N±vaµµhakath±
99. N±vaµµhe– paµhama½ t±va n±va½ dassento “n±v± n±ma y±ya tarat²”ti ±ha. Tasm± idha antamaso rajanadoºik±pi veºukal±pakopi “n±v±”tveva veditabbo. S²m±sammannane pana dhuvan±v± anto khaºitv± v± phalakehi bandhitv± v± kat± sabbantimena paricchedena tiººa½ v±hanik± eva vaµµati. Idha pana ekassapi v±hanik± “n±v±” tveva vuccati. N±v±ya nikkhittanti ya½kiñci indriyabaddha½ v± anindriyabaddha½ v±; tassa avah±ralakkhaºa½ thalaµµhe vuttanayeneva veditabba½. N±va½ avahariss±m²ti-±dimhi ca dutiyapariyesanagamana-±masanaphand±pan±ni vuttanay±neva. Bandhana½ mocet²ti ettha pana y± bandhane muttamatte µh±n± na cavati, tass± bandhana½ y±va na mutta½ hoti, t±va dukkaµa½. Mutte pana thullaccayampi p±r±jikampi hoti, ta½ parato ±vi bhavissati. Sesa½ vuttanayameva. Aya½ t±va p±¼ivaººan±.Aya½ panettha p±¼imuttakavinicchayo– caº¹asote bandhitv± µhapitan±v±ya eka½ µh±na½ bandhanameva tasmi½ muttamatte p±r±jika½. Tattha yutti pubbe vutt± eva. Vippanaµµh± n±v± pana ya½ ya½ udakappadesa½ pharitv± µhit± hoti, sv±ss± µh±na½. Tasm± ta½ uddha½ v± ucc±rentassa, adho v± opil±pentassa, cat³su v± dis±su phuµµhok±sa½ atikk±mentassa atikkantamatte p±r±jika½. Niccale udake abandhana½ attano dhammat±ya µhitan±va½ purato v± pacchato v± v±madakkhiºapassato v± ka¹¹hantassa ekenantena phuµµhok±sa½ aparena udake patiµµhitantena atikkantamatte p±r±jika½. Uddha½ kesaggamatta½ udakato mocite adho n±v±talena phuµµhok±sa½ mukhavaµµi½ atikkantamatte p±r±jika½. T²re bandhitv± niccale udake µhapitan±v±ya bandhanañca µhitok±so c±ti dve µh±n±ni. Ta½ paµhama½ bandhan± moceti, thullaccaya½. Pacch± channa½ ±k±r±na½ aññatarena µh±n± c±veti, p±r±jika½. Paµhama½ µh±n± c±vetv± pacch± bandhanamocanepi eseva nayo. Thale uss±detv± ukkujjitv± µhapitan±v±ya phuµµhok±sova µh±na½. Tass± pañcah±k±rehi µh±naparicchedo veditabbo.Nikkujjitv± µhapitan±v±ya pana mukhavaµµiy± phuµµhok±sova µh±na½, tass±pi pañcah±k±rehi µh±napariccheda½ ñatv± yato kutoci phuµµhok±sa½ uddhañca kesaggamatta½ atikkantamatte p±r±jika½ veditabba½. Thale pana uss±detv± dvinna½ d±rughaµik±na½ upari µhapitan±v±ya d±rughaµik±na½ phuµµhok±soyeva µh±na½, tasm± tattha mañcap±damatthakesuyeva patthaµabaddhas±µake n±gadantesu µhapitabhindiv±le ca vuttanayena vinicchayo veditabbo.
Yottabaddh±ya pana n±v±ya saµµhisattatiby±mappam±ºa½ yotta½ amocetv±va ±ka¹¹hitv±
Pathavilagga½ katv± saha yottena thale µhapit±ya n±v±ya na phuµµhok±samattameva µh±na½. Atha kho yottakoµito paµµh±ya y±va n±v±ya pathaviya½ patiµµhitok±sassa pacchimanto t±va d²ghato, tiriya½ pana n±v±ya ca yottassa ca pathaviya½ patiµµhitapariyantappam±ºa½ µh±nanti veditabba½. Ta½ d²ghato v± tiriyato v± ka¹¹hantassa ekenantena phuµµhok±sa½ aparena pathaviya½ patiµµhitantena atikkantamatte, uddha½ kesaggamatta½ saha yottena pathavito mocite p±r±jika½. Yo pana titthe µhitan±va½ ±ruhitv± theyyacitto arittena v± phiyena v± p±jeti, p±r±jika½. Sace pana chatta½ v± paº±metv± c²vara½ v± p±dehi akkamitv± hatthehi ukkhipitv± laªk±rasadisa½ katv± v±ta½ gaºh±peti, balav± ca v±to ±gamma n±va½ harati, v±teneva s± haµ± hoti; puggalassa natthi avah±ro. Payogo atthi, so pana µh±n± c±vanapayogo na hoti. Yadi pana ta½ n±va½ eva½ gacchanti½ pakatigamana½ upacchinditv± añña½ dis±bh±ga½ neti, p±r±jika½. Sayameva ya½kiñci g±matittha½ sampatta½ µh±n± ac±ventova vikkiºitv± gacchati, neva atthi avah±ro. Bhaº¹adeyya½ pana hot²ti.
N±vaµµhakath± niµµhit±.