8. Sallekhasuttavaŗŗan±
81. Cundoti tassa mah±therassa n±ma½, p³j±vasena pana mah±cundoti vuccati yath± mah±moggall±noti. Attano v± cunda½ n±ma bh±gineyyatthera½ up±d±ya ±yasmato s±riputtattherassa bh±t± aya½ mah±thero mah±cundoti pańń±yittha yath± mah±panthakoti. S±yanhasamayanti bhummatthe eka½ upayogavacananti ±ha s±yanhak±leti. Na hettha accanta sa½yogo sambhavat²ti. SattasaŖkh±reh²ti saddhivih±rika-antev±sika-up±sak±disattehi ceva r³p±rammaŗ±disaŖkh±rehi ca. Paµinivattitv±ti apasakkitv±. Nil²yananti vivecana½ k±yacittehi tato vivittat±. Ek²bh±voti hi k±yavivekam±ha, pavivekoti cittaviveka½. Tato vuµµhitoti tato duvidhavivekato bhavaŖguppattiy±, sabrahmac±r²hi sam±gamena ca apeto. Abhiv±d±petv±ti abhiv±da½ k±retv±. Evanti yath±vutta-abhiv±davasena. Paggayh±ti unn±metv±. Anupacchinnabhavam³l±na½ t±va eva½ abhiv±do hotu, ucchinnabhavam³l±na½ kimatthiyoti ±ha eta½ ±ciŗŗa½ tath±gat±nanti. Tena na tath±gat± sampar±yika½yeva satt±na½ sukha½ ±s²santi, atha kho diµµhadhammikamp²ti daµµhabba½. Kasm± eva½ tath±gat± abhivadant²ti tattha k±raŗam±ha sukhak±m± h²ti-±di. Puthuk±y±ti bah³ sattak±y±. Yakkh±ti dev±. Te hi p³jan²yat±ya yakkh±ti vuccanti. Abhivadant²ti ±s²sitamevattha½ ń±ŗakaruŗ±hi abhimukha½ katv± vadanti. Y±ti aniyamato gahit± niyamato dassento im±ti ±ha. Im±ti ca ±sannapaccakkhavacananti ±ha abhimukha½ karonto viy±ti ta½ ta½ diµµhigatika½ cittagata½ sammukh± viya karontoti attho. Diµµhiyoti purimapadalopena p±¼iya½ vuttanti dassento micch±diµµhiyoti ±ha. Sattesu diµµhigatacittupp±desu uppajjam±n±, sattesu v± visayabh³tesu ±rabbha uppajjam±n± sattesu p±tubhavant²ti vutt±. Attav±den±ti att±na½ ±rabbha pavattena vacanena. Paµisa½yutt±ti atthi att±ti g±he g±haŗe ca visayabh±vena paµisa½yutt±. Diµµhigatikena diµµhi½ g±hantehi gahaŗe g±h±paŗe ca diµµhi diµµhiv±dassa visayoti tena paµisa½yutt± n±ma hoti. Atthi att±ti eva½ pavatt± diµµhi idha attav±dapaµisa½yutt±, na tass± visayabh³to att±. S± ca visayabh±vato tath±pavattena v±dena paµisa½yutt±. Lokav±dappaµisa½yutt±ti etth±pi eseva nayo. V²sati bhavanti tato para½ attav±davatthuno abh±v± Pańcapi hi up±d±nakkhandhe pacceka½ att±ti te ca attano nissayabh±vena gaŗhato et±sa½ diµµh²na½ sambhavo, tabbinimutto pan±ya½ visayo attaggahaŗ±k±ro ca natth²ti. Sassato att± ca loko c±ti r³p±d²su ańńatara½ att±ti, lokoti v± gahetv± ta½ sassato sabbak±labh±v² nicco dhuvoti. Yath±ha r³p² att± ceva loko ca sassato c±ti att±nańca lokańca pańńapet²ti-±di. Sassatoti-±d²su paµhamo sassatav±davasena attagg±ho, dutiyo ucchedav±davasena, tatiyo ekaccasassatav±davasena, catuttho takk²v±davasena pavatto, amar±vikkhepavasena v± pavatto attagg±ho. Antav±ti attano paricchedat±vasena. Anantav±ti aparicchedat±vasena. Antav± ca anantav± c±ti tadubhayavasena, itaro takk²v±davasena pavatto attagg±ho. Eva½ pavattatt± aµµha hont²ti yojan±. ¾dimev±ti ±dimanasik±rameva. Ta½ pana sar³pato dassento vipassan±missakapaµhamamanasik±ramev±ti ±ha. Appatv±pi sot±pattimagganti imin± avadh±raŗena nivattita½ dasseti. N±mar³paparicchedato pabhuti y±va udayabbayadassana½, aya½ idha ±dimanasik±roti adhippeto pańń±bh±van±ya ±rambhabh±vato. Udayabbay±nupassan±sahitat±ya cassa