Aµµhagarudhammakath±vaººan±
403. Satth±pi “itthiyo n±ma parittasaddh±, ek±y±citamatteyeva pabbajj±ya anuññ±t±ya na mama s±sana½ garu½ katv± gaºhissant²”ti tikkhattu½ paµikkhipitv± id±ni garu½katv± g±h±petuk±mat±ya “sace, ±nanda, mah±paj±pati gotam² aµµha garudhamme paµiggaºh±ti,s±vass± hotu upasampad±”ti-±dim±ha. Tattha s±vass±ti s± eva ass± pabbajj±piupasampad±pi hotu.Tadahupasampannass±ti ta½ divasampi upasampannassa. Abhiv±dana½ paccuµµh±na½ añjalikamma½s±m²cikamma½ k±tabbanti m±n±tim±na½ akatv± pañcapatiµµhitena abhiv±dana½, ±san±uµµh±ya paccuggamanavasena paccuµµh±na½, dasanakhe samodh±netv± añjalikamma½, ±sanapaññ±panab²jan±dika½anucchavikakammasaªkh±ta½ s±m²cikammañca kattabba½. Abhikkhuke ±v±seti yatthavasantiy± anantar±yena ov±datth±ya upasaªkaman±rahe µh±ne ov±dad±yako ±cariyo natthi,aya½ abhikkhuko ±v±so n±ma, evar³pe ±v±se vassa½ na upagantabba½. Anvaddham±santianuposathika½. Ov±d³pasaªkamananti ov±datth±ya upasaªkamana½. Diµµhen±ti cakkhun±diµµhena. Suten±ti sotena sutena. Parisaªk±y±ti diµµhasutavasena parisaªkitena.Garudhammanti garuka½ saªgh±dises±patti½. Pakkham±nattanti an³n±ni pannarasa divas±nim±natta½. Chasu dhammes³ti vik±labhojanacchaµµhesu sikkh±padesu. Sikkhitasikkh±y±tiekasikkhampi akhaº¹a½ katv± p³ritasikkh±ya.Na akkositabbo na paribh±sitabboti dasanna½ akkosavatth³na½ aññatarena akkosavatthun±na akkositabbo, bhayupada½san±ya k±yaci paribh±s±ya na paribh±sitabbo.Ovaµo bhikkhun²na½ bhikkh³su vacanapathoti ov±d±nus±sanidhammakath±saªkh±to vacanapathobhikkhun²na½ bhikkh³su ovaµo pihito, na bhikkhuniy± koci bhikkhu ovaditabbo v±anus±sitabbo v±, “bhante por±ºakatther± idañcidañca vatta½ p³rayi½s³”ti eva½ panapaveºivasena kathetu½ vaµµati. Anovaµo bhikkh³na½ bhikkhun²s³ti bhikkh³na½ pana bhikkhun²suvacanapatho aniv±rito, yath±ruciy± ovadantu anus±santu dhammakatha½ kathent³ti ayametthasaªkhepo, vitth±rato panes± garudhammakath± mah±vibhaªge vuttanayeneva veditabb±.Ime pana aµµha garudhamme satthu santike uggahetv± therena attano ±rociyam±ne sutv±mah±paj±patiy± t±vamahanta½ domanassa½ khaºena paµippassambhi. Anotattadahato ±haµena s²tudakassaghaµasatena matthake parisitt± viya vigatapari¼±h± attaman± hutv± garudhammapaµiggahaºena uppannap²tip±mojja½±vi karont² “seyyath±pi, bhante”ti-±dika½ ud±na½ ud±nesi. Tattha daharotitaruºo. Yuv±ti yobbaññabh±ve µhito. Maº¹anakaj±tikoti alaªk±rasabh±vo. Tatthakoci taruºopi yuv± na hoti yath± atitaruºo. Koci yuv±pi maº¹anakaj±tikona hoti yath± upasantasabh±vo ±lasiyabyasan±d²hi v± abhibh³to, idha pana daharo ceva yuv±ca maº¹anakaj±tiko