjat²ti? Na abh±vo, kasm±? Yasm± kapimiddhapareto passati. Vuttańheta½ kapimiddhapareto kho mah±r±ja supina½ passat²ti (mi. pa. 5.3.5). Kapimiddhaparetoti makkaµanidd±ya yutto. Yath± hi makkaµassa nidd± lahuparivatt± hoti, eva½ y± nidd± punappuna½ kusal±dicittavokiŗŗatt± lahuparivatt±, yass± pavattiya½ punappuna½ bhavaŖgato uttaraŗa½ hoti, t±ya yutto supina½ passati. Yassa ca eva½ passantassa supine methuna½ dhamma½ paµisevantassa viya, k±yasa½sagg±d²ni ±pajjantassa viya ca supinanteneva k±raŗena asuci muccati, tassapi an±patti. Supine (p±r±. aµµha. 2.262) pana uppann±ya ass±dacetan±ya sacassa visayo hoti, niccalena bhavitabba½, na hatthena nimitta½ k²¼±petabba½. K±s±vapaccattharaŗarakkhaŗattha½ pana hatthapuµena gahetv± jagganatth±ya udakaµµh±na½ gantu½ vaµµati.
Sukkavissaµµhisikkh±padavaŗŗan± niµµhit±.