Iddhip±µih±riyakath±vaººan±

20. Gahapatinecayik±ti gahapati mah±s±l±. Tesañhi mah±dhanadhaññanicayo, tasm± “necayik±”ti vuccanti. Anekasahass±ti sahassehipi aparim±ºagaºan±. Eva½ mahati½ kira parisa½ µhapetv± sunakkhatta½ añño sannip±tetu½ samattho natthi. Teneva bhagav± ettaka½ k±la½ sunakkhatta½ gahetv± vicari.
21. Bhayanti cittutr±sabhaya½. Chambhitattanti sakalasar²racalana½. Lomaha½soti lom±na½ uddhaggabh±vo. So kira cintesi– “aha½ atimahanta½ katha½ kathetv± sadevake loke aggapuggalena saddhi½ paµiviruddho, mayha½ kho panabbhantare arahatta½ v± p±µih±riyakaraºahetu v± natthi, samaºo pana gotamo p±µih±riya½ karissati, athassa p±µih±riya½ disv± mah±jano ‘tva½ d±ni p±µih±riya½ k±tu½ asakkonto kasm± attano pam±ºamaj±nitv± loke aggapuggalena saddhi½ paµimallo hutv± gajjas²’ti kaµµhale¹¹udaº¹±d²hi viheµhessat²”ti. Tenassa mah±janasannip±tañceva tena bhagavato ca ±gamana½ sutv± bhaya½ v± chambhitatta½ v± lomaha½so v± udap±di. So tato dukkh± muccituk±mo tindukakh±ºukaparibb±jak±r±ma½ agam±si. Tamattha½ dassetu½ atha kho bhagav±ti-±dim±ha Tattha upasaªkam²ti na kevala½ upasaªkami, upasaªkamitv± pana d³ra½ a¹¹hayojanantara½ paribb±jak±r±ma½ paviµµho. Tatthapi cittass±da½ alabham±no antantena ±vijjhitv± ±r±mapaccante eka½ gahanaµµh±na½ upadh±retv± p±s±ºaphalake nis²di. Atha bhagav± cintesi– “sace aya½ b±lo kassacideva katha½ gahetv± idh±gaccheyya, m± nassatu b±lo”ti “nisinnap±s±ºaphalaka½ tassa sar²re all²na½ hot³”ti adhiµµh±si. Saha adhiµµh±nacittena ta½ tassa sar²re all²yi. So mah±-addubandhanabaddho viya chinnap±do viya ca ahosi.
Assos²ti ito cito ca p±thikaputta½ pariyesam±n± paris± tassa anupada½ gantv± nisinnaµµh±na½ ñatv± ±gatena aññatarena purisena “tumhe ka½ pariyesath±”ti vutte p±thikaputtanti. So “tindukakh±ºukaparibb±jak±r±me nisinno”ti vuttavacanena assosi.
22. Sa½sappat²ti os²dati. Tattheva sañcarati. P±va¼± vuccati ±nisadaµµhik±.
23. Par±bh³tar³poti par±jitar³po, vinaµµhar³po v±.
25. Goyugeh²ti goyuttehi satamattehi v± sahassamattehi v± yugehi. ¾viñcheyy±m±ti ±ka¹¹heyy±ma. Chijjeyyunti chindeyyu½. P±thikaputto v± bandhaµµh±ne chijjeyya.
26. D±rupattikantev±s²ti d±rupattikassa antev±s². Tassa kira etadahosi “tiµµhatu t±va p±µih±riya½, samaºo gotamo ‘acelo p±thikaputto ±san±pi na vuµµhahissat²’ti ±ha. Hand±ha½ gantv± yena kenaci up±yena ta½ ±san± vuµµh±pemi. Ett±vat± ca samaºassa gotamassa par±jayo bhavissat²”ti. Tasm± evam±ha.
27. S²hass±ti catt±ro s²h± tiºas²ho ca k±¼as²ho ca paº¹us²ho ca kesaras²ho ca. Tesa½ catunna½ s²h±na½ kesaras²ho aggata½ gato, so idh±dhippeto. Migaraññoti sabbacatuppad±na½ rañño. ¾sayanti niv±sa½. S²han±danti abh²tan±da½. Gocar±ya pakkameyyanti ±h±ratth±ya pakkameyya½. Vara½ varanti uttamuttama½, th³la½ th³lanti attho. Muduma½s±n²ti mud³ni ma½s±ni “Madhuma½s±n²”tipi p±µho, madhurama½s±n²ti attho. Ajjhupeyyanti upagaccheyya½. S²han±da½ naditv±ti ye dubbal± p±º±, te pal±yant³ti attano s³rabh±vasannissitena k±ruññena naditv±.
28. Vigh±sasa½va¹¹hoti vigh±sena sa½va¹¹ho, vigh±sa½ bhakkhit± tirittama½sa½ kh±ditv± va¹¹hito. Dittoti dappito th³lasar²ro. Balav±ti balasampanno. Etadahos²ti kasm± ahosi? Asmim±nadosena.
