2. Dutiyavaggo
298. N±ha½, bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena anuppann± v± akusal± dhamm± uppajjanti uppann± v± akusal± dhamm± bhiyyobh±v±ya vepull±ya sa½vattanti yathayida½, bhikkhave, micch±diµµhi. Micch±diµµhikassa, bhikkhave, anuppann± ceva akusal± dhamm± uppajjanti uppann± ca akusal± dhamm± bhiyyobh±v±ya vepull±ya sa½vattant²ti. 299. N±ha½, bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena anuppann± v± kusal± dhamm± uppajjanti uppann± v± kusal± dhamm± bhiyyobh±v±ya vepull±ya sa½vattanti yathayida½ bhikkhave, samm±diµµhi. Samm±diµµhikassa bhikkhave, anuppann± ceva kusal± dhamm± uppajjanti uppann± ca kusal± dhamm± bhiyyobh±v±ya vepull±ya sa½vattant²ti. 300. N±ha½ bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena anuppann± v± kusal± dhamm± nuppajjanti uppann± v± kusal± dhamm± parih±yanti yathayida½ bhikkhave, micch±diµµhi. Micch±diµµhikassa, bhikkhave, anuppann± ceva kusal± dhamm± nuppajjanti uppann± ca kusal± dhamm± parih±yant²ti. 301. N±ha½, bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena anuppann± v± akusal± dhamm± nuppajjanti uppann± v± akusal± dhamm± parih±yanti yathayida½, bhikkhave, samm±diµµhi. Samm±diµµhikassa, bhikkhave, anuppann± ceva akusal± dhamm± nuppajjanti uppann± ca akusal± dhamm± parih±yant²ti. 302. N±ha½, bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena anuppann± v± micch±diµµhi uppajjati uppann± v± micch±diµµhi pava¹¹hati yathayida½, bhikkhave, ayonisomanasik±ro. Ayoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppann± ceva micch±diµµhi uppajjati uppann± ca micch±diµµhi pava¹¹hat²ti. 303. N±ha½, bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena anuppann± v± samm±diµµhi uppajjati uppann± v± samm±diµµhi pava¹¹hati yathayida½, bhikkhave, yonisomanasik±ro. Yoniso, bhikkhave, manasi karoto anuppann± ceva samm±diµµhi uppajjati uppann± ca samm±diµµhi pava¹¹hat²ti. 304. N±ha½ bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena [yeneva½ (s². sy±. ka½. p².)] satt± k±yassa bhed± para½ maraŗ± ap±ya½ duggati½ vinip±ta½ niraya½ upapajjanti yathayida½, bhikkhave, micch±diµµhi. Micch±diµµhiy±, bhikkhave, samann±gat± satt± k±yassa bhed± para½ maraŗ± ap±ya½ duggati½ vinip±ta½ niraya½ upapajjant²ti. 305. N±ha½ bhikkhave, ańńa½ ekadhammampi samanupass±mi yena satt± k±yassa bhed± para½ maraŗ± sugati½ sagga½ loka½ upapajjanti yathayida½, bhikkhave, samm±diµµhi. Samm±diµµhiy±, bhikkhave, samann±gat± satt± k±yassa bhed± para½ maraŗ± sugati½ sagga½ loka½ upapajjant²ti. 306. Micch±diµµhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa yańceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ yańca vac²kamma½
pe
yańca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paŗidhi ye ca saŖkh±r± sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa [diµµhi hi (s². sy±. ka½. p².)], bhikkhave, p±pik±. Seyyath±pi, bhikkhave nimbab²ja½ v± kos±takib²ja½ v± tittakal±bub²ja½ v± all±ya pathaviy± [paµhaviy± (s². sy±. ka½. p².)] nikkhitta½ yańceva pathavirasa½ up±diyati yańca ±porasa½ up±diyati sabba½ ta½ tittakatt±ya kaµukatt±ya as±tatt±ya sa½vattati. Ta½ kissa hetu? B²ja½ hissa [v²ja½ (s². sy±. ka½. p².)], bhikkhave, p±paka½. Evameva½ kho, bhikkhave, micch±diµµhikassa purisapuggalassa yańceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ yańca vac²kamma½
pe
yańca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paŗidhi ye ca saŖkh±r± sabbe te dhamm± aniµµh±ya akant±ya aman±p±ya ahit±ya dukkh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa, bhikkhave, p±pik±ti. 307. Samm±diµµhikassa, bhikkhave, purisapuggalassa yańceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ yańca vac²kamma½
pe
yańca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paŗidhi ye ca saŖkh±r± sabbe te dhamm± iµµh±ya kant±ya man±p±ya hit±ya sukh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa, bhikkhave, bhaddik±. Seyyath±pi, bhikkhave, ucchub²ja½ v± s±lib²ja½ v± muddik±b²ja½ v± all±ya pathaviy± nikkhitta½ yańceva pathavirasa½ up±diyati yańca ±porasa½ up±diyati sabba½ ta½ madhuratt±ya s±tatt±ya asecanakatt±ya sa½vattati. Ta½ kissa hetu? B²ja½ hissa, bhikkhave, bhaddaka½. Evameva½ kho, bhikkhave, samm±diµµhikassa purisapuggalassa yańceva k±yakamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ yańca vac²kamma½
pe
yańca manokamma½ yath±diµµhi samatta½ sam±dinna½ y± ca cetan± y± ca patthan± yo ca paŗidhi ye ca saŖkh±r± sabbe te dhamm± iµµh±ya kant±ya man±p±ya hit±ya sukh±ya sa½vattanti. Ta½ kissa hetu? Diµµhi hissa, bhikkhave, bhaddik±ti.
Vaggo dutiyo.