Catup±risuddhisamp±danavidhivaŗŗan±
19. Eva½ p±timokkhasa½var±dibhedena niddiµµha½ s²la½ puna s±dhanavibh±gena dassetu½ evametasminti-±dim±raddha½. Tattha s±dh²yati samp±diyati eten±ti s±dhana½, saddh± s±dhana½ etass±ti saddh±s±dhano. Nanu ca v²riyasatipańń±hipi vin± p±timokkhasa½varo na sijjhat²ti? Sacca½ na sijjhati, saddh±ya pana visesahetubh±va½ sandh±ya eva½ vuttanti dassento ±ha S±vakavisay±t²tatt± sikkh±padapańńattiy±ti. Garukalahuk±dibhede otiŗŗe vatthusmi½ tassa tassa apar±dhassa anur³pa½ sikkh±padapańń±pana½ n±ma s±vak±na½ avisayo, buddh±na½ eva visayo. Sikkh±padapańń±pana½ t±va tiµµhatu, tassa k±lopi n±ma s±vak±na½ avisayo, buddh±na½ eva visayoti dassento sikkh±padapańńattiy±canapaµikkhepo cettha nidassananti ±ha. Tath± hi vutta½ ±gamehi tva½ s±riputta, ±gamehi tva½ s±riputta, tath±gatova tattha k±la½ j±nissat²ti (p±r±. 21). Tattha ca-saddo samuccayattho. Tena apańńatta½ na pańńapema, pańńatta½ na samucchind±ma, yath±pańńattesu sikkh±padesu sam±d±ya vatt±m±ti (p±r±. 565) evam±d²na½ saŖgaho daµµhabbo. Saddh±y±ti saddahanena satthari, dhamme ca saddh±ya paccupaµµh±panena. J²vitepi pageva j²vitaparikkh±reti adhipp±yo. Kik²va aŗ¹anti kik²sakuŗik± viya attano aŗ¹a½. S± kira j²vitampi pariccajitv± aŗ¹ameva rakkhati. Camar²va v±ladhinti camar²migo viya attano v±ladhi½. Camar²mig± kira by±dhena parip±tiyam±n± j²vitampi pariccajitv± kaŗ¹akagumb±d²su lagga½ attano v±lameva rakkhanti. Piya½va putta½ ekakanti ±netv± sambandhitabba½. Yath± hi ekaputtako kuµumbiko ta½ ekaputta½, ekanayano ca ta½ ekanayana½ suµµhutara½ rakkhati. Tatheva s²la½ anurakkham±nak±ti anukampanavasena vutta½. Supesal±ti suµµhu piyas²l±. Sad± sabbak±la½ daharamajjhimatherak±lesu. Channampi g±rav±na½ vasena sag±rav±, garuk±ravantoti attho. Evameva khoti yath± mah±samuddo µhitadhammo vela½ n±tikkamati, evameva. Mama s±vak±ti ariyas±vake sandh±y±ha. Te hi dhuvas²l±. Imasmi½ attheti j²vitahetupi s²lassa av²tikkamane. Mah±vattani-aµav² n±ma vińjh±µav². Himavantapasse aµav²ti keci. Theranti n±magottavasena apańń±ta½ eka½ thera½. Nipajj±pesu½ gantv± kassaci m± ±roceyy±ti. P³tilat±y±ti ga¼ocilat±ya. Samas²s²ti j²vitasamas²s². Yassa hi kilesas²sa½ avijja½ maggapaµip±µiy± arahattamaggo pariy±diyati, tato ek³nav²satime paccavekkhaŗań±ŗe patiµµh±ya bhavaŖgottaraŗe vaµµas²sa½ j²vitindriya½ cuticitta½ pariy±diyati, so im±ya v±rasamat±ya j²vitasamas²s²ti vuccati. So ca thero tath± parinibb±yi. Tena vutta½ samas²s² hutv± parinibb±y²ti. Abhayatthero kira mah±bhińńo. Tasm± cetiya½ k±r±pes²ti vadanti. Appev±ti appeva n±ma attano j²vitampi jaheyya, na bhindeti na bhindeyya, na v²tikkameyya. Satiy± adhiµµhit±nanti pageva upaµµhit±ya satiy± ±rakkhavasena adhiµµhit±na½ indriy±na½. Ananv±ssavan²yatoti dv±rabh±vena abhijjh±d²hi ananubandhitabbato. Varanti seµµha½. Tatt±y±ti uŗh±ya. ¾ditt±y±ti ±dito paµµh±ya ditt±ya. Sampajjalit±y±ti samantato jalantiy±. Sajotibh³t±y±ti