Soca r±maññaraµµha½ gantv± dalanagare bahuna½ bhikkh³na½ dhamma vinaya½ v±cetv± s±sana½ paggahesi. Tattha ca r±maññamanuss± tassa dhammavil±sattherassa siss±nusiss± s²ha¼abhikkhu gaº±ti voh±ranti. Icceva½ s²ha¼ad²pikassa ±nandattherassa sissa½ dhammavil±sa½ paµicca r±maññaraµµhe s²ha¼ad²pato s±sanassa ±gatamaggoti.
Ida½ r±maññaraµµhe catuttha½ s±sanassa patiµµh±na½.
Tasmiñca k±le muttimanagare aggamahesiy± ±cariy± buddhava½sattheramah±n±gatther± s²ha¼ad²pa½ gantv± mah±h±rav±sigaºava½sabh³t±na½ bhikkh³na½ santike puna sikkha½ gaºhitv± muttimanagara½ pacc±gantv± muttimanagarav±s²ti bhikkh³hi visu½ hutv± saªghakamm±ni katv± s±sana½ paggahesu½. Teca there paµicca r±maññaraµµhe puna s²ha¼ad²pato s±sana½ ±gatanti.
Ida½ r±maññaraµµhe pañcama½ s±sanassa patiµµh±na½.
Tato pacch±ca muttimanagare setibhindassa rañño m±tuy± ±cariyo medhaªkaro n±ma thero s²ha¼ad²pa½ gantv± s²ha¼ad²pe araññav±s²na½ mah±ther±na½ santike puna sikkha½ gahetv± pariyatti½ pariy±puºitv± suvaººarajatamaye tipus²sacchanne setibhindassa rañño m±tuy± k±r±vite vih±re nisiditv± s±sana½ anuggahesi. Lokad²pakas±rañca n±ma gantha½ ak±si. Ath±parimpi muttimanagareyeva suvaººasobhaºo n±ma thero s²ha¼ad²pa½ gantv± mah±vih±rav±sigaºava½sabh³t±na½ ther±na½ santike puna sikkha½ gahetv± muttimanagarameva pacc±gacchi. So pana thero araññeyeva vasi. Dhutaªgadharo ca ahosi appiccho santuµµho lajj² kukkuccako sikkh± k±mo dakkho th±masampanno ca. S²ha¼ad²pe kalambumhi n±ma j±tassare udakukkhepas²m±ya½ atirekapañcavaggena vanaratana½ n±ma saªghar±ja½ upajjh±ya½ katv± r±hulabhadda½ n±ma vijayab±hurañño ±cariyabh³ta½ thera½ kammav±c±cariya½ katv± upasampajji. Soca thero pun±gantv± muttimanagareyeva vasitv± gaºa½ va¹¹hetv± s±sana½ anuggahesi. Ete ca dve there paµicca r±maññaraµµhe s²ha¼ad²pato s±sana½ ±gata½.
Ida½ r±maññaraµµhe chaµµha½ s±sanassa patiµµh±na½.
Tato pacch± s±sanavasena dvivass±dhike dvisahasse kaliyugato ek±s²tike sampatte ha½s±vat²nagare siriparamamah±dhammar±j±ti laddhan±mo dhammacetiyar±j± kusimamaº¹ale ha½s±vat²maº¹ale muttimamaº¹ale ca raµµhav±sino sapaja½viya dhammena samena rakkhitv± rajja½ k±resi. So ca r±j± t²su piµakesu cat³su ca vedesu by±karaºacchand±laªk±r±d²su ca cheko sikkhitan±n±sippo n±n±bh±s±su ca pasuto saddh±s²l±diguºopeto kumudakundasaradacandik±sam±nasitapajapatibh³to ca s±sane ca atippasanno ahosi. Ekasmi½ k±le so cintesi, bhagavato s±sana½ n±ma pabbajja-upasampadat±vena sambandha½, upasampadabh±vo ca s²maparisavatthu ñattikammav±c±sampatt²hi sambandhoti. Evañca pana cintetv± s²mavinicchaya½ tassa½ vaººana½ vinayasaªgaha½ tassa½vaººana½ s²m±laªk±ra s²masaªgahañca saddato atthato ca punappuna½ upaparikkhitv± aññamañña½ sa½sanditv± pubb±para½ tulayitv± bhagavato adhipp±yo ²diso ganthak±r±na½ adhipp±yo ²disoti passitv± amh±ka½ r±maññaraµµhe baddhanad²samuddaj±tessar±dayo s²m±yo bahuk±pi sam±n± aya½ parisuddh±ti vavatthapetu½ dukkara½, eva½ sati s²maparis±parisuddh± bhavitu½ dukkar±ti paµibh±ti. Tato pacch± r±maññaraµµhe tipiµakadharabyattappaµibalattherehi mantetv± rañño paµibh±n±nur³pa½ s²maparis± parisuddh± bhavitu½ dukkar±ti ther± vinicchani½su. Atha r±j± evampi cintesi,– ahovata samm±sambuddhassa s±sana½ pañcavassasahass±ni patiµµhatissat²ti ganthesu vuttopi sam±no abhisambuddhato catusaµµh±dhikadvisahassamatteneva k±lena s±sane mala½ hutv± upasampadakamme kaªkh±µµh±na½ t±va uppajji, katha½ pana pañcavassasahass±ni s±sanassa patiµµh±na½ bhavissat²ti. Eva½ dhammasa½vega½ upp±detv± pun±pi eva½ cintesi,- eva½ ettaka½ s±sane mala½ dissam±nopi sam±no upasampadakamme kaªkh±µµh±na½ dissam±nopi sam±no parisuddhatth±ya an±rabhitv± m±diso appossukko majjhatto nis²ditu½ ayutto, evañhi sati bhagavati saddho pasannomh²ti vattabbata½ an±pajjeyya½, tasm± s±sana½ nimmala½ k±tu½ ±rabhiss±m²ti. Kuto nukho d±ni s±sana½ ±haritv± thira½ patiµµh± peyyanti ±vajjanto eva½ cintesi,- bhagavato kira parinibb±nato chatti½s±dhike dvisate sampatte mah±moggali puttatissatthero mah±mahindatthera½ pesetv± s²ha¼ad²pe s±sana½ patiµµh±pesi, tad± dev±na½ piyatissar±j± mah±vih±ra½ k±r±petv± ad±si, s±sanavarañca ek±sit±dhik±ni dvivassasat±ni vimala½ hutv± patiµµhahi, bhikkhusaªghopi mah±vih±ra v±sigaºavasena ekatova aµµh±si, tato pacch± abhayagiriv±sije tavanav±sivasena dvedh± hutv± bhijji, jinacakke aµµhasattasat±dhike sahasse sampatte sirisaªghabodhiparakkamab±humah±r±j± udumbaragiriv±si mah±kassapattherappamukha½ mah±vih±ra v±sigaºa½ anuggahetv± yath±vutte dvegaºe visodhesi, s±sana½ nimmala½ ak±si, tato pacch± vijayab±huparakkamab±hur±j³na½ dvinna½ k±lepi s±sana½ nimmala½ hutv±yeva aµµh±si, teneva byattappaµibalabhikkh³ ±y±citv± s²ha¼ad²pa½ gantv± puna sikkha½ gaºh± pess±mi, tesa½ pana paramparavasena pavatt±na½ bhikkh³na½ vasena amh±ka½ r±maññaraµµhe s±sana½ nimmala½ hutv± patiµµhahissat²ti. Eva½ pana cintetv± moggal±natthera½ somattherañca s²ha¼ad²pa½ gamanatth±ya y±ci. Ther±ca s±sanappaµiyattakammamidanti manasikaritv± paµiñña½ aka½su. R±j± ca d±µh±dh±tup³janatth±ya bhikkhusaªghassa p³janatth±ya bh³vanekab±hurañño paºº±k±ratth±ya deyyadhammapaºº±k±ravatth³ni paµiy±detv± citrad³ta½ r±mad³tanti ime dve amacce dv²su n±v±su