5. Anuggahitasuttavaººan±

25. Pañcame samm±diµµh²ti vipassan±samm±diµµh²ti-±din± aªguttarabh±ºak±na½ matena aya½ atthavaººan± ±raddh±, majjhimabh±ºak± panettha aññath± attha½ vadanti. Vuttañheta½ majjhimaµµhakath±ya½ (ma. ni. aµµha. 1.452)–
“Anuggahit±”ti laddh³pak±r±. Samm±diµµh²ti arahattamaggasamm±diµµhi. Phalakkhaºe nibbatt± cetovimutti phala½ ass±ti cetovimuttiphal±. Tadeva cetovimuttisaªkh±ta½ phala½ ±nisa½so ass±ti cetovimuttiphal±nisa½s±. Dutiyapadepi eseva nayo. Ettha catutthaphalapaññ± paññ±vimutti n±ma, avases± dhamm± cetovimutt²ti veditabb±. “S²l±nuggahit±”ti-±d²su s²lanti catup±risuddhis²la½. Sutanti sapp±yadhammassavana½. S±kacch±ti kammaµµh±ne khalanapakkhalanacchedanakath±. Samathoti vipassan±p±dik± aµµha sam±pattiyo. Vipassan±ti sattavidh± anupassan±. Catup±risuddhis²lañhi p³rentassa, sapp±yadhammassavana½ suºantassa, kammaµµh±ne khalanapakkhalana½ chindantassa vipassan±p±dik±su aµµhasu sam±patt²su kamma½ karontassa, sattavidha½ anupassana½ bh±ventassa arahattamaggo uppajjitv± phala½ deti.
“Yath± hi madhura½ ambapakka½ paribhuñjituk±mo ambapotakassa samant± udakakoµµhaka½ thira½ katv± bandhati, ghaµa½ gahetv± k±lena k±la½ udaka½ ±siñcati, udakassa anikkhamanattha½ mariy±da½ thira½ karoti. Y± hoti sam²pe valli v± sukkhadaº¹ako v± kipillikapuµo v± makkaµakaj±la½ v±, ta½ apaneti, khaºitti½ gahetv± k±lena k±la½ m³l±ni parikhaºati, evamassa appamattassa im±ni pañca k±raº±ni karoto so ambo va¹¹hitv± phala½ deti, eva½ sampadamida½ veditabba½. Rukkhassa samantato koµµhakabandhana½ viya hi s²la½ daµµhabba½, k±lena k±la½ udakasiñcana½ viya dhammassavana½, mariy±d±ya thirabh±vakaraºa½ viya samatho, sam²pe valli-±d²na½ haraºa½ viya kammaµµh±ne khalanapakkhalanacchedana½, k±lena k±la½ khaºitti½ gahetv± m³lakhaºana½ viya sattanna½ anupassan±na½ bh±van±, tehi pañcahi k±raºehi anuggahitassa ambarukkhassa madhuraphalad±nak±lo viya imassa bhikkhuno imehi pañcahi dhammehi anuggahit±ya samm±diµµhiy± arahattaphalad±na½ veditabban”ti.
Ettha ca laddh³pak±r±ti yath±raha½ nissay±divasena laddhapaccay±. Vipassan±samm±diµµhiy± anuggahitabh±vena gahitatt± maggasamm±diµµh²su ca arahattamaggasamm±diµµhi Anantarassa hi vidhi paµisedho v±, aggaphalasam±dhimhi tapparikkh±radhammesuyeva ca kevalo cetopariy±yo niru¼hoti samm±diµµh²ti arahattamaggasamm±diµµhi. Phalakkhaºeti anantara½ k±lantare c±ti duvidhepi phalakkhaºe. Paµippassaddhivasena sabbasa½kilesehi cetovimuccati et±y±ti cetovimutti, aggaphalapañña½ µhapetv± avases± phaladhamm±. Ten±ha “cetovimutti phala½ ass±ti, cetovimuttisaªkh±ta½ phala½ ±nisa½so”ti. Sabbakilesehi cetaso vimuccanasaªkh±ta½ paµippassambhanasaññita½ pah±na½ phala½ ±nisa½so c±ti yojan±. Idha cetovimuttisaddena pah±namatta½ gahita½, pubbe pah±yakadhamm±. Aññath± phaladhamm± eva ±nisa½soti gayham±ne punavacana½ niratthaka½ siy±. Paññ±vimuttiphal±nisa½s±ti etth±pi evameva attho veditabbo. Samm±v±c±kammant±j²v± s²lasabh±vatt± visesato sam±dhissa upak±r±, tath± samm±saªkappo jh±nasabh±vatt±. Tath± hi so “appan±”ti niddiµµho. Samm±satisamm±v±y±m± pana sam±dhipakkhiy± ev±ti ±ha “avases± dhamm± cetovimutt²ti veditabb±”ti.
