9. Dutiya-upakkhaµasikkh±padavaŗŗan±
Kasm± imin± nayena attho veditabboti ±ha idańh²ti-±di. H²ti k±raŗatthe nip±to. Na koci visesoti ±ha kevalanti-±di.
Dutiya-upakkhaµasikkh±padavaŗŗan± niµµhit±.
10. R±jasikkh±padavaŗŗan±
R±jato bhogganti r±jato laddhabhogga½. R±jabhoggoti r±j±matto. R±jato bhogoti rańń± dinna½ issariya½. Imin±ti-±d²ti imin± c²varacet±pannena c²vara½ cet±petv± itthann±ma½ bhikkhu½ c²varena acch±deh²ti ida½. ¾gamanasuddhinti m³lasuddhi½. Yadi hi imin± kappiyan²h±rena apesetv± ida½ itthann±massa bhikkhuno deh²ti peseyya, sopi d³to ta½ bhikkhu½ upasaŖkamitv± eva½ vadeyya ida½ kho, bhante, ±yasmanta½ uddissa c²varacet±panna½ ±bhata½, paµiggaŗh±tu ±yasm± c²varacet±pannanti (p±r±. 538), tad± paµikkhipitv±pi kappiyak±raka½ puµµhena ta½ niddisitu½ na vaµµati. Ten±ha sace h²ti-±di. Akappiyavatthu½ ±rabbh±ti hirańń±di½ ±rabbha. ædisena d³tavacanen±ti paµiggaŗh±tu ±yasm± c²varacet±pannanti evar³pena d³tavacanena. Tasm±ti yasm± sampaµicchitu½ akappiya½ hoti, tasm±. Suvaŗŗanti j±tar³pa½. Rajatanti r³piya½. Kah±paŗen±ti suvaŗŗamayo v± r³piyamayo v± p±katiko v± kah±paŗo. M±sakoti loham±sako v± hotu, d±rum±sako v± hotu, jatum±sako v± hotu, yo yo yattha yattha janapade yad± yad± voh±ra½ gacchati, antamaso aµµhimayopi cammamayopi rukkhaphalab²jamayopi samuµµh±pitar³popi asamuµµh±pitar³popi sabbo idha m±sakoti veditabbo. Ettha ca ya½ vattabba½, ta½ r³piyasikkh±pade vakkh±ma. Mutt±ti hatthikumbhaj±dik± aµµhavidh± mutt±. Tath± hi hatthikumbha½ var±had±µha½, bhujaŖgas²sa½, val±haka½, ve¼u, macchasiro, saŖkho, sipp²ti aµµha mutt±yoniyo. Tattha y± macchasaŖkhasippij±t±, s± s±muddik±, bhujaŖgaj±pi k±ci s±muddik± hoti. Itar± as±muddik±. Yasm± pana bahula½ s±muddik±va mutt± loke dissanti, tatth±pi sippij±va, itar± kad±ci. Tasm± sammohavinodaniya½ mutt±ti s±muddikamutt±ti (vibha. aµµha. 172) vutta½. Maŗ²ti µhapetv± ve¼uriy±dike antamaso j±tiphalika½ up±d±ya sabbopi n²lap²t±divaŗŗabhedo maŗ²ti veditabbo, pacitv± kato pana k±camaŗiyeveko patt±dibhaŗ¹am³lattha½ sampaµicchitu½ vaµµati. Ve¼uriyo n±ma va½savaŗŗamaŗi. SaŖkhoti dhamanasaŖkho dhotaviddho ratanamisso, p±n²yasaŖkho pana ratan±missakato, so ca ańjan±dibhesajjatth±ya, bhaŗ¹am³latth±ya ca sampaµicchitu½ vaµµati. Sil±ti dhotaviddh± ratanasa½yutt± muggavaŗŗ± sil±. Ratanena pana amiss± satthakanis±n±di-atth±ya paµiggaŗhitu½ vaµµati. Ettha ca ratanasa½yutt±ti suvaŗŗena saddhi½ yojetv± pacitv± kat±ti vadanti. Pav±¼anti dhotampi adhotampi sabba½ pav±¼a½. LohitaŖkoti rattamaŗi. Mas±ragallanti kabaramaŗi. Ya½ marakatantipi vuccati. Satta dhańń±n²ti s±nulom±ni s±li-±d²ni satta dhańń±ni. N²v±r±di-upadhańńassa pana s±li-±dim³ladhańńantogadhatt± satta dhańń±n²ti vutta½. D±sid±sakhettavatthupupph±r±maphal±r±m±dayoti ettha d±s² n±ma antoj±tadhanakk²takaramar±n²tappabhed±. Tath± d±so. Khetta½ n±ma yasmi½ pubbaŗŗa½ ruhati. Vatthu n±ma yasmi½ aparaŗŗa½ ruhati. Yattha v± ubhayampi ruhati, ta½ khetta½. Tadatth±ya akatabh³mibh±go vatthu. Khettavatthus²sena cettha v±pita¼±k±d²nipi saŖgahit±neva. Vassik±d²na½ pupphanako pupph±r±mo. Ambaphal±d²na½ phalanako phal±r±mo. Na kevalańca attanoyevatth±ya sampaµicchitu½ na vaµµati, sacepi koci j±tar³parajata½ ±netv± ida½ saŖghassa dammi, ±r±ma½ v± karotha, cetiya½ v± bhojanas±l±d²na½ v± ańńataranti vadati, idampi sampaµicchitu½ na vaµµati. Yassa kassaci hi ańńassa atth±ya sampaµicchantassa dukkaµa½ hot²ti (p±r±. aµµha. 