Apalokanakammakath±vaººan±

496. Etarahi sacepi s±maºeroti-±d²su buddh±d²na½ avaººabh±sanampi akappiy±di½kappiy±dibh±vena d²panampi diµµhivipattiyaññeva pavisati. Teneva vakkhati “ta½ laddhi½nissajj±petabbo”ti. Bhikkh³nampi eseva nayo. Micch±diµµhikoti buddhavacan±dhipp±ya½vipar²tato gaºhanto, so eva antagg±hik±ya diµµhiy± samann±gatoti ca vutto.Keci pana “sassatucched±na½ aññataradiµµhiy± samann±gato”ti vadanti, ta½ na yutta½,sassatucchedagg±hassa s±maºer±na½ liªgan±san±ya k±raºattena heµµh± aµµhakath±yameva (mah±va.aµµha. 108) vuttatt±, idha ca daº¹akamman±san±ya eva adhippetatt±.
Tass±pi d±tabboti vijjam±na½ mukhar±dibh±va½ niss±ya appaµipucchitv±pi paµiñña½aggahetv±pi ±patti½ an±ropetv±pi desit±yapi ±pattiy± khu½san±dito anoramantassad±tabbova. Oramantassa pana kham±pentassa na d±tabbo.
Brahmadaº¹assa d±nanti kharadaº¹assa ukkaµµhadaº¹assa d±na½. Tajjan²y±dikamme hi kate ov±d±nus±sanippad±napaµikkheponatthi. Dinnabrahmadaº¹e pana tasmi½ saddhi½ tajjan²y±dikammakatehi paµikkhittampik±tu½ na vaµµati, “neva vattabbo”ti-±din± ±l±pasall±p±dimattass±pi nak±renapaµikkhittatt±. Tañhi disv± bhikkh³ g²va½ parivattetv± olokanamattampi na karonti,eva½ vivajjetabba½ nimmadanakaraºatthameva tassa daº¹assa anuññ±tatt±. Teneva channattheropiukkhepan²y±dikammakatopi abh±yitv± brahmadaº¹e dinne “saªghen±ha½ sabbath± vivajjito”timucchito papati. Yo pana brahmadaº¹akatena saddhi½ ñatv± sa½saµµho avivajjetv± viharati,tassa dukkaµamev±ti gahetabba½ aññath± brahmadaº¹avidh±nassa niratthakat±pasaªgato.Ten±ti brahmadaº¹akatena. Yath± tajjan²y±dikammakatehi, evameva tato adhikampisaªgha½±r±dhentena samm±vattitabba½. Tañca “sorato niv±tavutt²”ti-±din± sar³pato dassitameva.Ten±ha “samm±vattitv± kham±pentassa brahmadaº¹o paµippassambhetabbo”ti.
Ya½ ta½ bhagavat± avandiyakamma½ anuññ±tanti sambandho. “Tassa bhikkhuno daº¹akamma½k±tun”ti s±maññato anuññ±tappak±ra½ dassetv± puna visesato anuññ±tappak±ra½dassetu½ “atha kho”ti-±dip±¼i uddhaµ±ti veditabba½. Imassa apalokanakammassaµh±na½ hot²ti apalokanakammassa s±maññassa pavattiµµh±na½ hot²ti. Visesabyatirekenaavijjam±nampi tadaññattha appavatti½ dassetu½ visesanissita½ viya vohar²yati. “Kammaññevalakkhaºan”ti imin± os±raº±divasena gahit±vases±na½ sabbesa½ apalokanakammassa s±maññalakkhaºavasenagahitatt± kammaññeva lakkhaºamass±ti kammalakkhaºanti nibbacana½ dasseti. Idañca vutt±vases±na½kamm±na½ niµµh±naµµh±na½, saªkh±rakkhandhadhamm±yatan±ni viya vutt±vasesakhandh±yatan±nanti daµµhabba½.Teneva vakkhati “aya½ panettha p±¼imuttakopi kammalakkhaºavinicchayo”ti-±di (pari.aµµha. 495-496). Yath± cettha, eva½ upari ñattikamm±d²supi kammalakkhaºa½ vuttantiveditabba½. Tassa karaºanti avandiyakammassa karaºavidh±na½.
“Na vanditabbo”ti imin± vandantiy± dukkaµanti dasset²ti daµµhabba½. Saªghena kata½katika½ ñatv± maddana½ viya hi saªghasammuti½ an±darena atikkamantassa ±patti eva hoti.
Bhikkhusaªghass±pi paneta½ labbhatiyev±ti avandiyakammassa upalakkhaºamattena gahitatt± bhikkhusaªghass±pikammalakkhaºa½ labbhati eva.
Sal±kad±naµµh±na½ sal±kagga½ n±ma. Y±gubhatt±na½ bh±janaµµh±n±ni y±gaggabhattagg±ni n±ma.Etesupi hi µh±nesu sabbo saªgho uposathe viya sannipatito, kammañca vaggakamma½ nahoti, “mayameta½ na j±nimh±”ti pacch± khiyyant±pi na honti. Khaº¹as²m±ya pana katekhiyyanti. Saªghikapaccayañhi acchinnac²var±d²na½ d±tu½ apalokentehi upac±ras²maµµh±na½sabbesa½ anumati½ gahetv±va k±tabba½. Yo pana visabh±gapuggalo dhammika½apalokana½ paµib±hati, ta½ up±yena bahi-upac±ras²m±gata½ v± katv± khaº¹as²ma½ v± pavisitv±k±tu½ vaµµati.
