16. Sam±ropanah±ravaººan±

“Sabbadhammam³lapariy±yan”ti-±d²su m³lapariy±yaggahaºena assutav±gahaºena sañj±nanamaññan±pariññ±gahaºehi ca sa½kilesadhamm± dassit±, te ca saªkhepato tividh± taºh±sa½kileso diµµhisa½kileso duccaritasa½kilesoti. Tattha taºh±sa½kileso taºh±sa½kilesassa, diµµhisa½kilesassa, duccaritasa½kilesassa ca padaµµh±na½, tath± diµµhisa½kileso diµµhisa½kilesassa, taºh±sa½kilesassa, duccaritasa½kilesassa ca padaµµh±na½, duccaritasa½kilesopi duccaritasa½kilesassa, taºh±sa½kilesassa, diµµhisa½kilesassa ca padaµµh±na½. Tesu taºh±sa½kileso atthato lobhova, yo “lobho lubbhan± lubbhitatta½ s±r±go s±rajjan± s±rajjitattan”ti-±din± (dha. sa. 389) anekehi pariy±yehi vibhatto. Tath± diµµhiyeva diµµhisa½kileso, yo “diµµhigata½ diµµhigahana½ diµµhikant±ro diµµhivis³ka½ diµµhivipphanditan”ti-±din± (dha. sa. 1105) anekehi pariy±yehi, “santi, bhikkhave, eke samaºabr±hmaº±”ti-±din± (d². ni. 1.30) dv±saµµhiy± pabhedehi ca vibhatto. Duccaritasa½kileso pana atthato duss²lyacetan± ceva cetan±sampayuttadhamm± ca, y± “k±yaduccarita½ vac²duccarita½ k±yavisama½ vac²visaman”ti (vibha. 913, 924), “p±º±tip±to adinn±d±nan”ti (vibha. 913) ca ±din± anekehi pariy±yehi, anekehi pabhedehi ca vibhatt±.
Tesu taºh±sa½kilesassa samatho paµipakkho, diµµhisa½kilesassa vipassan±, duccaritasa½kilesassa s²la½ paµipakkho. Te pana s²l±dayo dhamm± idha pariññ±gahaºena sekkhaggahaºena “arahan”ti-±din± ariyat±diggahaºena ca gahit±. Tattha s²lena duccaritasa½kilesappah±na½ sijjhati, tath± tadaªgappah±na½ v²tikkamappah±nañca, samathena taºh±sa½kilesappah±na½ sijjhati, tath± vikkhambhanappah±na½ pariyuµµh±nappah±nañca. Vipassan±ya diµµhisa½kilesappah±na½ sijjhati, tath± samucchedappah±na½ anusayappah±nañca. Tattha pubbabh±ge s²le patiµµhitassa samatho, samathe patiµµhitassa vipassan±, maggakkhaºe pana samak±lameva bhavanti. Pubbeyeva hi suparisuddhak±yavac²kammassa suparisuddh±j²vassa ca samathavipassan± ±raddh± gabbha½ gaºhantiyo parip±ka½ gacchantiyo vuµµh±nag±minivipassana½ paribr³henti, vuµµh±nag±minivipassan± bh±van±p±rip³ri½ gacchant² maggena ghaµenti maggakkhaºe samathavipassan± parip³reti. Atha maggakkhaºe samathavipassan±bh±van±p±rip³riy± anavasesasa½kilesadhamma½ samucchindantiyo nirodha½ nibb±na½ sacchikaront²ti. Aya½ sam±ropano h±ro.

So¼asah±ravaººan± niµµhit±.