ekaj±l²bh³t±ya. Sampalimaµµhanti sabbaso ±maµµha½, ańcitanti attho. Na tveva varanti ±netv± sambandhitabba½. R³pes³ti r³p±rammaŗesu. Anubyańjanaso nimittagg±hoti kiles±na½ anu anu byańjanavasena upp±danena p±kaµ²karaŗavasena subh±dinimittagg±ho, atha v± anubyańjanasoti hatthap±d±di-anubyańjanato, nimittagg±hoti itthipuris±disubh±dinimittaggahaŗa½. Cakkhudv±r±dipavattass±ti cakkhudv±r±d²hi pavattassa. Vińń±ŗass±ti javanavińń±ŗassa. Nimitt±digg±ha½ nisedhentena samp±detabboti sambandho. Asa½vihitas±kh±pariv±ranti samm± avihitavatiparikkhepa½. Parassah±r²h²ti parasantak±vah±rakehi corehi. Samativijjhat²ti sabbaso ativijjhati anupavisati. R³pes³ti r³pahetu r³panimitta½. Uppajjanaka-anatthato rakkha indriyanti sambandho. Eva½ sesesu. Ete hi dv±r±ti ete cakkh±didv±r±. Satikav±µena asa½vutatt± vivaµ±. Tato eva arakkhit±. Kilesuppattiy± hetubh±vena ta½samaŖgina½ hanant²ti k±raŗ³pac±reneva vutta½. Ete v± r³p±dayo. Kiles±na½ ±rammaŗabh³t± dv±r± cakkh±didv±r±. Te k²dis± vivaµ± arakkhit± asa½vutacakkh±dihetu½ ta½samaŖgina½ hanant²ti k±raŗ³pac±reneva vutta½. Ag±ranti geha½. Ducchannanti na samm± ch±dita½. Abh±vitanti lokuttarabh±van±rahita½. Samp±diteti-±dissa vod±napakkhassa attho vuttavipariy±yena veditabbo. Aya½ pana sabbaso kiles±na½ anupp±do ati-ukkaµµhadesan± maggen±gatasadisatt±. Samp±detabboti na puneva½ karissanti adhiµµh±nasuddhiy± samp±detabbo. Adhun±pabbajiten±ti na cirapabbajitena, navapabbajiten±ti attho. K±mar±gena ¹ayh±m²ti k±mar±gaggin± pari¹ayh±mi. So ca pana d±ho id±ni cittagatoti dassento ±ha citta½ me pari¹ayhat²ti. S±dh³ti ±y±can±. Nibb±pananti tassa nibb±panup±ya½. Gotam±ti thera½ gottena ±lapati. Sańń±ya vipariyes±ti asubhe subhanti pavattasańń±vipariyesahetu vipar²tasańń±nimitta½. Nimitta½ parivajjehi k²disa½? R±g³pasańhita½ r±guppattihetubh³ta½ subhanimitta½ parivajjehi na manasi karohi. Na kevala½ subhanimittass±manasik±ro eva, atha kho asubhabh±van±ya attano citta½ bh±vehi. Katha½? Ekagga½ susam±hita½ yath± ta½ asubh±rammaŗe vikkhep±bh±vena ekagga½, suµµhu appitabh±vena susam±hitańca hoti, eva½ bh±veh²ti. Eva½ samathabh±van±ya k±mar±gassa vikkhambhana½ dassetv± id±ni samucchedanavidhi½ dassetu½ saŖkh±reti-±di vutta½. Tattha saŖkh±re parato pass±ti sabbepi saŖkh±re avidheyyakat±ya pareti passa. Aniccat±ya pana udayabbayapaµip²¼itatt± dukkhato, anattasabh±vatt±, attavirahato ca no attato passa. Eva½ lakkhaŗattaya½ ±ropetv± vipassana½ va¹¹hento maggapaµip±µiy± catutthamaggena sabbaso nibb±pehi mah±r±ga½ tebh³makassa abhibhavanato mah±visayat±ya mah±r±ga½ v³pasamehi. Yath± etarahi, eva½ m± ¹ayhittho punappunanti da¼hatara½ r±gavinodane niyojesi. Eva½ indriyasa½varas²lassa samp±dane vidhi½ dassetv± eva½ ta½ susamp±dita½ hot²ti naya½ dassetu½ apic±ti-±din± tattha parip³rak±rino there nidasseti. Tattha leŗa½ na ullokitapubbanti ida½ sabbattheva therassa yugamattadassit±ya vutta½. Ki½ pana thero