ca adhippeto, tasm± evam±ha. Uppal±d²ni lokasammatatt± vutt±ni.Ito para½ ya½ ya½ vattabba½, ta½ ta½ aµµhakath±ya½ dassitameva.Tattha m±tug±massa pabbajitatt±ti ida½ pañcavassasatato uddha½ aµµhatv± pañcasuyeva vassasatesusaddhammaµµhitiy± k±raºanidassana½. Paµisambhid±pabhedappattakh²º±savavaseneva vuttantiettha “paµisambhid±pattakh²º±savaggahaºena jh±n±nipi gahit±neva honti. Na hi nijjh±nak±na½sabbappak±rasampatti ijjhat²”ti gaºµhipadesu vutta½. Sukkhavipassakakh²º±savavasenavassasahassanti-±din± ca ya½ vutta½. Ta½ khandhakabh±ºak±na½ matena vuttanti veditabba½.D²ghanik±yaµµhakath±ya½ (d². ni. aµµha. 3.161) pana eva½ vutta½–
“Paµisambhid±pattehi vassasahassa½ aµµh±si, cha¼abhiññehi vassasahassa½, tevijjehivassasahassa½, sukkhavipassakehi vassasahassa½, p±timokkhena vassasahassa½ aµµh±s²”ti.
Aªguttaranik±yaµµhakath±yampi (a. ni. aµµha. 1.1.130)–
“Buddh±nañhi parinibb±nato vassasahassameva paµisambhid± nibbattetu½ sakkonti, tatopara½ cha abhiññ±, tato t±pi nibbattetu½ asakkont± tisso vijj± nibbattenti,gacchante gacchante k±le t±pi nibbattetu½ asakkont± sukkhavipassak± honti.Eteneva up±yena an±g±mino sakad±g±mino sot±pann±”ti–
Vutta½.
Sa½yuttanik±yaµµhakath±ya½ pana (sa½. ni. aµµha. 2.3.156)–
“Paµhamabodhiyañhi bhikkh³ paµisambhid±patt± ahesu½. Atha k±le gacchante paµisambhid±p±puºitu½ na sakkhi½su, cha¼abhiññ± ahesu½, tato cha abhiññ± pattu½ asakkont± tissovijj± p±puºi½su. Id±ni k±le gacchante tisso vijj± p±puºitu½ asakkont±±savakkhayamatta½ p±puºissanti, tampi asakkont± an±g±miphala½, tampi asakkont± sakad±g±miphala½,tampi asakkont± sot±pattiphala½, gacchante k±le sot±pattiphalampi pattu½ na sakkhissant²”ti–
Vutta½.
Yasm± ceta½ sabba½ aññamaññapaµiviruddha½, tasm± tesa½ tesa½ bh±ºak±na½ matameva ±cariyenatattha tattha dassitanti gahetabba½. Aññath± hi ±cariyasseva pubb±paravirodhappasaªgo siy±ti.T±niyev±ti t±niyeva pañca vassasahass±ni. Pariyattim³laka½ s±sananti ±ha “nahi pariyattiy± asati paµivedho atth²”ti-±di. Pariyattiy± hi antarahit±ya paµipattiantaradh±yati, paµipattiy± antarahit±ya adhigamo antaradh±yati. Ki½k±raº±? Ayañhi pariyatti paµipattiy± paccayo hoti, paµipatti adhigamassa, iti paµipattitopi pariyattiyevapam±ºa½. Tattha paµivedho ca paµipatti ca hotipi na hotipi. Ekasmiñhi k±le paµivedhakar±bhikkh³ bah³ honti, “esa bhikkhu puthujjano”ti aªguli½ pas±retv± dassetabbo hoti,imasmi½yeva d²pe ekav±ra½ puthujjanabhikkhu n±ma n±hosi. Paµipattip³rak±pi kad±cibah³ honti, kad±ci app±, iti paµivedho ca paµipatti ca hotipi na hotipi. S±sanaµµhitiy±pana pariyattiyeva pam±ºa½. Paº¹ito hi