n±yakaµµh±ne µhapetv± kaliyuge sattati½s±dhike aµµhavassasate sampatte m±gham±sassa puººamito ek±dasamiya½ s³rav±re citrad³ta½ saddhi½ moggal±nattherappamukhehi bhikkh³hi ek±ya n±v±ya gam±pesi. Phagguºam±sassa aµµhamiya½ s²ha¼ad²pe kalambutittha½ p±y±si. R±mad³ta½ pana tasmi½yeva vasse m±gham±sassa puººamito dv±dasamiya½ candav±re saddhi½ somattherappamukhehi bhikkh³hi ek±ya n±v±ya gam±pesi. Ujuka½ pana v±ta½ alabhitv± citram±sassa juºhapakkhanavamiya½ s²ha¼ad²pe vallig±ma½ p±y±si. Tato pacch± tepi dve amacc± dv²su n±v±su ±bhat±ni d±tabbapaºº±k±ravatth³ni sandesapaºº±ni ca bh³vanekab±hurañño bhikkh³saªghassa ca ad±si. Raññ± pesitabhikkh³nañca sandesapaººe kathitaniy±meneva kaly±ºiya½ n±ma nadiya½ udakukkhepas²m±ya½ s±maºerabh³miya½ patiµµh±petv± puna upasampadakamma½ aka½su. Upasampajjitv± ca bh³vanekab±hur±j± n±n±ppak±re bhikkh³na½ s±ruppe parikkh±re datv± ida½ pana ±misad±na½ y±va j²vitapariyos±n±yeva paribhuñjitabba½ bhavissati, n±malañcha½ pana na j²rissat²ti katv± r±mad³tassa n±v±ya pakh±nabh³tassa somattherassa sirisaªghabodhis±m²ti n±ma½ ad±si. Avases±na½ pana dasanna½ ther±na½ kittisirimeghas±mi parakkamab±hus±mi buddhaghosas±mi s²ha¼ad²pavisuddhas±mi guºaratanadharas±m² jin±laªk±ras±mi ratanam±lis±mi saddhammatejas±mi dhammar±mas±mi bh³vanekab±hus±m²ti n±m±ni ad±si. Citrad³tassa n±v±ya pakh±nabh³tassa moggal±nattherassa dhammakittilokagarus±m²ti n±ma½ ad±si. Avases±na½ pana sirivanaratanas±mi maªgalattherass±mi kaly±ºatissass±mi candagiris±mi siridantadh±tus±mi vanav±sitissas±mi ratanalaªk±ras±mi mah±devas±mi udumbaragiris±mi c³¼±bhayatissas±m²ti n±m±ni ad±si. B±v²satiy± pana pacch± samaº±na½ n±ma½ na ad±si. Abhinavasikkha½ pana sabbesa½yeva ad±si. Tato pacch± cetiyap³jan±d²ni katv± ta½ta½kicca½ nipph±detv± puna ±gama½su. Bh³vanekab±hur±j± citrad³ta½ evam±ha, r±m±dhipatirañño paºº±k±ra½ paµid±tu½ icch±mi, paµid³tañca pesetu½ t±va tva½ ±gameh²ti. Eva½ pana vatv± pacch± ±gamanak±le caº¹av±tabhayena mah±samuddamajjhe n±v± avagacchati. Tena s²ha¼araññ± pesitan±v±ya sabbe sannipatitv± ±ruhitv± ±gacchant± t²ºi divas±ni atikkamitv± puna caº¹av±tabhayena agambh²raµµh±ne sil±ya ghaµµetv± laggitv± gantu½ asakkuºitv± eka½ u¼umpa½ bandhitv± jaªgheneva agama½su. S²ha¼arañño ca d³to paºº±k±ra½ datv± pacc±gam±si. Bhikkh³su ca bhikkh³ antar±maggeyeva maccu ±d±ya gacchati. Aho anicc± vata saªkh±r±ti. Honti cettha,–
Imesa½ pana ±raddha½, na kicca½ y±va niµµhita½;
na t±va ±diyissanti, maccu natthi ±pekkhan±.
Nikk±ruºiko hi esa, balakk±rena ±diya;
rodam±na½va ñ±t²na½ anicchanta½va gacchat²ti.
