8. Vibhattih±ravaººan±

“Sabbadhammam³lapariy±yan”ti ettha sabbadhamm± n±ma tebh³mak± dhamm± sakk±yassa adhippetatt±. Tesa½ maññan± padaµµh±na½ papañcasaªkh±nimittatt± lokavicittassa. Tayime kusal± akusal± aby±kat±ti tividh±. Tesu kusal±na½ yonisomanasik±r±di padaµµh±na½, akusal±na½ ayonisomanasik±r±di, aby±kat±na½ kammabhava-±vajjanabh³tar³p±di padaµµh±na½. Tattha kusal± k±m±vacar±divasena bh³mito tividh±, tath± aby±kat± cittupp±dasabh±v±, acittupp±dasabh±v± pana k±m±vacar±va tath± akusal±. Pariyattipaµipattipaµivedhasutakicc±bh±vena tividho assutav±. Andhakaly±ºavibh±gena duvidho puthujjano. Samm±sambuddhapaccekabuddhas±vakabhedena tividh± ariy±. Ma½sacakkhudibbacakkhupaññ±cakkh³hi dassan±bh±vena tividho adass±v². Maggaphalanibb±nabhedena tividho, navavidho v± ariyadhammo. Savanadh±raºaparicayamanasik±rapaµivedhavasena pañcavidh± ariyadhammassa kovidat±. Tadabh±vato akovido. Sa½varapah±nabhedena duvidho, dasavidho v± ariyadhammavinayo, tadabh±vato ariyadhamme avin²to. Ettha padaµµh±navibh±go heµµh± dassitoyeva. “Sappuris±na½ adass±v²”ti-±d²supi eseva nayo. “Pathavi½ maññat²”ti-±d²su maññan±vatthuvibh±go p±¼iya½ ±gatova, tath± ajjhattikab±hir±diko ca antaravibh±go.
Maññan± pana taºh±m±nadiµµhivasena saªkhepato tividh±, vitth±rato pana taºh±maññan± t±va k±mataºh±divasena aµµhasatavidh±, tath± “asm²ti sati ittha½sm²ti hot²”ti-±din±. Eva½ m±namaññan±pi. “Asm²ti sati ittha½sm²ti hot²”ti-±din± papañcattaya½ uddiµµha½ niddiµµhañc±ti Etena diµµhimaññan±yapi aµµhasatavidhat± vutt±ti veditabb±. Apica seyyassa “seyyohamasm²”ti-±din± m±namaññan±ya navavidhat± tadantarabhedena anekavidhat± ca veditabb±. Ayañca attho h²nattikatthavaººan±ya vibh±vetabbo. Diµµhimaññan±ya pana brahmaj±le ±gatanayena dv±saµµhividhat± tadantarabhedena anekavidhat± ca veditabb±. “Apariññ±tan”ti ettha ñ±tapariññ±divasena ceva r³pamukh±di-abhinivesabhed±divasena ca pariññ±na½ anekavidhat± veditabb±. Tath± aµµhamak±divasena sekkhavibh±go paññ±vimutt±divasena asekkhavibh±go ca. Ayamettha dhammavibh±go. Padaµµh±navibh±go ca bh³mivibh±go ca vuttanay±nus±rena veditabb±ti. Aya½ vibhattih±ro.