Ik±rantapulliªgar±si
‘Gas²nan’ti lopo, muni gacchati. 165. Lopo [ka. 118; r³. 146; n². 293]. Jha, lato yona½ lopo hoti. ‘Yolopan²su d²gho’ti d²gho. Mun² gacchanti. 166. Yosu jhissa pume [ka. 96; r³. 148; n². 259]. Pulliªge yosu jhasaññassa i-k±rassa µa hoti v±. Munayo gacchanti. Jhiss±ti ki½? Rattiyo, daº¹ino. Pumeti ki½? Aµµh²ni. Bho muni, ‘ayuna½ v± d²gho’ti d²gho, bho mun², bhonto mun², bhonto munayo, muni½, mun², munayo, munin±, mun²hi, mun²bhi, munissa, munino, mun²na½, munism±, munimh±. 167. N± sm±ssa [ka. 215; r³. 41; n². 442]. Jha, lato sm±ssa n± hoti v±. Munin±, mun²hi, mun²bhi, munissa, munino, mun²na½, munismi½, munimhi, mun²su. Isi gacchati, is², isayo, bho isi, bho is², bhonto is², bhonto isayo icc±di. Aggi jalati, agg², aggayo, bho aggi, bho agg², bhonto agg², bhonto aggayo icc±di. Eva½ kucchi, muµµhi, gaºµhi, maºi, pati, adhipati, gahapati, sen±pati, narapati, yati, ñ±ti, s±ti, vatthi, atithi, s±rathi, bondi, ±di, up±di, nidhi, vidhi, odhi, by±dhi, sam±dhi, udadhi, upadhi, nirupadhi, dhani, sen±ni, kapi, d²pi, kimi, timi, ari, hari, giri, kali, bali, s±li, añjali, kavi, ravi, asi, masi, kesi, pesi, r±si, ahi, v²hi-icc±dayo. Visesavidh±namuccate. Mah±vuttin± akatarassehipi kehici jhasaññehi yona½ no hoti, “cha munino ag±ramunino, anag±ramunino, sekhamunino, asekhamunino, paccekamunino, munimunino”ti [mah±ni. 14] ca “ñ±ºupapann± munino vadant²”ti ca “ekamek±ya itthiy±, aµµhaµµha patino siyun”ti ca [j±. 2.21.344] “patino kiramh±ka½ visiµµhan±r²na” [vi. va. 323] nti ca “ha½s±dhipatino ime”ti [j±. 2.21.38] ca suttapad±ni dissanti. G±th±su ‘ghabrahm±ditve’ti munito gassa ettañca hoti, porohicco tava½ mune [apa. thera 1.1.540], dhammadasso tava½ mune [apa. thera 1.1.540], cira½ j²va mah±v²ra, kappa½ tiµµha mah±mune [apa. thera 1.2.168], paµiggaºha mah±mune [apa. thera 1.41.83]. Tuyhatth±ya mah±muneti [apa. thera 1.3.345]. Tehiyeva a½vacanassa nañca hoti, tam±hu eka½ munina½ caranta½ [su. ni. 210], munina½ monapathesu sikkham±na½ [j±. 1.8.44], pitara½ puttagiddhina½ [j±. 2.22.2377], sabbak±masamiddhina½ [j±. 1.13.103]. Isisadde pana– 168. Ýe sissisism± [µe sissasm± (m³lap±µhe)]. Isimh± sissa µe hoti v±. Yo no’jja vinaye kaªkha½, atthadhammavid³ ise [j±. 2.22.1164]. ‘Ghabrahm±ditve’ti gassa ettañca hoti, nis²d±hi mah±-ise [j±. 2.20.114], tva½ no’si saraºa½ ise [j±. 2.22.1326], putto uppajjata½ ise [j±. 1.14.104]. 169. Dutiyassa yossa. Isimh± dutiyassa yossa µe hoti v±. Samaºe br±hmaºe vande, sampannacaraºe ise [j±. 1.16.314]. Sam±se pana mahesi gacchati, mahes² gacchanti, mahesayo, mahesino. A½vacane mahesinanti sijjhati. “Saªg±yi½su mahesayo [vi. va. ganth±rambhakath± pe va. ganth±rambhakath±], v±namutt± mahesayo”ti [abhidhammatthasaªgahe 113 piµµhe] ca “na ta½ sammaggat± yañña½, upayanti mahesino, eta½ sammaggat± yañña½, upayanti mahesino [sa½. ni. 1.120], pahant± mahesino k±me, yena tiºº± mahesino”ti ca “mahesi½ vijit±vinan”ti [ma. ni. 2.459] ca “saªghañc±pi mahesina½, kuñjara½va mahesina½, upagantv± mahesina½ [bu. va½. 9.1], khippa½ passa mahesina½ [j±. 