5. Paµhamasaññ±sutta½

48. “Sattim±, bhikkhave, saññ± bh±vit± bahul²kat± mahapphal± honti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±.
“Katam± satta? Asubhasaññ± maraºasaññ±, ±h±re paµik³lasaññ±, sabbaloke anabhiratasaññ±, aniccasaññ±, anicce dukkhasaññ±, dukkhe anattasaññ±. Im± kho, bhikkhave, satta saññ± bh±vit± bahul²kat± mahapphal± honti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±”ti. Pañcama½.

6. Dutiyasaññ±sutta½

49. “Sattim±, bhikkhave, saññ± bh±vit± bahul²kat± mahapphal± honti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±. Katam± satta? Asubhasaññ±, maraºasaññ±, ±h±re paµik³lasaññ±, sabbaloke anabhiratasaññ±, aniccasaññ±, anicce dukkhasaññ±, dukkhe anattasaññ±. Im± kho, bhikkhave, satta saññ± bh±vit± bahul²kat± mahapphal± honti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±ti.
“‘Asubhasaññ± bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti. Iti kho paneta½ vutta½. Kiñceta½ paµicca vutta½? Asubhasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato methunadhammasam±pattiy± citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti. Seyyath±pi, bhikkhave, kukkuµapatta½ v± nh±rudaddula½ v± aggimhi pakkhitta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati. Evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhuno asubhasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato methunadhammasam±pattiy± citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti.
“Sace, bhikkhave, bhikkhuno asubhasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato methunadhammasam±pattiy± citta½ anusandahati [anusaºµh±ti (s².)] appaµikulyat± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me asubhasaññ±, natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno asubhasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato methunadhammasam±pattiy± citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti; veditabbameta½ bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me asubhasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘Asubhasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“‘Maraºasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti kho paneta½ vutta½ kiñceta½ paµicca vutta½? Maraºasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato j²vitanikantiy± citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti. Seyyath±pi, bhikkhave, kukkuµapatta½ v± nh±rudaddula½ v± aggimhi pakkhitta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati. Evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhuno maraºasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato j²vitanikantiy± citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti.
“Sace bhikkhave, bhikkhuno maraºasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato j²vitanikantiy± citta½ anusandahati appaµikulyat± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me maraºasaññ±, natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno maraºasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato j²vitanikantiy± citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me maraºasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘Maraºasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“‘¾h±re paµik³lasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti kho paneta½ vutta½, kiñceta½ paµicca vutta½? ¾h±re paµik³lasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato rasataºh±ya citta½ patil²yati …pe… upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti. Seyyath±pi, bhikkhave, kukkuµapatta½ v± nh±rudaddula½ v± aggimhi pakkhitta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati. Evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhuno ±h±re paµik³lasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato rasataºh±ya citta½ patil²yati…pe… upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti
“Sace, bhikkhave, bhikkhuno ±h±re paµik³lasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato rasataºh±ya citta½ anusandahati appaµikulyat± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me ±h±re paµik³lasaññ±, natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno ±h±re paµik³lasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato rasataºh±ya citta½ patil²yati…pe… upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me ±h±re paµik³lasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘¾h±re paµik³lasaññ± bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“‘Sabbaloke anabhiratasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti kho paneta½ vutta½. Kiñceta½ paµicca vutta½? Sabbaloke anabhiratasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato lokacitresu citta½ patil²yati…pe… seyyath±pi bhikkhave…pe… patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati. Evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhuno sabbaloke anabhiratasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato lokacitresu citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti.
“Sace, bhikkhave, bhikkhuno sabbaloke anabhiratasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato lokacitresu citta½ anusandahati appaµikulyat± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me sabbaloke anabhiratasaññ±, natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno sabbaloke anabhiratasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato lokacitresu citta½ patil²yati…pe… upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me sabbaloke anabhiratasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘Sabbaloke anabhiratasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“‘Aniccasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti kho paneta½ vutta½. Kiñceta½ paµicca vutta½? Aniccasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato l±bhasakk±rasiloke citta½ patil²yati…pe… upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti. Seyyath±pi, bhikkhave, kukkuµapatta½ v± nh±rudaddula½ v± aggimhi pakkhitta½ patil²yati patikuµati pativattati na sampas±riyati. Evameva½ kho, bhikkhave, bhikkhuno aniccasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato l±bhasakk±rasiloke citta½ patil²yati…pe… upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti.
“Sace, bhikkhave, bhikkhuno aniccasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato l±bhasakk±rasiloke citta½ anusandahati appaµikulyat± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me aniccasaññ±, natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno aniccasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato l±bhasakk±rasiloke citta½ patil²yati patikuµati pativattati, na sampas±riyati upekkh± v± p±µikulyat± v± saºµh±ti; veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me aniccasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘Aniccasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“‘Anicce dukkhasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti kho paneta½ vutta½. Kiñceta½ paµicca vutta½? Anicce dukkhasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato ±lasye kosajje vissaµµhiye pam±de ananuyoge apaccavekkhaº±ya tibb± bhayasaññ± paccupaµµhit± hoti, seyyath±pi, bhikkhave, ukkhitt±sike vadhake.
“Sace, bhikkhave, bhikkhuno anicce dukkhasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato ±lasye kosajje vissaµµhiye pam±de ananuyoge apaccavekkhaº±ya tibb± bhayasaññ±, na paccupaµµhit± hoti, seyyath±pi, bhikkhave, ukkhitt±sike vadhake. Veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me anicce dukkhasaññ±, natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno anicce dukkhasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato ±lasye kosajje vissaµµhiye pam±de ananuyoge apaccavekkhaº±ya tibb± bhayasaññ± paccupaµµhit± hoti, seyyath±pi, bhikkhave, ukkhitt±sike vadhake. Veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me anicce dukkhasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘Anicce dukkhasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“‘Dukkhe anattasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti kho paneta½ vutta½. Kiñceta½ paµicca vutta½? Dukkhe anattasaññ±paricitena, bhikkhave, bhikkhuno cetas± bahula½ viharato imasmiñca saviññ±ºake k±ye bahiddh± ca sabbanimittesu ahaªk±ramamaªk±ram±n±pagata½ m±nasa½ hoti vidh±samatikkanta½ santa½ suvimutta½.
“Sace, bhikkhave, bhikkhuno dukkhe anattasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato imasmiñca saviññ±ºake k±ye bahiddh± ca sabbanimittesu na ahaªk±ramamaªk±ram±n±pagata½ m±nasa½ hoti vidh±samatikkanta½ santa½ suvimutta½. Veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘abh±vit± me dukkhe anattasaññ± natthi me pubben±para½ viseso, appatta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti.
“Sace pana, bhikkhave, bhikkhuno dukkhe anattasaññ±paricitena cetas± bahula½ viharato imasmiñca saviññ±ºake k±ye bahiddh± ca sabbanimittesu ahaªk±ramamaªk±ram±n±pagata½ m±nasa½ hoti vidh±samatikkanta½ santa½ suvimutta½. Veditabbameta½, bhikkhave, bhikkhun± ‘subh±vit± me dukkhe anattasaññ±, atthi me pubben±para½ viseso, patta½ me bh±van±balan’ti. Itiha tattha sampaj±no hoti. ‘Dukkhe anattasaññ±, bhikkhave, bh±vit± bahul²kat± mahapphal± hoti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±’ti, iti ya½ ta½ vutta½ idameta½ paµicca vutta½.
“Im± kho, bhikkhave, satta saññ± bh±vit± bahul²kat± mahapphal± honti mah±nisa½s± amatogadh± amatapariyos±n±”ti. Chaµµha½.