Maggasaccaniddesavaŗŗan±
402. Ayamev±ti ańńamaggapaµikkhepanattha½ niyamana½. Ariyoti ta½ ta½ maggavajjhehi kilesehi ±rakatt± ariyabh±vakaratt± ca ariyo. Dukkhe ń±ŗanti-±din± catusaccakammaµµh±na½ dassita½. Tattha purim±ni dve sacc±ni vaµµa½, pacchim±ni vivaµµa½. Tesu bhikkhuno vaµµe kammaµµh±n±bhiniveso hoti, vivaµµe natthi abhiniveso. Purim±ni hi dve sacc±ni pańcakkhandh± dukkha½, taŗh± samudayoti eva½ saŖkhepena ca katame pańcakkhandh±, r³pakkhandhoti-±din± nayena vitth±rena ca ±cariyassa santike uggaŗhitv± v±c±ya punappuna½ parivattento yog±vacaro kamma½ karoti. Itaresu pana dv²su saccesu nirodhasacca½ iµµha½ kanta½ man±pa½, maggasacca½ iµµha½ kanta½ man±panti eva½ savanena kamma½ karoti. So eva½ karonto catt±ri sacc±ni ekapaµivedheneva paµivijjhati ek±bhisamayena abhisameti. Dukkha½ parińń±paµivedhena paµivijjhati, samudaya½ pah±napaµivedhena, nirodha½ sacchikiriy±paµivedhena, magga½ bh±van±paµivedhena paµivijjhati. Dukkha½ parińń±bhisamayena
pe
magga½ bh±van±bhisamayena abhisameti. Evamassa pubbabh±ge dv²su saccesu uggahaparipucch±savanadh±raŗasammasanapaµivedho hoti, dv²su pana savanapaµivedhoyeva. Aparabh±ge t²su kiccato paµivedho hoti, nirodhe ±rammaŗapaµivedho. Paccavekkhaŗ± pana pattasaccassa hoti. Ayańca ±dikammiko, tasm± s± idha na vutt±. Imassa ca bhikkhuno pubbe pariggahato dukkha½ parij±n±mi, samudaya½ pajah±mi, nirodha½ sacchikaromi, magga½ bh±vem²ti ±bhogasamann±h±ramanasik±rapaccavekkhaŗ± natthi, pariggahato paµµh±ya hoti. Aparabh±ge pana dukkha½ parińń±tameva
pe
maggo bh±vitova hoti. Tattha dve sacc±ni duddasatt± gambh²r±ni, dve gambh²ratt± duddas±ni. Dukkhasaccańhi uppattito p±kaµa½, kh±ŗukaŗµakapah±r±d²su aho dukkhanti vattabbatampi ±pajjati. Samudayampi kh±dituk±mat±bhuńjituk±mat±divasena uppattito p±kaµa½. Lakkhaŗapaµivedhato pana ubhayampi gambh²ra½. Iti t±ni duddasatt± gambh²r±ni. Itaresa½ pana dvinna½ dassanatth±ya payogo bhavaggagahaŗattha½ hatthappas±raŗa½ viya av²ciphusanattha½ p±dappas±raŗa½ viya satadh± bhinnassa v±lassa koµiy± koµip±dana½ viya ca hoti. Iti t±ni gambh²ratt± duddas±ni. Eva½ duddasatt± gambh²resu gambh²ratt± ca duddasesu cat³su saccesu uggah±divasena pubbabh±gań±ŗuppatti½ sandh±ya ida½ dukkhe ń±ŗanti-±di vutta½. Paµivedhakkhaŗe pana ekameva ta½ ń±ŗa½ hoti. NekkhammasaŖkapp±dayo k±maby±p±davihi½s±viramaŗasańń±na½ n±natt± pubbabh±ge n±n±, maggakkhaŗe pana imesu t²su µh±nesu uppannassa akusalasaŖkappassa padapacchedato anuppattis±dhanavasena maggaŖga½ p³rayam±no ekova kusalasaŖkappo uppajjati. Aya½ samm±saŖkappo n±ma. Mus±v±d±veramaŗi-±dayopi mus±v±d±d²hi viramaŗasańń±na½ n±natt± pubbabh±ge n±n±, maggakkhaŗe pana imesu cat³su µh±nesu uppann±ya akusaladuss²lyacetan±ya padapacchedato anuppattis±dhanavasena maggaŖga½ p³rayam±n± ek±va kusalaveramaŗ² uppajjati. Aya½ samm±v±c± n±ma P±ŗ±tip±t±veramaŗi-±dayopi p±ŗ±tip±t±d²hi viramaŗasańń±na½ n±natt± pubbabh±ge n±n±, maggakkhaŗe pana imesu t²su µh±nesu uppann±ya akusaladuss²lyacetan±ya akiriyato padapacchedato