¾k±saµµhakath±

96. ¾k±saµµhe morassa chahi ±k±rehi µh±naparicchedo veditabbo– purato mukhatuº¹akena, pacchato kal±paggena, ubhayapassesu pakkhapariyantehi, adho p±danakhasikh±ya, uddha½ sikhaggen±ti. Bhikkhu “sass±mika½ ±k±saµµha½ mora½ gahess±m²”ti purato v± tiµµhati, hattha½ v± pas±reti, moro ±k±seyeva pakkhe c±reti, v±ta½ g±h±petv± gamana½ upacchinditv± tiµµhati. Tassa bhikkhuno dukkaµa½. Ta½ aphandento hatthena ±masati, dukkaµameva. Ýh±n± ac±vento phand±peti, thullaccaya½. Hatthena pana gahetv± v± aggahetv± v± mukhatuº¹akena phuµµhok±sa½ kal±pagga½, kal±paggena v± phuµµhok±sa½ mukhatuº¹aka½ atikk±meti, p±r±jika½. Tath± v±mapakkhapariyantena phuµµhok±sa½ dakkhiºapakkhapariyanta½, dakkhiºapakkhapariyantena v± phuµµhok±sa½ v±mapakkhapariyanta½ atikk±meti, p±r±jika½. Tath± p±danakhasikh±ya phuµµhok±sa½ sikhagga½, sikhaggena v± phuµµhok±sa½ p±danakhasikha½ atikk±meti, p±r±jika½.
¾k±sena gacchanto moro s²s±d²su yasmi½ aªge nil²yati, ta½ tassa µh±na½. Tasm± ta½ hatthe nil²na½ ito cito ca karontopi phand±petiyeva, yadi pana itarena hatthena gahetv± µh±n± c±veti, p±r±jika½ Itara½ hattha½ upaneti, moro sayameva u¹¹etv± tattha nil²yati, an±patti Aªge nil²nabh±va½ ñatv± theyyacittena eka½ padav±ra½ gacchati, thullaccaya½. Dutiye p±r±jika½.
Bh³miya½ µhitamoro dvinna½ v± p±d±na½ kal±passa ca vasena t²ºi µh±n±ni labhati. Ta½ ukkhipantassa y±va ekampi µh±na½ pathavi½ phusati, t±va thullaccaya½. Kesaggamattampi pathaviy± mocitamatte p±r±jika½. Pañjare µhita½ saha pañjarena uddharati, p±r±jika½. Yadi pana p±da½ na agghati, sabbattha agghavasena k±tabba½. Antovatthumhi caranta½ mora½ theyyacittena padas± bahivatthu½ n²haranto dv±rapariccheda½ atikk±meti, p±r±jika½. Vaje µhitabal²baddassa hi vajo viya antovatthu tassa µh±na½. Hatthena pana gahetv± antovatthusmimpi ±k±sagata½ karontassa p±r±jikameva. Antog±me carantampi g±maparikkhepa½ atikk±mentassa p±r±jika½ Sayameva nikkhamitv± g±m³pac±re v± vatth³pac±re v± caranta½ pana theyyacitto kaµµhena v± kathal±ya v± utr±setv± aµavimukha½ karoti, moro u¹¹etv± antog±me v± antovatthumhi v± chadanapiµµhe v± nil²yati, rakkhati. Sace pana aµavimukhe u¹¹eti v± gacchati v± “aµavi½ pavesetv± gahess±m²”ti parikappe asati pathavito kesaggamattampi u¹¹itamatte v± dutiyapadav±re v± p±r±jika½. Kasm±? Yasm± g±mato nikkhantassa µhitaµµh±nameva µh±na½ hoti. Kapiñjar±d²supi ayameva vinicchayo.
S±µaka½ v±ti v±tavegukkhitta½ pathavitale pattharitv± µhapitamiva ±k±sena gacchanta½ khalibaddha½ s±µaka½ abhimukh±gata½ hatthena ekasmi½ ante gaºh±ti, ito cito ca µh±na½ avikopentoyeva gamanupacchede dukkaµa½. Ýh±n±c±vana½ akaronto c±leti, phand±pane thullaccaya½. Ýh±n± c±veti, p±r±jika½. Ýh±naparicchedo cassa morasseva chahi ±k±rehi veditabbo.
Abaddhas±µako pana ekasmi½ ante gahitamatteva dutiyenantena patitv± bh³miya½ patiµµh±ti, tassa dve µh±n±ni honti– hattho ceva bh³mi ca. Ta½ yath±gahitameva paµhama½ gahitok±sappadesato c±leti, thullaccaya½. Pacch± bh³mito dutiyahatthena v± p±dena v± ukkhipati, p±r±jika½. Paµhama½ v± bh³mito uddharati, thullaccaya½. Pacch± gahitok±sappadesato c±veti, p±r±jika½. Gahaºa½ v± amuñcanto ujukameva hattha½ on±metv± bh³migata½ katv± teneva hatthena ukkhipati, p±r±jika½. Veµhanepi ayameva vinicchayo.
Hirañña½ v± suvaººa½ v± chijjam±nanti manuss±na½ alaªkaront±na½ g²veyyak±dipi¼andhana½ v± suvaººasal±ka½ chindant±na½ suvaººak±r±na½ suvaººakhaº¹a½ v± chijjam±na½ patati, tañce bhikkhu ±k±sena ±gacchanta½ theyyacitto hatthena gaºh±ti, gahaºameva µh±na½. Gahitappadesato hattha½ apaneti, p±r±jika½. C²vare patita½ hatthena ukkhipati, p±r±jika½. Anuddharitv±va y±ti, dutiye padav±re p±r±jika½. Patte patitepi eseva nayo. S²se v± mukhe v± p±de v± patiµµhita½ hatthena gaºh±ti, p±r±jika½. Aggahetv±va y±ti, dutiye padav±re p±r±jika½. Yattha katthaci patati, tassa patitok±sova µh±na½, na sabba½ aªgapaccaªga½ pattac²vara½ v±ti.

¾k±saµµhakath± niµµhit±.