tepiµaka½ sutv± dvepi p³reti. Yath± amh±ka½bodhisatto ±¼±rassa santike pañc±bhiññ± satta ca sam±pattiyo nibbattetv± nevasaññ±n±saññ±yatanasam±pattiy±parikamma½ pucchi, so “na j±n±m²”ti ±ha, tato udakassa santika½ gantv± adhigatavisesa½sa½sanditv± nevasaññ±n±saññ±yatanassa parikamma½ pucchi, so ±cikkhi, tassa vacanasamanantaramevamah±satto ta½ samp±desi, evameva paññav± bhikkhu pariyatti½ sutv± dvepi p³reti,tasm± pariyattiy± µhit±ya s±sana½ µhita½ hoti. Yath±pi mahato ta¼±kassa p±¼iy± thir±yaudaka½ na µhassat²ti na vattabba½, udake sati padum±d²ni pupph±ni na pupphissant²tina vattabba½, evameva mah±ta¼±kassa thirap±¼isadise tepiµake buddhavacane sati mah±ta¼±keudakasadis± paµipattip³rak± kulaputt± natth²ti na vattabba½, tesu sati mah±ta¼±kepadum±d²ni pupph±ni viya sot±pann±dayo ariyapuggal± natth²ti na vattabba½. Eva½ekantato pariyattiyeva pam±ºa½.Pariyattiy± antarahit±y±ti ettha pariyatt²ti (a. ni. aµµha. 1.1.130) tepiµaka½buddhavacana½ s±µµhakath± p±¼i. Y±va s± tiµµhati, t±va pariyatti paripuºº± n±ma hoti.Gacchante gacchante k±le kaliyugar±j±no adhammik± honti, tesu adhammikesu tesampiamacc±dayo adhammik± honti, tato raµµhajanapadav±sinoti tesa½ adhammikat±ya na devosamm± vassati, tato sass±ni na sampajjanti, tesu asampajjantesu paccayad±yak± bhikkhusaªghassapaccaye d±tu½ na sakkonti, bhikkh³ paccayehi kilamant± antev±sike saªgahetu½ nasakkonti. Gacchante gacchante k±le pariyatti parih±yati, atthavasena dh±retu½ na sakkonti,p±¼ivaseneva dh±renti. Tato k±le gacchante p±¼impi sakala½ dh±retu½na sakkonti, paµhama½ abhidhammapiµaka½ parih±yati, parih±yam±na½ matthakato paµµh±ya parih±yati.Paµhamameva hi mah±pakaraºa½ parih±yati, tasmi½ parih²ne yamaka½, kath±vatthu, puggalapaññatti,dh±tukath±, vibhaªgo, dhammasaªgahoti.Eva½ abhidhammapiµake parih²ne matthakato paµµh±ya suttantapiµaka½ parih±yati. Paµhamañhiaªguttaranik±yo parih±yati, tasmimpi paµhama½ ek±dasakanip±to…pe… tato ekakanip±toti.Eva½ aªguttaranik±ye parih²ne matthakato paµµh±ya sa½yuttanik±yo parih±yati. Paµhamañhimah±vaggo parih±yati, tato sa¼±yatanavaggo, khandhakavaggo, nid±navaggo, sag±th±vaggoti.Eva½ sa½yuttanik±ye parih²ne matthakato paµµh±ya majjhimanik±yo parih±yati. Paµhamañhiuparipaºº±sako parih±yati, tato majjhimapaºº±sako, tato m³lapaºº±sakoti. Eva½ majjhimanik±yeparih²ne matthakato paµµh±ya d²ghanik±yo parih±yati. Paµhamañhi p±thikavaggo parih±yati,tato mah±vaggo, tato s²lakkhandhavaggoti. Eva½ d²ghanik±ye parih²ne suttantapiµaka½parih²na½ n±ma hoti. Vinayapiµakena saddhi½ j±takameva dh±renti. Vinayapiµakañhilajjino