S±sanapaµµh±navibh±van±
89. Tattha katama½ nayasamuµµh±nanti-±din± ±cariyena sabbath± nayasamuµµh±na½ µhapita½, amhehi ca ń±ta½, so¼asah±rapańcanaya-aµµh±rasam³lapadesu aµµh±rasa m³lapad± katha½ vibhatt±, kuhi½ amhehi daµµhabb±ti vattabbabh±vato tattha aµµh±rasa m³lapad± kuhi½ daµµhabb±ti-±di vutta½. Tatth±ti tesu so¼asah±rapańcanaya-aµµh±rasam³lapadesu aµµh±rasa m³lapad± kena padena ±cariyena vibhatt±, kuhi½ amhehi vitth±rato daµµhabb±ti pucchati. Aµµh±rasa m³lapad± s±sanapaµµh±ne may± vibhatt±, tumhehi ca vitth±rato s±sanapaµµh±ne daµµhabb±ti vissajjeti. Vibhatt±yeva hi aµµh±rasa m³lapad± daµµhabb± bhavanti. Aµµhakath±ya½ (netti. aµµha. 89) pana
Eva½ sabbath± nayasamuµµh±na½ vibhajitv± id±ni s±sanapaµµh±na½ vibhajanto yasm± saŖgahav±r±d²su m³lapadeheva paµµh±na½ saŖgahetv± sar³pato na dassita½, tasm± yath± m³lapadehi paµµh±na½ niddh±retabba½, eva½ paµµh±natopi m³lapad±ni niddh±retabb±n²ti dassanattha½ aµµh±rasa m³lapad± kuhi½ daµµhabb±? S±sanapaµµh±neti ±h±ti
Vutta½. S±sanapaµµh±ne aµµh±rasa m³lapad± daµµhabb±ti ±cariyena vutt±, katama½ ta½ s±sanapaµµh±nanti pucchitabbatt± tattha katama½ s±sanapaµµh±nanti-±di vutta½. Tatth±ti tesu aµµh±rasam³lapadas±sanapaµµh±nesu katama½ ta½ s±sanapaµµh±nanti id±ni may± niddh±riyam±na½ bhagavat± desita½ sa½kilesabh±giy±disutta½ s±sanapaµµh±na½ n±m±ti vissajjeti. S±sananti pariyattis±sana½. Paµµh±nanti tassa pariyattis±sanassa sa½kilesabh±giyat±d²hi pak±rehi µh±na½ pavattana½ paµµh±na½, ta½d²panasutta½ pana idha paµµh±na½ n±ma. Tena vutta½ sa½kilesabh±giya½ suttanti-±di. Atha v± s±sananti adhis²la-adhicitta-adhipańń±sikkhattaya½ s±sana½ n±ma, ta½ sikkhattaya½ patiµµhahati etena sa½kiles±din±ti paµµh±na½, sikkhattayassa s±sanassa paµµh±nanti s±sanapaµµh±na½. Tad±dh±rabh³ta½ suttampi µh±ny³pac±rato s±sanapaµµh±na½ n±ma. Ta½ s±sanapaµµh±nasutta½ sar³pato dassetu½
Sa½kilesabh±giya½ sutta½, v±san±bh±giya½ sutta½, nibbedhabh±giya½ sutta½, asekkhabh±giya½ sutta½, sa½kilesabh±giyańca v±san±bh±giyańca sutta½, sa½kilesabh±giyańca nibbedhabh±giyańca sutta½, sa½kilesabh±giyańca asekkhabh±giyańca sutta½, sa½kilesabh±giyańca nibbedhabh±giyańca asekkhabh±giyańca sutta½, sa½kilesabh±giyańca v±san±bh±giyańca nibbedhabh±giyańca sutta½, v±san±bh±giyańca nibbedhabh±giyańca sutta½, taŗh±sa½kilesabh±giya½ sutta½, diµµhisa½kilesabh±giya½ sutta½, duccaritasa½kilesabh±giya½ sutta½, taŗh±vod±nabh±giya½ sutta½, diµµhivod±nabh±giya½ sutta½, duccaritavod±nabh±giya½ suttanti
Vutta½. Tesu suttesu ye sa½kiles±dayo bhagavat± vutt±, tesu sa½kiles±d²su sa½kileso kittakoti pucchitabbatt± tattha sa½kileso tividho taŗh±sa½kileso diµµhisa½kileso duccaritasa½kilesoti vutta½. Tatth±ti tesu suttantesu sa½kiles±d²su dhammesu. Tividhe tasmi½ sa½kilese taŗh±sa½kileso katamena kusalena visujjhat²ti pucchitabbatt± tattha taŗh±sa½kileso samathena visujjhat²ti vutta½. Tatth±ti tasmi½ tividhe taŗh±sa½kiles±dike. So samatho khandhesu katamo khandhoti pucchitabbatt± so samatho sam±dhikkhandhoti vutta½. Diµµhisa½kileso kena visujjhat²ti pucchitabbatt± diµµhisa½kileso vipassan±ya visujjhat²ti vutta½. S± vipassan± katamo khandhoti vattabbatt± s± vipassan± pańń±kkhandhoti vutta½. Duccaritasa½kileso kena visujjhat²ti vattabbatt± duccaritasa½kileso sucaritena visujjhat²ti vutta½. Ta½ sucarita½ katamo khandhoti vattabbatt± ta½ sucarita½ s²lakkhandhoti vutta½. Tasmi½ s²le µhitassa puggalassa ki½ bhavat²ti vattabbatt± tassa s²le patiµµhitass±ti-±di vutta½. S²le sucaritasaŖkh±te s²lakkhandhe patiµµhitassa tassa s²lavantassa puggalassa bhavesu k±mabhavar³p±r³pabhavesu ±satti bhavapatthan± yadi uppajjati, eva½s±yanti eva½ assa ayanti padacchedo. Eva½ sati assa s²le patiµµhitassa aya½ ±satti bhavapatthan± samathavipassan±bh±van±mayapuńńakiriyavatthu ca bhavati, ca-saddena d±namayas²lamayapuńńakiriyavatthu ca bhavat²ti attho saŖgahito. Tatr±ti tesu k±mabhavar³p±r³pabhavesu upapattiy± sa½vattat²ti.