vipassan±missakat± vacana½. Evanti imassa atthavacana½ ettakeneva up±yen±ti yath±vutta-±dimanasik±ren±ti attho. Et±santi yath±vutt±na½ attav±dalokav±dapaµisa½yutt±na½ diµµh²na½. K±mańca t±sa½ tena tadaŖgavasena pah±na½ hotiyeva, ta½ pana n±dhippeta½, tasm± samucchedavasena pah±na½ paµinissaggo ca hot²ti pucchati. Sabbaso samucchinnasa½yojanat±ya anadhim±nikopi sam±no. Ariyadhammo adhigatoti m±no adhim±no, so yesa½ atthi te adhim±nik±, tesa½ udayabbayań±ŗ±dhigamena adhim±nuppatti tadavas±no ca manasik±roti adhippeto. Tena diµµh²na½ pah±na½ na hot²ti kath±panattha½ aya½ pucch±ti ±ha adhim±nappah±nattha½ pucchat²ti. ¾dimeva nu kho
pe
paµinissaggo hot²ti anabhisamet±v² viya vadanto adhim±ne µhito viya hot²ti ±ha adhim±niko viya hutv±ti. Soti thero. Tesa½ atth±y±ti tesa½ attano antev±sik±na½ bhagavat± etassa micch±g±hassa vivecanatth±ya. Thero kira dhammasen±pati viya saddhi½ attano antev±sikehi bhagavanta½ upasaŖkami. 82. Yatth±ti visaye bhumma½. Diµµh²nańhi ±rammaŗanidassanametanti. Yasm± diµµh²na½ anusayanabh³mipi samud±caraŗaµµh±nampi khandh± eva, tasm± ±ha yattha cet± diµµhiyo uppajjant² ti-±di pańcakkhandhe sandh±ya vuttanti. R³pa½ abhiniviss±ti ida½ r³pa½ mama att±ti diµµh±bhinivesavasena abhinivisitv± ±rabbha. Abhinivisam±n± eva hi diµµhi na½ ±rammaŗa½ katv± uppajjati. So att±ti-±d²su yadida½ cakkh±disaŖgaha½ r³pa½, sahabuddhinibandhanat±ya so me att±, sukh±sukha½ ettha lokiyat²ti so loko. Soev±ha½ pecca paraloke bhaviss±m²ti tath±bh±vena nicco, thirabh±vena dhuvo, sabbad±bh±vit±ya sassato, nibbik±rat±ya avipariŗ±madhammoti attho. Yadi pańcakkhandhe sandh±ya vutta½, kathamekavacananti ±ha ±rammaŗavasen±ti-±di. N±n± kar²yati eten±ti n±n±karaŗa½, viseso. J±tivasen±ti uppattivasena. Ye hi anibbattapubb± sam±n±vatth±, te upp±dasaŖkh±tavik±rasamaŖgit±ya uppajjant²ti samańńa½ labhanti. Ten±ha j±tivasen±ti-±di. Punappuna½ ±sevit±ti an±dimati sa½s±re apar±paruppattiy± laddh±sevan±. Etena kiles±na½ bh±vanaµµhena anusayattha½ viseseti Th±magat±ti th±mabh±va½ upagat±. Etena anusaye sabh±vato dasseti. Th±magamananti ca k±mar±g±d²na½ anańńas±dh±raŗo sabh±vo. Tath± hi vutta½ th±magato anusaye pajahat²ti (paµi. ma. 3.21). Appaµivin²t±ti samucchedavinayavasena na paµivin²t±. Appah²n± hi th±magat± kiles± anusent²ti vuccanti. Etena tesa½ k±raŗal±bhe sati uppajjan±rahata½ dasseti. Samud±carant²ti abhibhavanti. Etena tesa½ v²tikkamappattata½ dasseti. Uppajjant²ti pana imin±va pariyuµµh±n±vatth± dassit±. Ta½ pańcakkhandhappabheda½ ±rammaŗanti ya½ ta½ yattha cet± diµµhiyo uppajjant²ti-±din± vutta½ r³pup±d±nakkhandh±dipańcakkhandhapabheda½ diµµh²na½ ±rammaŗa½. Eta½ mayha½ na hot²ti eta½ khandhapańcaka½ mayha½ santaka½ na hoti mama kińcanapalibodhabh±vena gahetabbat±ya abh±vato. Tenassa paramatthato taŗh±vatthubh±va½ paµikkhipati t±vak±lik±dibh±vato. Ahampi eso na asm²ti eso pańcakkhandhapabhedo ahampi na asmi, ahanti so gahetabbo na hot²ti attho. Etenassa m±navatthubh±va½ paµikkhipati aniccadukkhajegucch±dibh±vato. Eso me att±pi na hoti attasabh±vassa tattha abh±vato mamańcassa kińcanapalibodhabh±vena gahetabbat±ya abh±vato. Taŗh±va mamanti gaŗh±ti eten±ti taŗh±g±ho. Ta½ gaŗhantoti ta½ upp±dento. Ten±ha