R±m±dhipatir±j±ca tesa½ bhikkh³na½ pattak±le ha½s±vat²nagarassa pacchimasmi½ dis±bh±ge naras³rena n±ma amaccena paribhutte g±makhette p±¼i-aµµhakath±¼²k±dayo punappuna½ passitv± upaparikkhitv± s²masam³hanas²masammutikamm±ni k±rapesi. S²ha¼ad²pe bhagavat± nh±yitapubb±ya kaly±ºiy± n±ma nadiya½ udakukkhepas²ma½ katv± tattha mah±vih±rav±s²na½ bhikkh³na½ santike upaladdha-upasampadabh±vehi bhikkh³hi katatt± kaly±º²s²m±ti samañña½ ak±si. Icceva½ r±m±dhipatir±j± pattalaªke bhikkh³ niss±ya s±sana½ suµµhu patiµµhita½ ak±si. Kaliyugassa aµµhati½s±dhika-aµµhavassasatak±lato y±va ekacatt±l²s±dhika-aµµhavassasat± tesa½ bhikkh³na½ va½se as²timatt± gaºap±mokkhatther± ahesu½. Tesa½ sissaj±t±ni pana chabbis±dhik±ni dvisat±ni catusahass±ni dasasahass±ni ahesu½. Eva½ bhagavato s±sana½ r±maññaraµµhe vu¹¹hi½ r±maññaraµµhe vu¹¹hi½ vir³¼i½ vepullam±pajjiti.
Ida½ r±maññaraµµhe sattama½ s±sanassa patiµµh±na½.
Yad± pana arimaddananagare anuruddho n±ma r±j± sudhammapura½ sar±jika½ abhibhavitv± viddha½si, tad± r±maññaraµµha½ r±jasuñña½ hutv± patiµµhahi. R±maññaraµµhe muttimanagare soºuttarava½so eko gaºo, sivaliva½so eko, t±malindava½so eko, ±nandava½so eko, buddhava½so eko, mah±n±gava½so ekoti chaggaº± visu½ visu½ hutv± aµµha½su n±n±sa½v±sak± n±n±nik±y±. Dhammacetiyaraññ± pana k±r±pitas±sanampi abhijjam±na½ hutv± aµµh±si. Sam±nasa½v±so ekanik±yoyeva ahosi. Ha½s±vat²muttimasuvasena t²ºipi r±maññaraµµh±ni sun±paranta saªkh±tena ek±baddh±ni hutv± tiµµhanti. Pubbeca marammaraµµhindar±j³na½ ±º±pavattanaµµh±n±ni ahesu½ Tasm± marammaraµµhato ekacce bhikkh³ r±maññaraµµha½ gantv± kaly±º²s²m±ya½ puna sikkha½ gaºhi½su. Dhammacetiyaraññ±k±r±vitas±sana½ sakala½ marammaraµµhampi by±petv± og±hetv± tiµµhati. R±maññaraµµhe soºuttaratther±na½ s±sana½ patiµµh±pitak±lato paµµh±ya y±va sudhammapure manohariraññ± arahant±na½ sa½vijjam±nat± veditabb±. Tato pacch± pana uttar± j²v±riy±va½samah±k±¼apr±nadassitther±na½ k±le lokiyajjh±n±bhiññ±l±bhiyoyeva sa½vijja½s³ti. Adhun± pana t²supi r±maññaraµµhesu dhammacetiyaraññ± k±r±vitas±sana½yeva tiµµhati. Etthaca hetuphalasambandhavasena ±di-antavasene ca s±sanava½sa½ paññ±ya tulayitv± ±ditova dassitehi t²hi nayehi yath±paveº² ghaµµiyati, tath± gaºheyy±ti. Ayañca s±sanava½so lajjipesalasikkh±k±m±na½yeva vasena vutto, n±lajj²na½ vasen±ti daµµhabbo. T±ya ca theraparampar±ya muttimanagarav±simedhaªkaratthero lokad²pakas±ra½ n±ma gantha½ ak±si. Ha½s±vat²nagarav±s² pana ±nandatthero madhus±ratthad²pani½ n±ma abhidhammaµ²k±ya sa½vaººana½, ha½s±vat²nagarav±s²yeva dhammabuddhatthero kaviss±ra½ n±ma chandovaººana½, ha½s±vat²nagarav±s²yeva saddhamm±laªk±ratthero paµµh±nas±rad²pani½ n±ma pakaraºa½, tatheva aññataro thero apheggus±ra½ n±ma gantha½ ak±si. Eva½ anekappak±r±na½ ganthak±r±na½ mah±ther±na½ vasanaµµh±na½ hutv± s±sana½ og±hetv± vir³¼aµµh±na½ahos²ti.
Iti s±sanava½se suvaººabh³mis±sanava½sakath±magg± n±ma
Tatiyo paricchedo.