Sa½kiles±dayo yehi suttehi dassit±, t±ni sutt±ni kittak±n²ti vattabbatt± im±ni catt±ri sutt±n²ti-±di vutta½. As±dh±raŗ±ni sa½kilesabh±giyasuttav±san±bh±giyasuttanibbedhabh±giyasutta-asekkhabh±giyasutt±ni catt±ri sutt±ni bhavanti, s±dh±raŗ±ni sa½kilesabh±giyav±san±bh±giyasutta, sa½kilesabh±giyanibbedhabh±giyasutta, sa½kilesabh±giya-asekkhabh±giyasutta, v±san±bh±giyanibbedhabh±giyasutt±ni kat±ni missit±ni catt±ri bhavanti. Iti aµµha sutt±ni bhavanti. T±niyeva vuttappak±r±ni aµµha sutt±ni bhavanti. S±dh±raŗ±ni v±san±bh±giya-asekkhabh±giyasuttanibbedhabh±giya-asekkhabh±giyasutta- sa½kilesabh±giyav±san±bh±giyanibbedhabh±giyasuttasa½kilesa- bh±giyav±san±bh±giya-asekkhabh±giyasutta- sa½kilesabh±giyanibbedhabh±giya-asekkhabh±giyasutta- v±san±bh±giyanibbedhabh±giya-asekkhabh±giyasutta- sa½kilesabh±giyav±san±bh±giyanibbedhabh±giya-asekkhabh±giyasutta- nevasa½kilesabh±giyanav±san±- bh±giyananibbedhabh±giyana-asekkhabh±giyasutt±ni kat±ni missit±ni aµµha sutt±ni bhavant²ti so¼asa sutt±ni bhavanti. Tesu so¼asasuttesu catt±ri ekak±ni sutt±ni ca catt±ri duk±ni sutt±ni ca dve tik±ni ca p±¼iya½ ±gat±ni, dve duk±ni sutt±ni ca dve tik±ni ca dve catukk±ni sutt±ni ca aµµhakath±ya½ (netti. aµµha. 89) ±gat±ni. Yadi paµµh±nanayena vuttappak±r±ni so¼asa sutt±niyeva vibhatt±ni, eva½ sati suttageyy±dinavavidha½ sakala½ pariyattis±sana½ paµµh±nanayena avibhatta½ bhaveyy±ti vattabbatt± imehi so¼asahi sutteh²ti-±di vutta½. Paµµh±nanayena vibhattehi so¼asahi imehi suttehi navavidha½ sakala½ pariyattisutta½ paµµh±nanayena vibhatta½yeva hutv± bhinna½ bhavati. Sa½kilesabh±giy±dipabhed±ya g±th±ya g±th± anuminitabb±, sa½kilesabh±giy±dipabhedena veyy±karaŗena veyy±karaŗa½ anuminitabba½. Sa½kilesabh±giy±dipabhedena suttena sutta½ anuminitabba½ bhavatiyev±ti. 90. Tesu so¼asasu sa½kilesabh±giy±d²su suttesu katama½ sa½kilesabh±giya½ suttanti pucchitabbatt± tattha katama½ sa½kilesabh±giya½ suttanti-±di vutta½. Tatth±ti tesu so¼asasu sa½kilesabh±giy±d²su suttesu katama½ sutta½ sa½kilesabh±giya½ sutta½ n±m±ti pucchati.
K±mandh± j±lasańchann±, taŗh±chadanach±dit±;
pamattabandhan±baddh±, macch±va kumin±mukhe;
jar±maraŗamanventi, vaccho kh²rapakova m±taranti.