2.538-539) mah±paccariya½ vutta½. Ten±ha cetiyasaŖghagaŗapuggal±na½ v± atth±ya sampaµicchitu½ na vaµµant²ti. Sace pana saŖgha½ v± gaŗa½ v± puggala½ v± an±masitv± ida½ hirańńasuvaŗŗa½ cetiyassa dema, vih±rassa dema, navakammassa dem±ti vadanti, paµikkhipitu½ na vaµµati. Ime ida½ bhaŗant²ti kappiyak±rak±na½ ±cikkhitabba½. Cetiy±d²na½ atth±ya tumhe gahetv± µhapeth±ti vutte pana amh±ka½ gahetu½ na vaµµat²ti paµikkhipitabba½. Veyy±vaccakaroti kiccakaro. Idha pana sabbo kiccakarova veyy±vaccakaroti adhippetoti ±ha kappiyak±rakoti. Eso khoti asukav²thiya½ asukaghare asukan±moti parammukha½ vadati. Itaramp²ti parammukh±niddiµµhampi. Attho me, ±vuso, c²varen±ti eta½ codan±lakkhaŗanidassananti sambandho. Tattha codan±lakkhaŗanidassananti v±c±ya codan±lakkhaŗanidassana½. Ten±ha sace h²ti-±di. Ida½ v± vacana½ vattabbanti sambandho. Etassa v± attho y±ya k±yaci bh±s±ya vattabboti sambandho. Dehi me c²vara½, ±hara me c²vara½, parivattehi me c²vara½, cet±pehi me c²varanti et±ni pana vacan±ni etesa½ v± attho y±ya k±yaci bh±s±ya na vattabbo. Ten±ha dehi meti-±di. S±dheyy±ti nipph±deyya. Icceta½ kusalanti eva½ y±vatatiya½ codanena tassa c²varassa yadeta½ abhinipph±dana½, eta½ kusala½ s±dhu suµµh³ti attho. Ten±ha eta½ sundaranti. Chakkhattu½ paramo paricchedo ass±ti chakkhattuparama½. Idańhi µh±tabbanti imiss± kiriy±ya visesana½, chakkhattuparama½ µh±na½ k±tabbanti attho. Ten±ha bh±vanapu½sakavacanametanti, eta½ bh±ve µh±tabbanti vuttadh±tvatthamatte s±dhetabbe napu½sakaliŖgavacananti attho. Na nis²ditabbanti idha, bhante, nis²dath±ti vuttepi na nis²ditabba½ Na ±misa½ paµiggahetabbanti y±gukhajjak±dibheda½ kińci ±misa½ gaŗhatha, bhanteti y±ciyam±nen±pi na gaŗhitabba½. Na dhammo bh±sitabboti (p±r±. aµµha. 2.538-539) maŖgala½ v± anumodana½ v± bh±sath±ti y±ciyam±nen±pi na kińci bh±sitabba½. Żh±na½ bhańjat²ti µhiti½ vin±seti. Żhatv± c²vara½ gahetu½ ±gatena hi ta½ uddissa tuŗh²bh³tena µh±tabbameva, na nisajj±dika½ k±tabba½. Imin± pana ta½ katanti µh±na½ vin±sita½ hoti. Ten±ha ±gatak±raŗa½ vin±set²ti. ¾gatak±raŗa½ n±ma µh±nameva, tasm± na k±tabbanti v±ritassa katatt± nisajj±d²su katesu chasu µh±nesu eka½ µh±na½ bhańjat²ti (s±rattha. µ². 2.537-539) ayamettha adhipp±yo. Chakkhattuparama½ tuŗh²bh³tena uddissa µh±tabba½. Na ańńa½ kińci k±tabbanti hi ida½ µh±nalakkhaŗa½. Tenev±ha idanti-±di. Tattha idanti catukkhattu½ pańcakkhattu½, chakkhattuparama½ tuŗh²bh³tena uddissa µh±tabbanti vacana½. Ettha ca nis²dan±dimhi kate puna c²vara½ gahetu½ na labhat²ti keci. Dve µh±n±ni parih±yant²ti ańńe. Eka½ µh±na½ parih±yat²ti apare. Ubhaya½ karot²ti codetipi tiµµhatipi. Tatra tatra µh±ne tiµµhat²ti ida½ codakassa µhitaµµhitaµµh±nato apakkamma tatra tatra c²vara½ uddissa µh±na½yeva sandh±ya vutta½. Etth±ti etesu dv²su codan±µµh±nesu. Ki½ pana sabbakappiyak±rakesu (p±r±. aµµha. 