Tatr±ya½ anupubbikath±– ekadivasa½ kira so s²ho gocarato nivattam±no ta½ siªg±la½ bhayena pal±yam±na½ disv± k±ruññaj±to hutv± “vayasa, m± bh±yi, tiµµha ko n±ma tvan”ti ±ha. Jambuko n±m±ha½ s±m²ti. Vayasa, jambuka, ito paµµh±ya ma½ upaµµh±tu½ sakkhissas²ti. Upaµµhahiss±m²ti. So tato paµµh±ya upaµµh±ti. S²ho gocarato ±gacchanto mahanta½ mahanta½ ma½sakhaº¹a½ ±harati. So ta½ kh±ditv± avid³re p±s±ºapiµµhe vasati. So katip±haccayeneva th³lasar²ro mah±khandho j±to. Atha na½ s²ho avoca– “vayasa, jambuka, mama vijambhanak±le avid³re µhatv± ‘viroca s±m²’ti vattu½ sakkhissas²”ti. Sakkomi s±m²ti. So tassa vijambhanak±le tath± karoti Tena s²hassa atireko asmim±no hoti.
Athekadivasa½ jarasiªg±lo udakasoº¹iya½ p±n²ya½ pivanto attano ch±ya½ olokento addasa attano th³lasar²ratañceva mah±khandhatañca. Disv± ‘jarasiªg±losm²’ti mana½ akatv± “ahampi s²ho j±to”ti maññi. Tato attan±va att±na½ etadavoca– “vayasa, jambuka, yutta½ n±ma tava imin± attabh±vena parassa ucchiµµhama½sa½ kh±ditu½, ki½ tva½ puriso na hosi, s²hass±pi catt±ro p±d± dve d±µh± dve kaºº± eka½ naªguµµha½, tavapi sabba½ tatheva, kevala½ tava kesarabh±ramattameva natth²”ti. Tasseva½ cintayato asmim±no va¹¹hi. Athassa tena asmim±nadosena eta½ “ko c±han”ti-±di maññitamahosi. Tattha ko c±hanti aha½ ko, s²ho migar±j± ko, na me ñ±ti, na s±miko, kimaha½ tassa nipaccak±ra½ karom²ti adhipp±yo. Siªg±laka½yev±ti siªg±laravameva. Bheraº¹aka½yev±ti appiya-aman±pasaddameva. Ke ca chave siªg±leti ko ca l±mako siªg±lo. Ke pana s²han±deti ko pana s²han±do siªg±lassa ca s²han±dassa ca ko sambandhoti adhipp±yo. Sugat±pad±nes³ti sugatalakkhaºesu. Sugatassa s±sanasambh³t±su t²su sikkh±su. Katha½ panesa tattha j²vati? Etassa hi catt±ro paccaye dadam±n± s²l±diguºasampann±na½ sambuddh±na½ dem±ti denti, tena esa abuddho sam±no buddh±na½ niy±mitapaccaye paribhuñjanto sugat±pad±nesu j²vati n±ma. Sugat±tiritt±n²ti tesa½ kira bhojan±ni dadam±n± buddh±nañca buddhas±vak±nañca datv± pacch± avasesa½ s±yanhasamaye denti. Evamesa sugat±tiritt±ni bhuñjati n±ma. Tath±gateti tath±gata½ arahanta½ samm±sambuddha½ ±s±detabba½ ghaµµayitabba½. Atha v± “tath±gate”ti-±d²ni upayogabahuvacan±neva. ¾s±detabbanti idampi bahuvacanameva ekavacana½ viya vutta½. ¾s±dan±ti aha½ buddhena saddhi½ p±µih±riya½ kariss±m²ti ghaµµan±.
29. Samekkhiy±n±ti samekkhitv±, maññitv±ti attho. Amaññ²ti puna amaññittha kotth³ti siªg±lo.
30. Att±na½ vigh±se samekkhiy±ti soº¹iya½ ucchiµµhodake th³la½ attabh±va½ disv±. Y±va att±na½ na passat²ti y±va aha½ s²havigh±sasa½va¹¹hitako jarasiªg±loti eva½ yath±bh³ta½ att±na½ na passati. Byagghoti maññat²ti s²hohamasm²ti maññati, s²hena v± sam±nabalo byagghoyeva ahanti maññati.
31. Bhutv±na bheketi ±v±µamaº¹³ke kh±ditv±. Khalam³sik±yoti khalesu m³sik±yo ca kh±ditv±. Kaµas²su khitt±ni ca koºap±n²ti sus±nesu cha¹¹itakuºap±ni ca kh±ditv±. Mah±vaneti mahante vanasmi½. Suññavaneti tucchavane. Viva¹¹hoti va¹¹hito. Tatheva so siªg±laka½ anad²ti eva½ sa½va¹¹hopi migar±j±hamasm²ti maññitv±pi yath± pubbe dubbalasiªg±lak±le, tatheva so siªg±larava½yeva arav²ti Im±yapi g±th±ya bhek±d²ni bhutv± va¹¹hitasiªg±lo viya l±bhasakk±ragiddho tvanti p±thikaputtameva ghaµµesi.
N±geh²ti hatth²hi. Mah±bandhan±ti mahat± kilesabandhan± mocetv±. Mah±vidugg±ti mah±vidugga½ n±ma catt±ro ogh±. Tato uddharitv± nibb±nathale patiµµhapetv±.