Ida½ sutta½ sa½kilesabh±ge v±cakań±pakabh±vena pavattanato sa½kilesabh±giya½ sutta½ n±ma. Ye satt± k±mandh± k±mena andh± j±lasańchann± taŗh±chadanena ch±dit±, pamattabandhan±ya baddh± bandhitabb±, te satte jar±maraŗa½ anveti, yath± ta½ kumin±mukhe ye macch± gahit±, te macche jar±maraŗa½ anveti iva, eva½ te satte jar±maraŗa½ anveti. Kh²rapako vaccho m±tara½ anveti iva, eva½ te satte jar±maraŗa½ anvet²ti yojan± k±tabb±. Atha v± kh²rapako vaccho m±tara½ anveti iva, kumin±mukhe gahit± macch± jar±maraŗa½ anventi iva ca, eva½ ye satt± k±mandh± pamattabandhan±ya bandhitabb±, te satt± jar±maraŗa½ anvent²ti yojan±.
Ida½ sutta½yev±ti vattabbatt±
Catt±rim±ni, bhikkhave, agatigaman±ni. Katam±ni catt±ri? Chand±gati½ gacchati, dos±gati½ gacchati, moh±gati½ gacchati, bhay±gati½ gacchati, im±ni kho, bhikkhave, catt±ri agatigaman±ni. Idamavoca bhagav±, ida½ vatv±na sugato, ath±para½ etadavoca satth±
Chand± dos± bhay± moh±, yo dhamma½ ativattati;
nih²yati tassa yaso, k±¼apakkheva candim±ti.
Ida½ sa½kilesabh±giya½ suttanti
Vutta½. Chand± chandahetun± dos± dosahetun± bhay± bhayahetun± moh± mohahetun± yo r±j±diko yo vinayadhar±diko v± dhamma½ sappurisadhamma½ ativattati atikkamitv± vattati, tassa r±j±dino v± tassa vinayadhar±dino v± yaso kitti ca pariv±ro ca bhogo ca nih²yati. Candim± k±¼apakkhe pabh±ya nih²yati iva, eva½ nih²yat²ti yojan±.
Ettaka½yev±ti vattabbatt± manopubbaŖgam± dhamm±
pe
cakka½va vahato padanti ida½ sa½kilesabh±giya½ suttanti vutta½. Attho p±kaµo. Aµµhakath±yampi vibhatto.
Middh² yad± hoti mahagghaso ca, nidd±yit± samparivattas±y²;
mah±var±hova niv±papuµµho, punappuna½ gabbhamupeti mandoti.
Ida½ suttampi sa½kilesabh±ge visaye v±cakań±pakabh±vena pavattanato sa½kilesabh±giya½ sutta½ n±ma. Niv±papuµµho mah±var±ho g±mas³karo nidd±yit± supanas²lo samparivattas±y² hoti iva, eva½ yo mando satto yad± mahagghaso hoti, so mando satto middh² thinamiddh±bhibh³to hutv± nidd±yit± muduphassasayane muduhatthehi par±masito samparivattas±y² punappuna½ gabbha½ upet²ti yojan±.
Ayas±va mala½ samuµµhita½, tatuµµh±ya tameva kh±dati;
eva½ atidhonac±rina½, s±ni kamm±ni nayanti duggatinti.
Ida½ suttampi sa½kilesabh±giya½ sutta½ n±ma. Ayas± ayato samuµµhita½ j±tamala½ tatuµµh±ya tato ayato uµµhahitv± tameva aya½ kh±dati iva, eva½ atidhonac±rina½ atikkamitv± dhonac±ripuggala½ s±ni saya½ kat±ni akusalakamm±ni duggati½ nayant²ti yojan±.
Coro yath± sandhimukhe gah²to, sakammun± hańńati bajjhate ca;
eva½ aya½ pecca paj± parattha, sakammun± hańńati bajjhate c±ti.
Ida½ suttampi sa½kilesabh±giya½ sutta½ n±ma. Sandhimukhe r±japuris±d²hi gahito coro sakammun± attan± katena corakammena hańńati ca bajjhate ca yath±, eva½ aya½ p±pak±rin² paj± parattha paraloke pecca sakammun± saya½ katena akusalakammun± satth±d²hi hańńati ca addubandhan±d²hi bajjhate c±ti yojan±.
Sukhak±m±ni bh³t±ni, yo daŗ¹ena vihi½sati;
attano sukhames±no, pecca so na labhate sukhanti.
Ida½ suttampi sa½kilesabh±giya½ sutta½ n±ma. Attano sukha½ es±no esam±no yo satto ańń±ni sukhak±m±ni bh³t±ni daŗ¹ena vihi½sati, so hi½sako satto paraloke pecca sukha½ na labhat²ti yojan±.
Gunna½ ce taram±n±na½, jimha½ gacchati puŖgavo;
sabb± t± jimha½ gacchanti, nette jimha½ gate sati.
Evameva manussesu, yo hoti seµµhasammato;