Catup±risuddhis²lanti ariyamagg±dhigamassa padaµµh±nabh³ta½ catup±risuddhis²la½. Sut±d²supi eseva nayo. Attano cittappavatti-±rocanavasena saha kathana½ sa½kath±, sa½kath±va s±kacch±. Idha pana kammaµµh±nappaµibaddh±ti ±ha “kammaµµh±ne…pe… kath±”ti. Tassa kammaµµh±nassa ekav±ra½ vidhiy± appaµipajjana½ khalana½, anekav±ra½ pakkhalana½, tadubhayassa vicchedan² apanayan² kath± khalanapakkhalanacchedanakath±. P³rentass±ti vivaµµasannissita½ katv± p±lentassa br³hentassa ca. Suºantass±ti “yath±-uggahitakammaµµh±na½ ph±ti½ gamissat²”ti eva½ suºantassa. Teneva hi “sapp±yadhammassavanan”ti vutta½. Kamma½ karontass±ti bh±van±nuyogakamma½ karontassa. Pañcasupi µh±nesu anta-saddo hetu-atthajotano daµµhabbo. Evañhi “yath± h²”ti-±din± vuccam±n± amb³pam± yujjeyya.
Udakakoµµhakanti jal±v±µa½. Thira½ katv± bandhat²ti asithila½ da¼ha½ n±timahanta½ n±tikhuddaka½ katv± yojeti. Thira½ karot²ti udakasiñcanak±le tato tato pavattitv± udakassa anikkhamanattha½ jal±v±µap±¼i½ thiratara½ karoti. Sukkhadaº¹akoti tasseva ambagacchassa sukkhako s±kh±s²sako Kipillikapuµoti tambakipillikapuµo. Khaºittinti kud±la½. Koµµhakabandhana½ viya s²la½ samm±diµµhiy± va¹¹han³p±yassa m³labh±vato. Udakasiñcana½ viya dhammassavana½ bh±van±ya paribr³hanato. Mariy±d±ya thirabh±vakaraºa½ viya samatho yath±vutt±ya bh±van±dhiµµh±n±ya s²lamariy±d±ya da¼h²bh±v±p±danato. Sam±hitassa hi s²la½ thiratara½ hoti. Sam²pe valli-±d²na½ haraºa½ viya kammaµµh±ne khalanapakkhalanacchedana½ icchitabbabh±van±ya vibandhan±panayanato. M³lakhaºana½ viya sattanna½ anupassan±na½ bh±van± tass± vibandhassa m³labh³t±na½ taºh±m±nadiµµh²na½ palikhaºanato. Ettha ca yasm± suparisuddhas²lassa kammaµµh±na½ anuyuñjantassa sapp±yadhammassavana½ icchitabba½, tato yath±sute atthe s±kacch±sam±pajjana½, tato kammaµµh±navisodhanena samathanibbatti, tato sam±hitassa ±raddhavipassakassa vipassan±p±rip³ri, paripuºº± vipassan± maggasamm±diµµhi½ br³het²ti evametesa½ aªg±na½ parampar±ya sammukh± anuggaºhanato ayam±nupubb² kathit±ti veditabba½.

Anuggahitasuttavaººan± niµµhit±.