SaŖkhy±r±si
Id±ni saŖkhy±r±si vuccate. 414. Vidh±d²su dvissa du [ka. 386; r³. 410; n². 811]. Vidh±d²su paresu dvissa du hoti. Dve vidh± pak±r± yass±ti duvidho, dve paµµ±ni yass±ti dupaµµa½, c²vara½, duvaŖgika½, jh±na½ icc±di. 415. Di guŗ±d²su [ka. 386; r³. 410; n². 811]. Guŗ±d²su dvissa di hoti. Dve guŗ± paµal± yass±ti diguŗ±, saŖgh±µi, dve g±vo digu, dve rattiyo diratta½, dviratta½ v±. 416. T²sva [ka. 383; r³. 253; n². 815]. T²su paresu dvissa a hoti. Dve v± tayo v± v±r± dvattikkhattu½, dve v± tayo v± patt± dvattipatt±. 417. ¾ saŖkhy±y±sat±donańńatthe [ka. 383; r³. 253; n². 815; ca½. 5.2.52; p±. 6.3.47]. Ańńapadatthavajjite sam±se sat±dito ańńasmi½ saŖkhy±pade pare dvissa ± hoti. Dve ca dasa ca dv±dasa, dv²hi v± adhik± dasa dv±dasa, dv±v²sati, dvatti½sa, rassatta½. Asat±doti ki½? Dvisata½, dvisahassa½. Anańńattheti ki½? Dve dasa yasminti dvidasa. 418. Tisse [ka. 404; r³. 370; ca½. 5.2.53; p±. 6.3.48]. Anańńatthe asat±do saŖkhy±pade pare tissa e hoti. Tayo ca dasa ca terasa, t²hi v± adhik± dasa terasa. Eva½ tev²sati, tetti½sa. 419. Catt±l²s±do v± [ka. 404; r³. 370; ca½. 5.2.54; p±. 6.3.49]. Catt±l²s±d²su paresu tissa e hoti v±. Tecatt±l²sa½, ticatt±l²sa½, tepańń±sa½, tipańń±sa½, tesaµµhi, tisaµµhi, tesattati, tisattati, te-as²ti, ti-as²ti, tenavuti, tinavuti. 420. Dviss± ca [ka. 404; r³. 370 ca½. 5.2.54; p±. 6.3.69]. Catt±l²s±do dvissa e hoti v± ± ca. Dvecatt±l²sa½, dv±catt±l²sa½, dvicatt±l²sa½, dvepańń±sa½, dvipańń±sa½, dv±saµµhi, dvesaµµhi, dv±sattati, dvesattati, dv±s²ti, dv±navuti, dvenavuti. V±saddena pańń±samhi ±tta½, as²timhi ettańca natthi. 421. B±catt±l²s±do v± [ka. 380; r³. 255; n². 810]. Acatt±l²s±do pare dvissa b± hoti v±. B±rasa, dv±dasa, b±v²sati, dv±v²sati, b±tti½sa, dvatti½sa. Acatt±l²s±doti ki½? Dv±catt±l²sa½. 422. Catussa cuco dase [ka. 390; r³. 256; n². 826]. Dase pare catussa cu, co honti v±. Cuddasa, coddasa, catuddasa. 423. V²satidasesu pańcassa paŗŗapann± [ka. 404; r³. 370; n². 814]. Esu pańcassa paŗŗa, pann± honti v± yath±kkama½. Paŗŗav²sati, pańcav²sati, pannarasa, pańcadasa. 424. Chassa so [ka. 374; r³. 408; n². 806]. Dase pare chassa so hoti. So¼asa. 425. Ekaµµh±nam± [ka. 383; r³. 253; n². 815]. Dase pare eka, aµµh±na½ ± hoti. Ek±dasa, aµµh±rasa. 426. Ra saŖkhy±to v± [ka. 381; r³. 254; n². 812]. Ek±disaŖkhyamh± parassa dasassa ra hoti v±. Ek±rasa, ek±dasa, b±rasa, dv±dasa, pannarasa, pańcadasa, sattarasa, sattadasa, aµµh±rasa, aµµh±dasa, b±dese pann±dese ca nicca½. Idha na hoti, catuddasa. 427. Chat²hi ¼o ca [ka. 379; r³. 258; n². 809]. Cha, t²hi parassa dassa ¼o hoti ro ca. So¼asa, terasa, te¼asa. 428. Catutthatatiy±nama¹¹hu¹¹hatiy± [ka. 387; r³. 411; n². 819]. A¹¹hu¹¹hatiy±ti a¹¹h±+u¹¹hatiy±ti chedo, a¹¹hamh± paresa½ catuttha, tatiy±na½ u¹¹ha, tiy± honti yath±kkama½. A¹¹hena catuttho a¹¹hu¹¹ho, a¹¹hena tatiyo a¹¹hatiyo. Sakatthe ŗyamhi a¹¹hateyyo. 