44-49. Chavivaµµañ±ºaniddeso

95. Katha½ adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½? Nekkhamm±dhipatatt± paññ± k±macchandato saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. Aby±p±d±dhipatatt± paññ± by±p±dato saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. ¾lokasaññ±dhipatatt± paññ± thinamiddhato saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. Avikkhep±dhipatatt± paññ± uddhaccato saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. Dhammavavatth±n±dhipatatt± paññ± vicikicch±ya saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. ѱº±dhipatatt± paññ± avijj±ya saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. P±mojj±dhipatatt± paññ± aratiy± saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½. Paµhamajjh±n±dhipatatt± paññ± n²varaºehi saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½…pe… arahattamagg±dhipatatt± paññ± sabbakilesehi saññ±ya vivaµµat²ti– adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½ Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “adhipatatt± paññ± saññ±vivaµµe ñ±ºa½”.

96. Katha½ n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½? K±macchando n±natta½, nekkhamma½ ekatta½. Nekkhammekatta½ cetayato k±macchandato citta½ vivaµµat²ti– n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. By±p±do n±natta½, aby±p±do ekatta½. Aby±p±dekatta½ cetayato by±p±dato citta½ vivaµµat²ti– n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. Thinamiddha½ n±natta½, ±lokasaññ± ekatta½. ¾lokasaññekatta½ cetayato thinamiddhato citta½ vivaµµat²ti– n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½…pe… sabbakiles± n±natta½, arahattamaggo ekatta½. Arahattamaggekatta½ cetayato sabbakilesehi citta½ vivaµµat²ti– n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½. Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “n±natte paññ± cetovivaµµe ñ±ºa½”.

97. Katha½ adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½? K±macchanda½ pajahanto nekkhammavasena citta½ adhiµµh±t²ti– adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. By±p±da½ pajahanto aby±p±davasena citta½ adhiµµh±t²ti– adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. Thinamiddha½ pajahanto ±lokasaññ±vasena citta½ adhiµµh±t²ti– adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½…pe… sabbakilese pajahanto arahattamaggavasena citta½ adhiµµh±t²ti– adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½. Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “adhiµµh±ne paññ± cittavivaµµe ñ±ºa½”.

98. Katha½ suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½? “Cakkhu suñña½ attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±”ti yath±bh³ta½ j±nato [paj±nato (sy±.)] passato cakkh±bhinivesato [k±m±bhinivesato (sy±.) aµµhakath± oloketabb±] ñ±ºa½ vivaµµat²ti– suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½. “Sota½ suñña½…pe… gh±na½ suñña½… jivh± suññ±… k±yo suñño… mano suñño attena v± attaniyena v± niccena v± dhuvena v± sassatena v± avipariº±madhammena v±”ti yath±bh³ta½ j±nato passato man±bhinivesato ñ±ºa½ vivaµµat²ti– suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½. Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “suññate paññ± ñ±ºavivaµµe ñ±ºa½”.

99. Katha½ vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½? Nekkhammena k±macchanda½ vosajjat²ti– vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. Aby±p±dena by±p±da½ vosajjat²ti– vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. ¾lokasaññ±ya thinamiddha½ vosajjat²ti– vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½ Avikkhepena uddhacca½ vosajjat²ti– vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. Dhammavavatth±nena vicikiccha½ vosajjat²ti– vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½…pe… arahattamaggena sabbakilese vosajjat²ti– vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½. Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½, paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “vosagge paññ± vimokkhavivaµµe ñ±ºa½”.

100. Katha½ tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½? Dukkhassa p²¼anaµµha½ saªkhataµµha½ sant±paµµha½ vipariº±maµµha½ parij±nanto vivaµµat²ti– tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. Samudayassa ±y³hanaµµha½ nid±naµµha½ saññogaµµha½ palibodhaµµha½ pajahanto vivaµµat²ti– tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. Nirodhassa nissaraºaµµha½ vivekaµµha½ asaªkhataµµha½ amataµµha½ sacchikaronto vivaµµat²ti– tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½. Maggassa niyy±naµµha½ hetuµµha½ dassanaµµha½ ±dhipateyyaµµha½ bh±vento vivaµµat²ti– tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½.

Saññ±vivaµµo, cetovivaµµo, cittavivaµµo, ñ±ºavivaµµo, vimokkhavivaµµo saccavivaµµo. Sañj±nanto vivaµµat²ti– saññ±vivaµµo. Cetayanto vivaµµat²ti– cetovivaµµo. Vij±nanto vivaµµat²ti– cittavivaµµo. ѱºa½ karonto vivaµµat²ti– ñ±ºavivaµµo. Vosajjanto vivaµµat²ti– vimokkhavivaµµo. Tathaµµhe vivaµµat²ti– saccavivaµµo.

Yattha saññ±vivaµµo, tattha cetovivaµµo. Yattha cetovivaµµo, tattha saññ±vivaµµo. Yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo tattha cittavivaµµo. Yattha cittavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo. Yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo, tattha ñ±ºavivaµµo. Yattha ñ±ºavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo. Yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo, tattha vimokkhavivaµµo. Yattha vimokkhavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo. Yattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo vimokkhavivaµµo, tattha saccavivaµµo. Yattha saccavivaµµo, tattha saññ±vivaµµo cetovivaµµo cittavivaµµo ñ±ºavivaµµo vimokkhavivaµµo. Ta½ ñ±taµµhena ñ±ºa½ paj±nanaµµhena paññ±. Tena vuccati– “tathaµµhe paññ± saccavivaµµe ñ±ºa½”.

Chavivaµµañ±ºaniddeso navacatt±l²samo.