taŗh±papańca½ gaŗh±t²ti. Papańceti sant±na½ vitth±rento satte sa½s±re cir±yat²ti papańco. Yath± vuttapabhedanti aµµhasatataŗh±vicaritapabheda½. Taŗh±papańca½ paµikkhipati khandhapańcakassa taŗh±vatthuk±bh±vavibh±vanen±ti adhipp±yo. Parato padadvayepi eseva nayo. Diµµhekaµµh±ti diµµhiy± pah±nekaµµh±. Tena tesa½ paµhamamaggavajjhata½ dasseti. Sahajekaµµh± pana diµµhiy± taŗh± eva, na m±no, s± ca kho ap±yagaman²y±. Yath± atth²ti yena aniccadukkh±subh±natt±k±rena atthi, tath± passanto yath±bh³ta½ passati n±ma. Ten±ha khandhapańcakańh²ti-±di. Eteneva ±k±ren±ti ruppan±di-anicc±di-±k±reneva. Gayham±nampi appah²navipall±sehi. Ten±k±ren±ti eta½ mamanti-±di-±k±rena. Nevatthi yath±bh³tadassanavipall±s±na½ tadabh±vato. Suµµhu passantass±ti yath± puna tath± na passitabba½, eva½ suµµhu s±tisaya½ passantassa. Na ±dimanasik±reneva diµµhippah±na½ hoti, adhim±nik±na½ pana adhim±namattameta½ dassana½. Maggeneva ta½ hot²ti imamattha½ vibh±vento sot±pattimaggena diµµhippah±na½ dassetv±ti ±ha. Vibhajantoti adhim±nik±na½ jh±n±ni asallekhabh±vena vibhajanto. B±laputhujjan±na½ neva uppajjati ak±rakabh±vato. Na ariyas±vak±na½ pah²n±dhim±napaccayatt±. Na aµµh±naniyojako sapp±yakammaµµh±neyeva niyojanato. Thero yadattha½ saŖgho pakkosati, so attho tattha v±s²na½ ±gat±gat±na½ idha ijjhat²ti ta½ udikkhanto saŖghena y±vatatiya½ pahitopi na gato na ag±ravena. Ten±ha kimetanti-±di. Paŗ¹ito hi tattha attano kiccameva karot²ti ańńatara½ vu¹¹hapabbajita½ p±hesi. Kimetanti saŖghassa ±ŗ±ya akaraŗa½ n±ma kimetanti karaŗe ±dara½ d²pento evam±ha. Saµµhivass±t²toti appatte pattasańń² eva saµµhivass±t²to. Yasm± pesal± pesalehi saddhi½ sa½sandanti sam±n±dhimuttit±ya, tasm± thero s±dh±vusoti vatv± hatthim±pan±di½ sabba½ ak±si. T±disov±ti anantara½ vuttattherasadisova appatte pattasańń² eva saµµhivass±t²toti attho. Padumagumbanti kamalasaŗ¹a½. P±s±da½ p±visi vissaµµha½ olokanenassa puthujjanabh±vo attan±va pańń±yissat²ti. Tissamah±vih±re kira ther± bhikkh³ tad± sakacitta½ pas²dat²ti vacana½ p³jent± k±lasseva cetiyaŖgaŗa½ sammajjitv± ettak±rammaŗameva buddh±rammaŗap²ti½ upp±detv± divase divase tath± karonti. Tena vutta½ tasmińca samayeti-±di. Dhammadinna, idha pattac²vara½ µhapet²ti vatt±pi paµisanth±ravasena kińci pucchit±pi n±hosi. Guŗa½ j±n±t²ti nimujjan±d²su vivarad±n±din± guŗa½ j±n±ti viya. Tumhe pana na j±nittha ±gantukavattassapi akaraŗato. Satthu-±ŗ±vilaŖghin² k²dis² s± saŖghassa katik±? Katik± ca n±ma sikkh±pad±virodhena anuvattetabb±, ettakampi aj±nantehi me sa½v±so natth²ti ±k±se abbhukkami. Ya½ tassa evamassa sallekhena vihar±m²ti yo paµhamajjh±na½ upasampajja vihareyy±ti vutto, tassa bhikkhuno ya½ paµhamajjh±nasaŖkh±ta½ paµipattividh±na½ kilese sallekhati, tena sallekhena aha½ vihar±m²ti adhim±navasena evamassa eva½ bhaveyya µh±nameta½ vijjat²ti evamettha sambandho veditabbo. Ta½ na yujjat²ti ta½ adhim±nikassa yath±vibhaŖga½ paµhamajjh±na½ sallekhoti parivitakkita½ na yujjati yutta½ na hoti. Ten±ha na h²ti-±di. Tattha samm± sabbaso ca kilese likhat²ti sallekho, ariyamaggo. Tadup±yavipassan± sallekhapaµipad±. Ya½ pana jh±na½ vipassan±p±daka½, tampi jh±na½ pariy±yena maggap±daka½ hotiyeva. Ten±ha avipassan±p±dakatt±ti-±di.