429. Dutiyassa saha diya¹¹hadiva¹¹h± [ka. 387; r³. 411; n². 819]. A¹¹hamh± parassa dutiyassa saha a¹¹hena diya¹¹ha, diva¹¹h± honti. A¹¹hena dutiyo diya¹¹ho, diva¹¹ho. Yath± ca eka, dvi,ti, catu, pańca, cha, satta, aµµha, nava, dasasadd± pacceka½ attano atthesu nipatanti, tath± v²sati, ti½sati, catt±l²sa, pańń±sa, saµµhi, sattati, as²ti, navutisadd± pacceka½ attano atthesu nipatanti, dasasaddassa k±riy± na honti, eva½ satasahassasadd±p²ti daµµhabba½. Tato para½ pana dasa sahass±ni dasasahassa½, ida½ nahutanti ca vuccati, sata½ sahass±ni satasahassa½, ida½ lakkhanti ca vuccati, dasa satasahass±ni dasasatasahassanti eva½ digusam±savasena et±ni pad±ni sijjhanti. Dve sat±ni dvisata½, t²ŗi sat±ni tisata½, dve sahass±ni dvisahassa½, t²ŗi sahass±ni tisahassa½ icc±d²ni digumhi vutt±neva. Gaŗanapathe pana ekaµµh±na½, dasaµµh±na½, sataµµh±na½, sahassaµµh±na½, dasasahassaµµh±na½, satasahassaµµh±na½, dasasatasahassaµµh±nanti im±ni satta µh±n±ni kamena dasaguŗit±ni honti. Tattha ekaµµh±na½ n±ma eka½, dve, t²ŗi icc±di. Dasaµµh±na½ n±ma dasa, v²sa½, ti½sa½ icc±di. Sataµµh±na½ n±ma sata½, dvisata½, tisata½ icc±di. Sahassaµµh±na½ n±ma sahassa½, dvisahassa½, tisahassa½ icc±di. Eva½ uparipi. Ekamekasmińca µh±ne nava pad±ni ca nava antaranavant±ni ca honti. Aya½ m³labh³mi n±ma. Taduttari koµibh³mi n±ma. Tatthapi ekaµµh±na½, dasaµµh±na½, sataµµh±na½icc±d²ni satta µh±n±ni honti. Tattha m³labh³miy± antimaµµh±na½ gahetv± dasaguŗite kate koµibh³miya½ ekaµµh±na½ hoti, idhapi satta µh±n±ni kamena dasaguŗit±niyeva, idha dasakoµisatasahassa½ antimaµµh±na½ bhavati. Taduttari pakoµibh³mi n±ma. Etthapi satta µh±n±ni honti. Tattha koµibh³miy± antimaµµh±na½ gahetv± dasaguŗite kate pakoµibh³miya½ ekaµµh±na½ hoti, idhapi satta µh±n±ni dasaguŗit±niyeva, dasapakoµisatasahassa½ antimaµµh±na½, imin± nayena sabbabh³m²su upar³pari bh³misaŖkanti ca µh±nabhedo ca veditabbo. Aya½ panettha bh³mikkamo-m³labh³mi, koµibh³mi, pakoµibh³mi, koµipakoµibh³mi, nahutabh³mi, ninnahutabh³mi, akkhobhiŗ²bh³mi [bhin², bhan²tipi dissanti], bindubh³mi, abbudabh³mi, nirabbudabh³mi, ahahabh³mi, abababh³mi, aµaµabh³mi, sogandhikabh³mi, uppalabh³mi, kumudabh³mi, puŗ¹ar²kabh³mi, padumabh³mi, kath±nabh³mi, mah±kath±nabh³mi, asaŖkhyeyyabh³m²ti ekav²sati bh³miyo sattacatt±l²sasata½ µh±n±ni ca honti. Nirayabh³m²na½ kamena pana abbudabh³mi, nirabbudabh³mi, abababh³mi, aµaµabh³mi, ahahabh³mi, kumudabh³mi, sogandhikabh³mi, uppalabh³mi puŗ¹ar²kabh³mi, padumabh³m²ti vattabbo. Ettha ca yasm± p±¼ibh±s±ya½ dasasatasahassa½ n±ma sattamaµµh±na½ natthi, cha µh±n±ni eva atthi, tasm± gar³ aµµhakath±su [sa½. ni. 1.181] ±gatanayena sattamaµµh±na½ ullaŖghetv± chaµµhaµµh±nato upari bh³misaŖkanti½ kathent± sataguŗita½ katv± kathenti, satasahass±na½ sata½ koµi, koµisatasahass±na½ sata½ pakoµi icc±di. Tattha satasahass±na½ sata½ n±ma dasasatasahass±na½ dasakameva hoti, tasm± tath± kathent±pi bh³m²na½ sabbaµµh±n±nańca dasaguŗasiddhimeva kathent²ti veditabba½. Yasm± ca gaŗanabh³misaŖkh±to gaŗanapatho n±ma n±n±desav±s²na½ vasena n±n±vidho hoti, tasm± d²pava½se akkhobhiŗ², bindu, kath±na, mah±kath±n±ni vajjetv± p±¼inayena sattarasa bh³miyova vutt±. Kacc±yane [ka. 394, 395; r³. 416, 417] pubbe dassit± ekav²sati bh³miyo, sakkataganthesu tato s±dhikabh³miyo, katthaci pana mah±balakkhandhapariyant± saµµhi bh³miyoti ±gat±. Tattha sakasakabh³mito atirekavatth³ni gaŗanapathav²tivatt±ni n±ma honti, yesa½ pana m³labh³mimatta½ atthi, tesa½ koµimatt±nipi vatth³ni gaŗanapath±tikkant±ni eva. Api ca gaŗanapathav²tivattanti ca gaŗanapath±tikkantanti ca asaŖkhyeyyanti ca atthato eka½. Tasm± idhapi v²sati bh³miyo eva anukkamena dasaguŗit± gaŗanapath± n±ma honti. AsaŖkhyeyyanti pana dasaguŗavinimutt± gaŗanapath±tikkantabh³mi eva vuccati. Mah±kath±nabh³m±tikkantato paµµh±ya hi anantamah±pathaviy± sabbapa½sucuŗŗ±nipi idha asaŖkhyeyyabh³miya½ saŖgayhanti. Itarath± asaŖkhyeyyanti ca gaŗanapathabh³m²ti ca viruddhametanti. D²pava½se ca tato upari abh³mi, asaŖkhyeyyanti vuccat²ti vutta½. Tattha abh³m²ti vacanena gaŗanapathabh³mi eva paµisiddh±, na tu gaŗanapath±tikkant± visu½ asaŖkhyeyyabh³mi n±ma. Cariy±piµakasa½vaŗŗan±yampi [cariy±. aµµha. nid±nakath±] ayamattho vutto. AsaŖkhyeyyabh³miyampi asaŖkhyeyy±na½ c³¼a, mah±divasena anekappabhedo dakkhiŗavibhaŖgasuttena [ma. ni. 3.370] d²petabbo. Saddan²tiya½ [n². 833] pana p±¼inaya½ gahetv± v²sati abbud±ni eka½ nirabbuda½ n±ma. V²sati nirabbud±ni eka½ ababa½ n±ma icc±din± nirabbud±d²na½ saŖkhy±nampi v²satimattaguŗa½ n±ma vutta½. Ta½ na yujjati. Nirayesu hi v²satimattaguŗena abbuda, nirabbud±d²na½ dasanna½ niray±na½ t±ni n±m±ni siddh±ni bhavanti. Gar³ pana t±ni n±m±ni gahetv± dasaguŗasiddhesu gaŗanapathesu pakkhipi½su, tasm± n±mamattena sadis±ni bhavanti, guŗavidhi pana visadiso-eva. Evańcakatv± p±¼iyampi bakabrahm±sutte [sa½. ni. 1.175] sata½ sahass±na½ nirabbud±na½, ±yu½ paj±n±mi tav±ha½ brahmeti vutta½. Ettha ca yadi gaŗanabh³mipathepi nirabbud±na½ v²satimattena abababh³mi bhaveyya, eva½ sati nirabbud±na½ satasahassa½ n±ma na vucceyya. J±takaµµhakath±yańca [j±. aµµha. 3.7.69] nirabbudasatasahass±na½ eka½ ahaha½ n±ma, ettaka½ bakassa brahmuno tasmi½bhave avasiµµha½ ±y³ti vutta½. Tasm± ima½ gaŗanabh³mipatha½ patv± v²satiguŗa½ n±ma natth²ti siddha½ hoti. Akkhobhiŗ², bindu, kath±na, mah±kath±n±nipi ańńato gahetv± pakkhitt±ni siyu½. Eva½ pakkhitt±nańca cuddasanna½ saŖkhy±na½ kacc±yane kamokkamat± pana pacch±j±t± siy±ti. Iti niruttid²paniy± n±ma moggall±naby±karaŗad²paniy±
Sam±sakaŗ¹o catuttho.