Adhammav±duppatti
Aya½ pana ±dito paµµh±ya s±sanamalabh³t±na½ adhammav±d±na½ uppatti. Asokarañño hi k±le uppabb±jetv± nikka¹¹hit± aññatitthiy± buddhas±sane aladdhapatiµµh± kodh±bhibh³t± p±µaliputtato nikkhamitv± r±jagahasam²pe n±land±ya½ sannipatitv± eva½ sammantayi½su “mah±janassa buddhas±sane anavag±hatth±ya saky±na½ dhammavinayo n±setabbo, tañca kho tesa½ samaya½ aj±nantehi na sakk± k±tu½, tasm± yena kenaci up±yena punapi tattha pabbajitabbamev±”ti. Te eva½ sammantayitv± puna ±gantv± visuddhattherav±d²namantara½ pavisitu½ asakkont± tadaññesa½ sattarasanna½ mah±saªghik±dinik±y±na½ santika½ upasaªkamitv± attano aññatitthiyabh±va½ aj±n±petv± pabbajitv± piµakattayamuggaºhitv± tañca viparivattetv± tato kosambi½ gantv± dhammavinayan±san±ya up±ya½ mantayitv± 253-buddhavasse chasu µh±nesu vasant± (1) hemavatiko (2) r±jagiriko (3) siddhatthiko (4) pubbaseliyo (5) aparaseliyo (6) v±jiriyo (7) vetullo (8) andhako (9) aññamah±saªghikoti nava abhinave nik±ye upp±desu½ [nik±yasaªgahe 9-piµµhe]. Tesa½ n±m±ni ca laddhiyo ca kath±vatthu-aµµhakath±ya½ ±gat±yeva. Tesu hemavatik± saddhammapatir³paka½ buddhabh±sitabh±vena dassetv± (1) Vaººapiµaka½ n±ma gantha½ aka½su. R±jagirik± (2) aªgulim±lapiµaka½, Siddhatthik± (3) g³¼havessantara½, Pubbaseliy± (4) raµµhap±lagajjita½, Aparaseliy± (5) ±¼avakagajjita½, vajirapabbatav±sino v±jiriy± (6) g³¼havinaya½ n±ma gantha½ aka½su. Teyeva sabbe m±y±j±latanta-sam±jatant±dike aneke tantaganthe ca, mar²cikappa-herambhakapp±dike aneke kappaganthe ca aka½su.
Vetullav±dino pana (7) vetullapiµakamaka½su.
Andhak± ca (8) ratanak³µ±dike ganthe,
Aññamah±saªghik± ca (9) akkharas±riy±disuttante aka½su [nik±yasaªgahe 9-piµµhe].
Tesu pana saddhammapatir³pakesu vetullav±do, v±jiriyav±do, ratanak³µasatthanti im±niyeva t²ºi laªk±d²pamup±gat±ni, aññ±ni pana vaººapiµak±d²ni jambud²peyeva nivattant²ti nik±yasaªgahe vutta½. Vaººapiµak±d²nampi pana laªk±d²pamup±gatacch±y± dissateva. Tath± hi samantap±s±dik±ya vinayaµµhakath±ya½ (3, 9-piµµhe)
“Vaººapiµaka aªgulim±lapiµakaraµµhap±lagajjita-±¼avakagajjitag³¼hamaggag³¼havessantara g³¼havinaya vedallapiµak±ni [ettha “vepulla, vedalla½, vetullanti atthako eka½, bodhisattapiµakasseva n±man”ti veditabba½. Tath± hi vutta½ asaªgena n±ma ±cariyena abhidhammasamuccaye n±ma mah±y±nikagante (79-piµµhe) “vepulla½ katama½? Bodhisattapiµakasampayutta½ bh±sita½. Yaduccate vepulla½, ta½ vedallamapyuccate, vetullamapyuccate. Kimattha½ vepullamuccate? Sabbasatt±na½ hitasukh±dhiµµh±nato, ud±ragambh²radhammadesan±to ca. Kimatthamuccate vedalla½? Sabb±varaºavidalanato. Kimatthamuccate vetulla½? Upam±nadhamm±na½ tulan±bh±vato”ti] pana abuddhavacan±niyev±ti vuttan”ti ca.
S±ratthappak±siniy± sa½yuttaµµhakath±yampi (2, 186-piµµhe)
“G³¼havinaya½ g³¼havessantara½ g³¼hamahosadha½ vaººapiµaka½ aªgulim±lapiµaka½ raµµhap±lagajjita½ ±¼avakagajjita½ vedallapiµakanti abuddhavacana½ saddhammapatir³paka½ n±m±”ti ca–
Tesa½ paµikkhepo dissati. Na hi t±ni asutv±, tesañca attha½ aj±nitv± s²ha¼aµµhakath±cariyehi t±ni paµikkhipitu½ sakk±, n±pi ta½ paµikkhepavacana½ jambud²pikaµµhakath±cariy±na½ vacana½ bhavitu½, mah±mahindattherassa s²ha¼ad²pa½ gamanasamaye tesa½yeva abh±vato. Tasm± t±ni ca tadaññ±ni ca mah±y±nikapiµak±ni ta½k±lik±ni yebhuyyena s²ha¼ad²pamup±gat±n²ti gahetabb±ni. Tesu ca vajjiputtakagaºapariy±pannassa dhammarucinik±yassa piµak±na½ tadup±gamana½ pubbeva vutta½. Tadaññesa½ pana tadup±gamana½ eva½ veditabba½.