2.19.70], katakicca½ mahesinan”ti [j±. 2.19.102] ca suttapad±ni dissanti. Aggisadde– 170. Sissaggito ni [ka. 95; r³. 145; n². 254; ‘siss±ggito ni’ (bah³su)]. Aggito sissa ni hoti v±. Aggi jalati, aggini jalati, agg² jalanti, aggayo icc±di. P±¼iya½ pana “aggi, gini, aggin²”ti tayo aggipariy±y± dissanti– “r±gaggi, dosaggi, mohagg²”ti [a. ni. 7.46] ca “chann± kuµi ±hito gini, vivaµ± kuµi nibbuto gini [su. ni. 19], mah±gini sampajjalito [therag±. 702 (thoka½ visadisa½)], yasm± so j±yate gin²”ti [j±. 1.10.58] ca “aggini½ sampajjalita½ pavisant²”ti [su. ni. 675] ca. Tesa½ visu½ visu½ r³pam±l± labbhati. Seµµhi, pati, adhipati, sen±pati, atithi, s±rathisaddehi ca yona½ no hoti, a½vacanassa na½ hoti v±, seµµhino, seµµhina½, patino, patina½, adhipatino, adhipatina½, sen±patino, sen±patina½, atithino, atithina½, s±rathino, s±rathinanti. Gahapatayo, j±nipatayo icc±d²ni niccar³p±ni dissanti. ¾disadde– ‘Ratthy±d²hi µo smi½no’ti smi½no µo hoti, ±dismi½, ±dimhi, ±do, g±th±do, p±d±do. “¾di½, g±th±di½, p±d±di½” icc±d²su pana ±dh±ratthe dutiy± eva “ima½ ratti½, ima½ divasa½, purima½ disa½, pacchima½ disa½, ta½ khaºa½, ta½ laya½, ta½ muhutta½” icc±d²su viya. Id±ni sam±se jhissa µ±des±bh±vo vuccati. 171. Itoññatthe pume. Pume aññapadatthasam±se i-k±ramh± paµham±, dutiy±yona½ kamena no, ne honti v±. Suttavibhattena uttarapadatthasam±sepi kvaci yona½ no, ne honti. Paµham±yomhi– Micch±diµµhino, samm±diµµhino, muµµhassatino, upaµµhitassatino, as±re s±ramatino [dha. pa. 11], nimm±naratino dev±, ye dev± vasavattino [sa½. ni. 1.168], aµµhete cakkavattino, dhamme dhamm±nuvattino [sa½. ni. 5.34], sagga½ sugatino yanti [dha. pa. 126], tomara’ªkusap±ºino [j±. 2.22.223], daº¹amuggarap±ºino, ariyavuttino, nipak± santavuttino icc±di. Dutiy±yomhi– Muµµhassatine, upaµµhitassatine, ariyavuttine, tomara’ªkusap±ºine [j±. 2.22.190] icc±di. V±tveva? Micch±diµµh² jan± gacchanti, micch±diµµh² jane passati. Gar³ pana “tomara’ªkusap±ºayo, atthe vis±radamatayo”ti [ka. 253] r³p±ni idha icchanti. Aññattheti ki½? Micch±diµµhiyo dhamm±, micch±diµµhiyo dhamme. Pumeti ki½? Micch±diµµhiniyo itthiyo, micch±diµµh²ni kul±ni. 172. Ne smi½no kvaci [n². 453]. Pume aññatthe ito smi½no kvaci ne hoti. Kataññumhi ca posamhi, s²lavante ariyavuttine [j±. 1.10.78]. Sabbak±masamiddhine kule, chattap±ºine, daº¹ap±ºine, tomara’ªkusap±ºine [j±. 2.22.190] icc±di. Suttavibhattena ²topi smi½no kvaci ne hoti, m±taªgasmi½ yasassine [j±. 2.19.96], devavaººine, brahmavaººine, arahantamhi t±dine [therag±. 1182] icc±di.
Ik±rantapulliªgar±si niµµhito.