1. Ass±dadiµµhiniddeso

128. Ass±dadiµµhiy± katamehi pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti? Ya½ r³pa½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½, aya½ r³passa ass±doti– abhinivesapar±m±so diµµhi. Diµµhi na ass±do, ass±do na diµµhi. Aññ± diµµhi, añño ass±do. Y± ca diµµhi yo ca ass±do– aya½ vuccati ass±dadiµµhi.
Ass±dadiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti. T±ya diµµhivipattiy± samann±gato puggalo diµµhivipanno. Diµµhivipanno puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirup±sitabbo. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik±. Yo diµµhiy± r±go [y± diµµhi yo r±go (sy±.)], so na diµµhi. Diµµhi na r±go. Aññ± diµµhi, añño r±go. Y± ca diµµhi yo ca r±go– aya½ vuccati diµµhir±go. T±ya ca diµµhiy± tena ca r±gena samann±gato puggalo diµµhir±garatto. Diµµhir±garatte puggale dinna½ d±na½ na mahapphala½ hoti na mah±nisa½sa½. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi.
Micch±diµµhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo– nirayo v± tiracch±nayoni v±. Micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, yañca vac²kamma½…pe… yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik±. Seyyath±pi nimbab²ja½ v± kos±tak²b²ja½ v± tittak±l±bub²ja½ v± all±ya pathaviy± nikkhitta½ ya½ ceva pathavirasa½ up±diyati, yañca ±porasa½ up±diyati, sabba½ ta½ tittakatt±ya kaµukatt±ya as±tatt±ya [as±rat±ya (sy±.)] sa½vattati. Ta½ kissa hetu? B²ja½ hissa p±pika½. Evameva½ micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, yañca vac²kamma½…pe… yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi.
Micch±diµµhi diµµhigata½, diµµhigahana½, diµµhikant±ra½, diµµhivis³ka½, diµµhivipphandita½, diµµhisaññojana½, diµµhisalla½, diµµhisamb±dho, diµµhipalibodho, diµµhibandhana½, diµµhipap±to, diµµh±nusayo, diµµhisant±po, diµµhipari¼±ho, diµµhigantho, diµµhup±d±na½, diµµh±bhiniveso, diµµhipar±m±so– imehi aµµh±rasahi ±k±rehi pariyuµµhitacittassa saññogo.
129. Atthi saññojan±ni ceva diµµhiyo ca, atthi saññojan±ni na ca diµµhiyo. Katam±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca? Sakk±yadiµµhi, s²labbatapar±m±so– im±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca. Katam±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo? K±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½, m±nasaññojana½, vicikicch±saññojana½, bhavar±gasaññojana½, iss±saññojana½, macchariyasaññojana½, anunayasaññojana½, avijj±saññojana½– im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo.
Ya½ vedana½ paµicca…pe… ya½ sañña½ paµicca…pe… ya½ saªkh±re [ye saªkh±re (ka.) sa½. ni. 3.28 passitabb±] paµicca…pe… ya½ viññ±ºa½ paµicca… ya½ cakkhu½ paµicca… ya½ sota½ paµicca… ya½ gh±na½ paµicca… ya½ jivha½ paµicca… ya½ k±ya½ paµicca… ya½ mana½ paµicca… ya½ r³pe paµicca… ya½ sadde paµicca… ya½ gandhe paµicca ya½ rase paµicca… ya½ phoµµhabbe paµicca… ya½ dhamme paµicca… ya½ cakkhuviññ±ºa½ paµicca… ya½ sotaviññ±ºa½ paµicca… ya½ gh±naviññ±ºa½ paµicca… ya½ jivh±viññ±ºa½ paµicca… ya½ k±yaviññ±ºa½ paµicca… ya½ manoviññ±ºa½ paµicca ya½ cakkhusamphassa½ paµicca… ya½ sotasamphassa½ paµicca… ya½ gh±nasamphassa½ paµicca… ya½ jivh±samphassa½ paµicca… ya½ k±yasamphassa½ paµicca… ya½ manosamphassa½ paµicca… ya½ cakkhusamphassaja½ vedana½ paµicca… ya½ sotasamphassaja½ vedana½ paµicca… ya½ gh±nasamphassaja½ vedana½ paµicca… ya½ jivh±samphassaja½ vedana½ paµicca… ya½ k±yasamphassaja½ vedana½ paµicca… ya½ manosamphassaja½ vedana½ paµicca uppajjati sukha½ somanassa½, aya½ manosamphassaj±ya vedan±ya ass±doti– abhinivesapar±m±so diµµhi. Diµµhi na ass±do, ass±do na diµµhi. Aññ± diµµhi, añño ass±do. Y± ca diµµhi yo ca ass±do– aya½ vuccati ass±dadiµµhi.
Ass±dadiµµhi micch±diµµhi diµµhivipatti. T±ya diµµhivipattiy± samann±gato puggalo diµµhivipanno. Diµµhivipanno puggalo na sevitabbo na bhajitabbo na payirup±sitabbo. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik±. Yo diµµhiy± r±go, so na diµµhi. Diµµhi na r±go. Aññ± diµµhi, añño r±go. Y± ca diµµhi yo ca r±go, aya½ vuccati diµµhir±go. T±ya ca diµµhiy± tena ca r±gena samann±gato puggalo diµµhir±garatto. Diµµhir±garatte puggale dinna½ d±na½ na mahapphala½ hoti na mah±nisa½sa½. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi.
Micch±diµµhikassa purisapuggalassa dveva gatiyo– nirayo v± tiracch±nayoni v±. Micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, yañca vac²kamma½…pe… yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik±. Seyyath±pi nimbab²ja½ v± kos±tak²b²ja½ v± tittak±l±bub²ja½ v± all±ya pathaviy± nikkhitta½ yañceva pathavirasa½ up±diyati yañca ±porasa½ up±diyati, sabba½ ta½ tittakatt±ya kaµukatt±ya as±tatt±ya sa½vattati. Ta½ kissa hetu? B²ja½ hissa p±pika½. Evameva½ micch±diµµhikassa purisapuggalassa yañceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ yañca vac²kamma½…pe… yañca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½, y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paºidhi ye ca saªkh±r±, sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa p±pik± ass±dadiµµhi micch±diµµhi.
Micch±diµµhi diµµhigata½ diµµhigahana½…pe… diµµh±bhiniveso diµµhipar±m±so imehi aµµh±rasahi ±k±rehi pariyuµµhitacittassa saññogo.
Atthi saññojan±ni ceva diµµhiyo ca, atthi saññojan±ni na ca diµµhiyo. Katam±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca? Sakk±yadiµµhi, s²labbatapar±m±so– im±ni saññojan±ni ceva diµµhiyo ca. Katam±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo? K±mar±gasaññojana½, paµighasaññojana½, m±nasaññojana½, vicikicch±saññojana½, bhavar±gasaññojana½, iss±saññojana½, macchariyasaññojana½, anunayasaññojana½, avijj±saññojana½– im±ni saññojan±ni, na ca diµµhiyo. Ass±dadiµµhiy± imehi pañcati½s±ya ±k±rehi abhiniveso hoti.

Ass±dadiµµhiniddeso paµhamo.