2.538-539; vi. saŖga. aµµha. 65) eva½ paµipajjitabbanti? Na paµipajjitabba½. Ayańhi kappiyak±rako n±ma saŖkhepato duvidho niddiµµho ca aniddiµµho ca. Tattha ca niddiµµho duvidho bhikkhun± niddiµµho, d³tena niddiµµhoti. Aniddiµµhopi duvidho mukhavevaµikakappiyak±rako, parammukhakappiyak±rakoti. Tesu bhikkhun± niddiµµho sammukh±sammukhavasena catubbidho hoti, tath± d³tena niddiµµhopi. Katha½? Idhekacco bhikkhussa c²varatth±ya d³tena akappiyavatthu½ pahiŗati, d³to ca ta½ bhikkhu½ upasaŖkamitv± ida½, bhante, itthann±mena tumh±ka½ c²varatth±ya pahita½, gaŗhatha nanti vadati. Bhikkhu ida½ na kappat²ti paµikkhipati. D³to atthi pana te, bhante, veyy±vaccakaroti pucchati, puńńatthikehi ca up±sakehi bhikkh³na½ veyy±vacca½ karoth±ti ±ŗatt± v± bhikkh³na½ v± sandiµµh± sambhatt± keci veyy±vaccakar± honti, tesa½ ańńataro tasmi½ khaŗe bhikkhussa santike nisinno hoti, bhikkhu ta½ niddisati aya½ bhikkh³na½ veyy±vaccakaroti D³to tassa hatthe akappiyavatthu½ datv± therassa c²vara½ kiŗitv± deh²ti gacchati, aya½ bhikkhun± sammukh±niddiµµho. No ce bhikkhussa (p±r±. aµµha. 2.537; vi. saŖga. aµµha. 65) santike nisinno hoti, apica kho bhikkhu niddisati asukasmi½ n±ma g±me itthann±mo bhikkh³na½ veyy±vaccakaroti. So gantv± tassa hatthe akappiyavatthu½ datv± therassa c²vara½ kiŗitv± dadeyy±s²ti ±gantv± bhikkhussa ±rocetv± gacchati, ayameko bhikkhun± asammukh±niddiµµho. Na heva kho so d³to attan± ±gantv± ±roceti, apica kho ańńa½ pahiŗati dinna½ may±, bhante, tassa hatthe c²varacet±panna½, c²vara½ gaŗheyy±th±ti, aya½ dutiyo bhikkhun± asammukh±niddiµµho. Na heva kho ańńa½ pahiŗati, apica kho gacchantova bhikkhu½ vadati aha½ tassa hatthe c²varacet±panna½ dass±mi, tumhe c²vara½ gaŗheyy±th±ti, aya½ tatiyo bhikkhun± asammukh±niddiµµhoti eva½ eko sammukh±niddiµµho tayo asammukh±niddiµµh±ti ime catt±ro bhikkhun± niddiµµhaveyy±vaccakar± n±ma. Etesu imasmi½ r±jasikkh±pade vuttanayeneva paµipajjitabba½. Aparo bhikkhu purimanayeneva d³tena pucchito natthit±ya v± avic±retuk±mat±ya v± natthamh±ka½ kappiyak±rakoti vadati, tasmińca khaŗe koci manusso ±gacchati, d³to tassa hatthe akappiyavatthu½ datv± imassa hatthato c²vara½ gaŗheyy±th±ti vatv± gacchati, aya½ d³tena sammukh±niddiµµho. Aparo d³to g±ma½ pavisitv± attan± abhirucitassa kassaci hatthe akappiyavatthu½ datv± purimanayeneva ±gantv± v± ±roceti, ańńa½ v± pahiŗati, aha½ asukassa n±ma hatthe c²varacet±panna½ dass±mi, tumhe c²vara½ gaŗheyy±th±ti vatv± v± gacchati, aya½ tatiyo d³tena asammukh±niddiµµhoti eva½ eko sammukh±niddiµµho, tayo asammukh±niddiµµh±ti ime catt±ro d³tena niddiµµhaveyy±vaccakar± n±ma. Etesu meŗ¹akasikkh±pade vuttanayeneva paµipajjitabba½. Vuttańheta½
Santi, bhikkhave, manuss± saddh± pasann±, te kappiyak±rak±na½ hatthe hirańńa½ upanikkhipanti imin± ayyassa ya½ kappiya½, ta½ deth±ti. Anuj±n±mi, bhikkhave, ya½ tato kappiya½, ta½ s±ditu½, na tvev±ha½, bhikkhave, kenaci pariy±yena j±tar³parajata½ s±ditabba½ pariyesitabbanti vad±m²ti (mah±va. 299).
