6. Tatiyan±n±titthiyasuttavaººan±
56. Chaµµhe sabba½ heµµh± vuttanayameva. Ima½ ud±nanti ettha pana diµµhitaºh±m±nesu dosa½ disv± te d³rato vajjetv± saªkh±re yath±bh³ta½ passato ca tattha an±d²navadassit±ya micch±bhiniviµµhassa yath±bh³ta½ apassato ca yath±kkama½ sa½s±rato ativattan±nativattanad²paka½ ima½ ud±na½ ud±nes²ti attho yojetabbo. Tattha ahaªk±rapasut±ya½ paj±ti “saya½kato att± ca loko c±”ti eva½ vuttasaya½k±rasaªkh±ta½ ahaªk±ra½ tath±pavatta½ diµµhi½ pasut± anuyutt± aya½ paj± micch±bhiniviµµho sattak±yo. Para½k±r³pasa½hit±ti paro añño issar±diko sabba½ karot²ti eva½ pavattapara½k±radiµµhisannissit± t±ya upasa½hit±ti para½k±r³pasa½hit±. Etadeke n±bbhañña½s³ti eta½ diµµhidvaya½ eke samaºabr±hmaº± tattha dosadassino hutv± n±nuj±ni½su. Katha½? Sati hi saya½k±re k±mak±rato satt±na½ iµµheneva bhavitabba½, na aniµµhena. Na hi koci attano dukkha½ icchati, bhavati ca aniµµha½, tasm± na saya½k±ro. Para½k±ropi yadi issarahetuko, sv±ya½ issaro attattha½ v± kareyya parattha½ v±. Tattha yadi attattha½, attan± akatakicco siy± asiddhassa s±dhanato. Atha v± parattha½ sabbesa½ hitasukhameva nipphajjeyya, na ahita½ dukkha½ nipphajjati, tasm± issaravasena na para½k±ro sijjhati. Yadi ca issarasaªkh±ta½ aññanirapekkha½ niccamekak±raºa½ pavattiy± siy±, kammena uppatti na siy±, sabbeheva ekajjha½ uppajjitabba½ k±raºassa sannihitatt±. Athassa aññampi sahak±r²k±raºa½ icchita½, taññeva hetu, ki½ issarena apariniµµhitas±matthiyena parikappitena. Yath± ca issarahetuko para½k±ro na sijjhati, eva½ paj±patipurisapakatibrahmak±l±dihetutopi na sijjhateva tesampi asiddhatt± vuttados±nativattanato ca. Tena vutta½ “etadeke n±bbhañña½s³”ti. Ye pana yath±vutte saya½k±rapara½k±re n±nuj±nant±pi adhiccasamuppanna½ att±nañca lokañca paññapenti, tepi na na½ sallanti addasu½ adhiccasamuppannantiv±dinopi micch±bhinivesa½ anatikkamanato yath±bh³ta½ aj±nant±na½ diµµhigata½ tattha tattha dukkhupp±danato vijjhanaµµhena “sallan”ti na passi½su. Etañca salla½ paµikacca passatoti yo pana ±raddhavipassako pañcapi up±d±nakkhandhe aniccato dukkhato anattato samanupassati, so etañca tividha½ vipar²tadassana½ aññañca sakala½ micch±bhinivesa½ tesañca nissayabh³te pañcup±d±nakkhandhepi tujjanato duruddh±rato ca “sallan”ti paµikacca pubbeyeva vipassan±paññ±ya passati. Eva½ passato ariyamaggakkhaºe ekanteneva aha½ karom²ti na tassa hoti. Yath± ca attano k±rakabh±vo tassa na upaµµh±ti, eva½ paro karot²ti na tassa hoti, kevala½ pana aniccasaªkh±ta½ paµiccasamuppannadhammamattameva hoti. Ett±vat± samm±paµipannassa sabbath±pi diµµhim±n±bh±vova dassito. Tena ca arahattappattiy± sa½s±rasamatikkamo pak±sito hoti. Id±ni yo diµµhigate all²no, na so sa½s±rato s²sa½ ukkhipitu½ sakkoti, ta½ dassetu½ “m±nupet±”ti g±tham±ha. Tattha m±nupet± aya½ paj±ti aya½ sabb±pi diµµhigatikasaªkh±t± paj± sattak±yo “mayha½ diµµhi sundar±, mayha½ ±d±no sundaro”ti attano g±hassa sa½paggahalakkhaºena m±nena upet± samann±gat±. M±naganth± m±navinibaddh±ti tato eva tena apar±para½ uppajjam±nena yath± ta½ diµµhi½ na paµinissajjati, eva½ attano sant±nassa ganthitatt± vinibaddhatt± ca m±naganth± m±navinibaddh±. Diµµh²su s±rambhakath±, sa½s±ra½ n±tivattat²ti “idameva sacca½ moghamaññan”ti attukka½sanaparavambhanavasena attano diµµh±bhinivesena paresa½ diµµh²su s±rambhakath± virodhakath± sa½s±ran±yik±na½ avijj±taºh±na½ appah±nato sa½s±ra½ n±tivattati, na atikkamat²ti attho.
Chaµµhasuttavaººan± niµµhit±.