9. Tissattherag±th±vaººan±
Sattiy± viya omaµµhoti ±yasmato tissattherassa g±th±. K± uppati? Ayampi kira purimabuddhesu kat±dhik±ro tattha tattha bhave vivaµµ³panissaya½ puñña½ upacinanto tissassa bhagavato bodhiy± m³le pur±ºapaºº±ni n²haritv± sodhesi. So tena puññakammena devamanussesu sa½saranto imasmi½ buddhupp±de kapilavatthunagare bhagavato pitucch±putto hutv± nibbatti tisso n±ma n±mena. So bhagavanta½ anupabbajitv± upasampanno hutv± araññ±yatane viharanto j±ti½ paµicca m±na½ karonto kodh³p±y±sabahulo ca ujjh±nabahulo ca hutv± vicarati, samaºadhamme ussukka½ na karoti. Atha na½ satth± ekadivasa½ div±µµh±ne vivaµamukha½ nidd±yanta½ dibbacakkhun± olokento s±vatthito ±k±sena gantv± tassa upari ±k±seyeva µhatv± obh±sa½ pharitv± tenobh±sena paµibuddhassa sati½ upp±detv± ov±da½ dento “sattiy± viya omaµµho”ti g±tha½ abh±si. 39. Tattha sattiy±ti desan±s²sameta½, ekatodh±r±din± satthen±ti attho. Omaµµhoti pahato. Catt±ro hi pah±r± omaµµho ummaµµho maµµho vimaµµhoti. Tattha upari µhatv± adhomukha½ dinnapah±ro omaµµho n±ma, heµµh± µhatv± uddhammukha½ dinnapah±ro ummaµµho n±ma, agga¼as³ci viya vinivijjhitv± gato maµµho n±ma, seso sabbopi vimaµµho n±ma. Imasmi½ pana µh±ne omaµµho gahito. So hi sabbad±ruºo duruddharaºasallo duttikiccho antodoso antopubbalohitova hoti, pubbalohita½ anikkhamitv± vaºamukha½ pariyonandhitv± tiµµhati. Pubbalohita½ n²harituk±mehi mañcena saddhi½ bandhitv± adhosiro k±tabbo hoti, maraºa½ v± maraºamatta½ v± dukkha½ p±puºanti. Þayham±neti aggin± jh±yam±ne. Matthaketi s²se. Ida½ vutta½ hoti– yath± sattiy± omaµµho puriso sallubb±hanavaºatikicchan±na½ atth±ya v²riya½ ±rabhati t±disa½ payoga½ karoti parakkamati, yath± ca ¹ayham±ne matthake ±dittas²so puriso tassa nibb±panattha½ v²riya½ ±rabhati t±disa½ payoga½ karoti, evameva½, bhikkhu, k±mar±gappah±n±ya sato appamatto ativiya uss±haj±to hutv± vihareyy±ti. Eva½ bhagav± tassa therassa kodh³p±y±sav³pasam±ya ov±da½ dento tadekaµµhat±ya k±mar±gappah±nas²sena desana½ niµµh±pesi. Thero ima½ g±tha½ sutv± sa½viggahadayo vipassan±ya yuttappayutto vih±si. Tassa ajjh±saya½ ñatv± satth± sa½yuttake tissattherasutta½ (sa½. ni. 3.84) desesi. So desan±pariyos±ne arahatte patiµµh±si. Tena vutta½ apad±ne (apa. thera 2.53.66-73)–
“Devaloke manusse ce, anubhotv± ubho yase;
avas±ne ca nibb±na½, siva½ patto anuttara½.
“Sambuddha½ uddisitv±na, bodhi½ v± tassa satthuno;
yo puñña½ pasav² poso, tassa ki½ n±ma dullabha½.
“Magge phale ±game ca, jh±n±bhiññ±guºesu ca;
aññesa½ adhiko hutv±, nibb±y±mi an±savo.
“Pureha½ bodhiy± patta½, cha¹¹etv± haµµham±naso;
imehi v²sataªgehi, samaªg² homi sabbath±.
“Kiles± jh±pit± mayha½…pe… kata½ buddhassa s±sanan”ti;
arahatta½ pana patv± thero añña½ by±karonto satth±ra½ p³jetu½ tameva g±tha½ abh±si;
tissattherag±th±vaººan± niµµhit±;