anuppattis±dhanavasena maggaŖga½ p³rayam±n± ek±va kusalaveramaŗ² uppajjati, aya½ samm±kammanto n±ma. Micch±-±j²vanti kh±dan²yabhojan²y±d²na½ atth±ya pavattita½ k±yavac²duccarita½. Pah±y±ti vajjetv±. Samm±-±j²ven±ti buddhapasatthena ±j²vena. J²vita½ kappet²ti j²vitappavatti½ pavatteti. Samm±-±j²vopi kuhan±d²hi viramaŗasańń±na½ n±natt± pubbabh±ge n±n±, maggakkhaŗe pana imesuyeva sattasu µh±nesu uppann±ya micch±j²vaduss²lyacetan±ya padapacchedato anuppattis±dhanavasena maggaŖga½ p³rayam±n± ek±va kusalaveramaŗ² uppajjati, aya½ samm±-±j²vo n±ma. Anuppann±nanti ekasmi½ v± bhave tath±r³pe v± ±rammaŗe attano na uppann±na½. Parassa pana uppajjam±ne disv± aho vata me evar³p± p±pak± akusaladhamm± na uppajjeyyunti eva½ anuppann±na½ p±pak±na½ akusal±na½ dhamm±na½ anupp±d±ya. Chanda½ janet²ti tesa½ anupp±dakapaµipattis±dhaka½ v²riyachanda½ janeti. V±yamat²ti v±y±ma½ karoti. V²riya½ ±rabhat²ti v²riya½ pavatteti. Citta½ paggaŗh±t²ti v²riyena citta½ paggahita½ karoti. Padahat²ti k±ma½ taco ca nh±ru ca aµµhi ca avasissat³ti padahana½ pavatteti. Uppann±nanti samud±c±ravasena attano uppannapubb±na½. Id±ni t±dise na upp±dess±m²ti tesa½ pah±n±ya chanda½ janeti. Anuppann±na½ kusal±nanti appaµiladdh±na½ paµhamajjh±n±d²na½. Uppann±nanti tesa½yeva paµiladdh±na½. Żhitiy±ti punappuna½ uppattipabandhavasena µhitattha½. Asammos±y±ti avin±sanattha½. Bhiyyobh±v±y±ti uparibh±v±ya. Vepull±y±ti vipulabh±v±ya. Bh±van±ya p±rip³riy±ti bh±van±ya parip³raŗattha½. Ayampi samm±v±y±mo anuppann±na½ akusal±na½ anupp±dan±dicitt±na½ n±natt± pubbabh±ge n±n±, maggakkhaŗe pana imesuyeva cat³su µh±nesu kiccas±dhanavasena maggaŖga½ p³rayam±na½ ekameva kusalav²riya½ uppajjati. Aya½ samm±v±y±mo n±ma. Samm±satipi k±y±diparigg±hakacitt±na½ n±natt± pubbabh±ge n±n±, maggakkhaŗe pana cat³su µh±nesu kiccas±dhanavasena maggaŖga½ p³rayam±n± ek±va sati uppajjati. Aya½ samm±sati n±ma. Jh±n±ni pubbabh±gepi maggakkhaŗepi n±n±, pubbabh±ge sam±pattivasena n±n±, maggakkhaŗe n±n±maggavasena. Ekassa hi paµhamamaggo paµhamajjh±niko hoti, dutiyamagg±dayopi paµhamajjh±nik± v± dutiyajjh±n±d²su ańńatarajh±nik± v±. Ekassapi paµhamamaggo dutiy±d²na½ ańńatarajh±niko hoti, dutiy±dayopi dutiy±d²na½ ańńatarajjh±nik± v± paµhamajjh±nik± v±. Eva½ catt±ropi magg± jh±navasena sadis± v± asadis± v± ekaccasadis± v± honti. Aya½ panassa viseso p±dakajjh±naniyamena hoti. P±dakajjh±naniyamena t±va paµhamajjh±nal±bhino paµhamajjh±n± vuµµh±ya vipassantassa uppanno maggo paµhamajjh±niko hoti. MaggaŖgabojjhaŖg±ni panettha paripuŗŗ±neva honti. Dutiyajjh±nato vuµµh±ya vipassantassa uppanno dutiyajjh±niko hoti. MaggaŖg±ni panettha satta honti. Tatiyajjh±nato vuµµh±ya vipassantassa uppanno tatiyajjh±niko. MaggaŖg±ni panettha satta bojjhaŖg±ni cha honti. Esa nayo catutthajjh±nato vuµµh±ya y±va nevasańń±n±sańń±yatana½. ¾ruppe catukkapańcakajjh±na½ uppajjati, tańca lokuttara½, no lokiyanti vutta½, ettha kathanti? Etth±pi paµhamajjh±n±d²su yato vuµµh±ya sot±pattimagga½ paµilabhitv± ar³pasam±patti½ bh±vetv± so ±ruppe uppanno, ta½ jh±nik±vassa tattha tayo magg± uppajjanti. Eva½ p±dakajjh±nameva niyameti. Keci pana ther± vipassan±ya ±rammaŗabh³t± khandh± niyament²ti vadanti. Keci puggalajjh±sayo niyamet²ti vadanti. Keci vuµµh±nag±minivipassan± niyamet²ti vadanti. Tesa½ v±davinicchayo visuddhimagge vuµµh±nag±minivipassan±dhik±re vuttanayeneva veditabbo. Aya½ vuccati, bhikkhave, samm±sam±dh²ti aya½ pubbabh±ge lokiyo aparabh±ge lokuttaro samm±sam±dh²ti vuccati. Iti ajjhatta½ v±ti eva½ attano v± catt±ri sacc±ni pariggaŗhitv±, parassa v±, k±lena v± attano, k±lena v± parassa catt±ri sacc±ni pariggaŗhitv± dhammesu dhamm±nupass² viharati. Samudayavay± panettha catunna½ sacc±na½ yath±sambh±vato uppattinivattivasena veditabb±. Ito para½ vuttanayameva. Kevalańhi idha catusaccaparigg±hik± sati dukkhasaccanti eva½ yojana½ katv± saccaparigg±hakassa bhikkhuno niyy±namukha½ veditabba½, sesa½ t±disamev±ti.
Catusaccapabba½ niµµhita½.
404. Ett±vat± ±n±p±napabba½ catu-iriy±pathapabba½ catusampajańńapabba½ dvatti½s±k±ra½ catudh±tuvavatth±na½ navasivathik± vedan±nupassan± citt±nupassan± n²varaŗapariggaho khandhapariggaho ±yatanapariggaho bojjhaŖgapariggaho saccapariggahoti ekav²sati kammaµµh±n±ni. Tesu ±n±p±na½ dvatti½s±k±ra½ navasivathik±ti ek±dasa appan±kammaµµh±n±ni honti. D²ghabh±ŗakamah±s²vatthero pana navasivathik± ±d²nav±nupassan±vasena vutt±ti ±ha. Tasm± tassa matena dveyeva appan±kammaµµh±n±ni, ses±ni upac±rakammaµµh±n±ni. Ki½ panetesu sabbesu abhiniveso j±yat²ti? Na j±yati. Iriy±pathasampajańńan²varaŗabojjhaŖgesu hi abhiniveso na j±yati, sesesu j±yat²ti. Mah±s²vatthero pan±ha etesupi abhiniveso j±yati. Ayańhi atthi nu kho me catt±ro iriy±path± ud±hu natthi, atthi nu kho me catusampajańńa½ ud±hu natthi, atthi nu kho me pańcan²varaŗ± ud±hu natthi, atthi nu kho me sattabojjhaŖg± ud±hu natth²ti eva½ pariggaŗh±ti. Tasm± sabbattha abhiniveso j±yat²ti. Yo hi koci, bhikkhaveti yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu v± bhikkhun² v± up±sako v± up±sik± v±. Eva½ bh±veyy±ti-±dito paµµh±ya vuttena bh±van±nukkamena bh±veyya. P±µikaŖkhanti paµikaŖkhitabba½ icchitabba½ avassa½bh±v²ti attho. Ańń±ti arahatta½. Sati v± up±diseseti up±d±nasese v± sati aparikkh²ŗe. An±g±mit±ti an±g±mibh±vo. Eva½ sattanna½ vass±na½ vasena s±sanassa niyy±nikabh±va½ dassetv± puna tato appatarepi k±le dassento tiµµhantu, bhikkhaveti-±dim±ha. Sabbampi ceta½ majjhimassa veneyyapuggalassa vasena vutta½, tikkhapańńa½ pana sandh±ya p±tova anusiµµho s±ya½ visesa½ adhigamissati, s±ya½ anusiµµho p±to visesa½ adhigamissat²ti vutta½. Iti bhagav± eva½ niyy±nika½, bhikkhave, mama s±sananti dassetv± ekav²satiy±pi µh±nesu arahattanik³µena desita½ desana½ niyy±tento ek±yano aya½, bhikkhave, maggo
pe
iti ya½ ta½ vutta½, idameta½ paµicca vuttanti ±ha. Sesa½ utt±natthamev±ti. Desan±pariyos±ne pana ti½sa bhikkhusahass±ni arahatte patiµµhahi½s³ti.
Iti sumaŖgalavil±siniy± d²ghanik±yaµµhakath±ya½
Mah±satipaµµh±nasuttavaŗŗan± niµµhit±.