dh±renti, l±bhak±m± pana “suttante kathitepi sallakkhent± natth²”ti j±takamevadh±renti. Gacchante k±le j±takampi dh±retu½ na sakkonti. Atha nesa½ paµhama½ vessantaraj±taka½parih±yati, tato paµilomakkamena puººakaj±taka½, mah±n±radaj±takanti pariyos±neapaººakaj±taka½ parih±yati, vinayapiµakameva dh±renti.Gacchante k±le tampi matthakato paµµh±ya parih±yati. Paµhamañhi pariv±ro parih±yati, tato khandhako, bhikkhun²vibhaªgo, mah±vibhaªgoti anukkamena uposathakkhandhakamattameva dh±renti.Tad±pi pariyatti anantarahit±va hoti. Y±va pana manussesu catuppadikag±th±pi pavattati,t±va pariyatti anantarahit±va hoti. Yad± saddho pasanno r±j± hatthikkhandhe suvaººacaªkoµakamhisahassatthavika½ µhap±petv± “buddhehi kathita½ catuppadika½ g±tha½ j±nanto ima½ sahassa½gaºhat³”ti nagare bheri½ car±petv± gaºhanaka½ alabhitv± “ekav±ra½ car±pite n±ma½suºant±pi honti asuºant±p²”ti y±vatatiya½ car±petv± gaºhanaka½ alabhitv± r±japuris± sahassatthavika½ puna r±jakula½ pavesenti, tad± pariyatti antarahit±n±ma hoti.Cira½ pavattissat²ti pariyattiy± antarahit±yapi liªgamatta½ addh±na½ pavattissati. Katha½?Gacchante gacchante hi k±le c²varaggahaºa½ pattaggahaºa½ samiñjanapas±raºa½ ±lokitavilokita½na p±s±dika½ hoti, nigaºµhasamaº± viya al±bupatta½ bhikkh³ patta½ aggab±h±ya parikkhipitv±±d±ya vicaranti, ett±vat±pi liªga½ anantarahitameva hoti. Gacchante pana k±le aggab±hatoot±retv± hatthena v± sikk±ya v± olambetv± vicaranti, c²varampi rajanas±ruppa½akatv± oµµhaµµhivaººa½ katv± rajanti. Gacchante k±le rajanampi na hoti, dasacchindana½ovaµµik±vijjhana½ kappamattañca katv± va¼añjanti, puna ovaµµika½ vijjhitv± kappa½na karonti. Tato ubhayampi akatv± das± chetv± paribb±jak± viya caranti. Gacchantek±le “ko imin± amh±ka½ attho”ti khuddaka½ k±s±vakhaº¹a½ hatthe v± g²v±ya½v± bandhanti, kesesu v± all²y±penti, d±rabharaºa½ karont± kasitv± vapitv± j²vika½kappetv± vicaranti, tad± dakkhiºa½ dento jano saªgha½ uddissa etesampi deti. Ida½sandh±ya bhagavat± vutta½ “bhavissanti kho pan±nanda, an±gatamaddh±na½ gotrabhuno k±s±vakaºµh±duss²l± p±padhamm±, tesu duss²lesu saªgha½ uddissa d±na½ dassanti, tad±p±ha½, ±nanda,saªghagata½ dakkhiºa½ asaªkhyeyya½ appameyya½ vad±m²”ti (ma. ni. 3.380). Tato gacchantek±le n±n±vidh±ni kamm±ni karont± “papañco esa, ki½ imin± amh±kan”ti k±s±vakhaº¹a½chinditv± araññe khipanti, tasmi½ k±le liªga½ antarahita½ n±ma hoti. Kassapadasabalassakira k±lato paµµh±ya yonak±na½ setavatth±ni p±rupitv± caraºac±ritta½ j±ta½. Eva½pariyattiy± antarahit±yapi liªgamatta½ cira½ pavattissat²ti veditabba½.
Aµµhagarudhammakath±vaººan± niµµhit±.