Ettha ca codan±ya parim±ŗa½ natthi. M³la½ as±diyantena sahassakkhattumpi codan±ya v± µh±nena v± kappiyabhaŗ¹a½ s±ditu½ vaµµati. No ce deti, ańńa½ kappiyak±raka½ µhapetv±pi ±har±petabba½. Sace icchati, m³las±mik±nampi kathetabba½. No ce icchati, na kathetabba½. Aparo bhikkhu purimanayeneva d³tena pucchito natthamh±ka½ kappiyak±rakoti vadati, tadańńo sam²pe µhito sutv± ±hara, bho, aha½ ayyassa c²vara½ cet±petv± dass±m²ti vadati. D³to handa, bho, dadeyy±s²ti tassa hatthe datv± bhikkhussa an±rocetv±va gacchati, aya½ mukhavevaµikakappiyak±rako. Aparo (p±r±. aµµha. 2.538-539; vi. saŖga. aµµha. 65) bhikkhuno upaµµh±kassa v± ańńassa v± hatthe akappiyavatthu½ datv± therassa c²vara½ dadeyy±s²ti ettova pakkamati, aya½ parammukhakappiyak±rakoti ime dve aniddiµµhakappiyak±rak± n±ma. Etesu ańń±taka-appav±ritesu viya paµipajjitabba½. Sace sayameva c²vara½ ±netv± denti, gahetabba½. No ce, na kińci vattabb±. Ten±ha saceti-±di. Kappiyak±raketi sammukh±sammukhavasena catt±ro kappiyak±raketi attho. D±yako sayamev±ti imin± bhikkhu½ paµikkhipati, na d³ta½. Tasm± d³tena niddiµµhopi yath±ruci codetu½ vaµµati. Mukha½ vivaritv± sayameva kappiyak±rakatta½ upagatoti mukhavevaµikakappiyak±rako. Evanti eso khoti-±din± yath±vuttena ±k±rena. Dassit± honti saŖkhepatoti adhipp±yo. Vuttacodan±µµh±naparim±ŗatoti vuttacodan±parim±ŗato ca vuttaµµh±naparim±ŗato ca. Santikanti sam²pa½. Tatth±ti ettha kathamayamattho labbhat²ti ±ha sam²patthe hi ida½ bhummavacananti Ida½ vutta½ hoti gaŖg±ya½ goy³th±ni caranti, k³pe gaggak³lanti-±d²su viya yasm± sam²p±dh±re ida½ sattam²vibhattivacana½, tasm± ayamattho labbhat²ti. Eva½ akarontoti s±ma½ v± agacchanto, d³ta½ v± ap±hento. Ajjaŗho, bhante, ±gameh²ti, bhante, ajja ekadivasa½ amh±ka½ tiµµha, adhiv±seh²ti attho. Tikap±cittiyanti atirekesu codan±µµh±nesu atirekasańńivematika-³nakasańń²na½ vasena t²ŗi p±cittiy±ni. Tikkhattu½ codan±ya chakkhattu½ µh±nena, ³nakatikkhattu½ codan±ya ³nakacchakkhattu½ µh±nena laddhepi an±patti. Appitat±ti patiµµh±pitat±, sańńatto so may±ti-±din± (p±r±. 538) kathitat±ti vutta½ hoti.
R±jasikkh±padavaŗŗan± niµµhit±.
C²varavaggo paµhamo.