Ya½ sandh±ya “apalokanakamma½ karot²”ti s±maññato dasseti, ta½ apalokanakamma½sar³pato dassetum±ha “acchinnac²vara½”icc±di. Yadi apaloketv±va c²vara½ d±tabba½,ki½ pana appamattakavissajjakasammutiy±ti ±ha “appamattakavissajjanakena pan±”ti-±di.N±¼i v± upa¹¹han±¼i v±ti divase divase apaloketv± d±tabbassa pam±ºadassana½. Tenay±panamattameva apaloketabba½, na adhikanti dasseti. Ekadivasa½yeva v±ti-±didasav²satidivas±na½ ekasmi½ divaseyeva d±tabbaparicchedadassana½, tena y±va j²vanti v±y±va rog± vuµµhahat²ti v± eva½ apaloketu½ na vaµµat²ti dasseti. Iºapalibodhantiiºavatthu½ d±tu½ vaµµat²ti sambandho. Tañca iº±yikehi palibuddhassa lajjipesalassa s±sanupak±rakassapam±ºayuttameva kappiyabhaº¹a½ niyametv± apaloketv± d±tabba½, na pana sahassa½ v± satasahassa½v± mah±-iºa½. T±disañhi bhikkh±cariyavattena sabbehi bhikkh³hi t±disassa bhikkhunopariyesitv± d±tabba½.
Upanikkhepatoti cetiyapaµijagganatth±ya va¹¹hiy± payojetv± kappiyak±rakehi µhapitavatthuto.Saªghikenap²ti na kevalañca tatrupp±dato paccayad±yakehi catupaccayatth±ya saªghassa dinnavatthun±p²tiattho.
Saªghabhatta½ k±tu½ na vaµµat²ti mah±d±na½ dentehipi kariyam±na½ saªghabhatta½ viya k±retu½na vaµµat²ti adhipp±yo.
“Yath±sukha½ paribhuñjitu½ ruccat²”ti vuttatt± attano paribhogappahonaka½ appa½v± bahu½ v± gahetabba½, adhika½ pana gahetu½ na labhati. Uposathadivaseti nidassanamatta½,yasmi½ kismiñci divasepi kata½ sukatameva hoti. Karontena “ya½ imasmi½ vih±reantos²m±ya saªghasantaka½…pe… yath±sukha½ paribhuñjitu½ mayha½ ruccat²”ti eva½katik± k±tabb±, tath± dv²hi t²hipi “±yasmant±na½ ruccat²”ti vacanameva hettha viseso.Tesamp²ti rukkh±na½. S± eva katik±ti visu½ katik± na k±tabb±ti attho.
Tesanti rukkh±na½. Saªgho s±m²ti sambandho. Purimavih±reti purimeyath±sukha½ paribhogatth±ya katakatike vih±re. Pariveº±ni katv± jaggant²ti yatthaarakkhiyam±ne phal±phal±ni, rukkh± ca vinassanti, t±disa½ µh±na½ sandh±ya vutta½,tattha saªghassa katik± na pavatt²ti adhipp±yo. Ye pana rukkh± b²j±ni ropetv± ±ditopaµµh±ya paµijaggit±, tepi dasamabh±ga½ datv± ropakeheva paribhuñjitabb±. Teh²ti jaggakehi.
Tatth±ti tasmi½ vih±re. M³leti ±dik±le, pubbeti attho. D²gh± katik±tiaparicchinnak±l± yath±sukha½ paribhogatth±ya katik±. Nikkukkuccen±ti “abh±jitamidan”tikukkucca½ akatv±ti attho. Khiyyanamattamevetanti tena khiyyanena bahu½ kh±dant±na½doso natthi attano paribhogappam±ºasseva gahitatt±, khiyyantepi attano pahonaka½ gahetv±kh±ditabbanti adhipp±yo.
Gaºhath±ti na vattabb±ti tath±vutte teneva bhikkhun± dinna½ viya maññeyyu½, ta½ niss±yamicch±j²vasambhavo hot²ti vutta½. Ten±ha “anuvicaritv±”ti-±di. Upa¹¹habh±gotiekabhikkhuno paµiv²sato upa¹¹habh±go. Dentena ca “ettaka½ d±tu½ saªgho anuññ±s²”tieva½ att±na½ parimocetv± yath± te saªghe eva pas²danti, eva½ vatv± d±tabba½.
Apacc±s²santen±ti gil±nagamikissar±d²na½ anuññ±tapuggal±nampi attano santaka½dentena apacc±s²santeneva d±tabba½, ananuññ±tapuggal±na½ pana apacc±s²santen±pi d±tu½na vaµµat²ti. Saªghikameva yath±katit±ya d±petabba½. Attano santakampi paccayad±yak±d²sayameva viss±sena gaºhanti, na v±retabb±, laddhakappiyanti tuºh² bhavitabba½. Pubbevuttamev±ti “kuddho hi so rukkhepi chindeyy±”ti-±din± tuºh²bh±ve k±raºa½pubbe vuttameva. Tehi kata-anatth±bh±vepi k±ruññena tuºh² bhavitu½ vaµµati, “gaºhath±”ti-±dipana vattu½ na vaµµati.
Garubhaº¹att±…pe… na d±tabbanti j²varukkh±na½ ±r±maµµh±n²yatt±, d±r³nañca gehasambh±r±nupagatatt±“sabba½ tvameva gaºh±”ti d±tu½ na vaµµat²ti vutta½. Akat±v±sa½ v± katv±tipubbe avijjam±na½ sen±sana½ katv± jaggitak±le phalav±re sampatte.

Apalokanakammakath±vaººan± niµµhit±.