sen±sana½ na sodheti Ullok± paµhama½ oh±retabbanti hi vutta½, antev±sik±dayo eva kirassa sen±sana½ sodhenti. Assa n±garukkhassa. Tasmi½ g±meti mah±g±me. Taruŗ± thańńapivanak± puttadh²taro y±sa½ t± taruŗaputt±, t±sa½. Lańj±pes²ti thanapaµµik±ya thane bandh±petv± r±jamuddik±ya lańj±pesi. R±j± thera½ ciratara½ daµµhu½ k±lavikkhepa½ karonto sve s²l±ni gaŗhiss±m²ti ±ha. Thero rańńo ca deviy± ca vandanak±le satt±k±ramatta½ gaŗh±ti. Itth² purisoti pana viveka½ na karoti. Ten±ha vavatth±na½ na karom²ti. Aho suparisuddhas²lo vat±ya½ ayyoti daŗ¹ad²pika½ gahetv± aµµh±si. Atiparisuddha½ p±kaµanti sapp±yal±bhena kammaµµh±na½ ativiya parisuddha½ vibh³ta½ ahosi. Sakala½ pabbata½ unn±dayantoti pathavikampanena sakala½ pabbata½ eka½ ninn±da½ karonto. Tanniv±sidevat±na½ s±dhuk±rad±nen±ti keci. Bhantoti anavaµµhito. B±loti taruŗad±rako. Utrastoti ń±takehi vin±bh±vena santrasto. Visagaŗ¹akarogoti thanakanda¼arogam±ha. M±sarog±dikopi visagaŗ¹akarogoti vadanti. Yato pabbajito, tato paµµh±ya pabbajitak±lato pabhut²ti attho. Indriy±n²ti indriyasa½varas²l±ni. Tesu hi bhinnesu indriy±nipi bhinn±n²ti vuccanti ±rakkh±bh±vato, indriy±neva v± nimitt±nubyańjanagg±hassa dv±rabh³t±ni bhinn±ni n±ma ta½samaŖgino anatthuppattito, vipariy±yato abhinn±n²ti veditabb±ni. Indriy±na½ v± ayoniso upasa½h±ro bhedana½, yoniso upasa½h±ro abhedananti apare. Mittattherov±ti mah±mittatthero viya. Vareti seµµhe. Tath± v²riyen±ti tath±-saddena v²riya½ viseseti. Yath± sati anavajjalakkhaŗ±va indriyasa½varas±dhana½, tath± v²riya½ anavajjalakkhaŗa½ ±j²vap±risuddhis±dhananti. V²riy±pekkhameva visesana½ daµµhabba½. Tenev±ha samm±-±raddhav²riyass±ti. Ayutt± esan± anesan±, yath±vuttamicch±j²vasaŖgah±. S± eva satthus±sanassa na patir³p±ti appatir³pa½, ta½ anesana½ appatir³pa½. Atha v± patir³pavirodhin² appatir³p±, pariggahitadhutaŖgassa dhutaŖganiyamavirodhin² yassa kassaci sallekhavikopin² paµipatti. Imasmi½ pakkhe ca-saddo luttaniddiµµho, anesana½, appatir³pańca pah±y±ti. Paµisevam±nena parivajjayat± samp±detabb±ti sambandho. Parisuddhupp±deti imin±va dhammadesan±d²na½ parisuddh±ya samuµµh±nat± d²pit± hot²ti dhammadesan±d²hi cassa guŗehi pasann±nanti vutta½. ¾di-saddena b±husaccavattaparip³raŗa-iriy±pathasampatti-±d²na½ gahaŗa½ veditabba½. Dhutaguŗe cassa pasann±nanti etth±pi eseva nayo. Piŗ¹ap±tacariy±d²h²ti ±di-saddena mittasuhajjapa½suk³lacariy±d²na½ saŖgaho daµµhabbo. DhutaŖganiyam±nulomen±ti ta½ta½dhutaŖganiyat±ya paµipattiy± anulomavasena, avikopanavasen±ti attho. Mahicchasseva micch±j²vena j²vik±, na appicchassa. Appicchat±ya ukka½sagat±ya micch±j²vassa asambhavo ev±ti dassetu½ ekaby±dhiv³pasamatthanti-±di vutta½. Tattha p³tiharitak²ti p³timuttaparibh±vita½, p³tibh±vena v± cha¹¹ita½ haritaka½. Ariyava½so etassa atth²ti, ariyava½se v± niyuttoti ariyava½siko, paccayagedhassa d³rasamuss±ritatt± uttamo ca so ariyava½siko c±ti uttama-ariyava½siko. Yassa kassac²ti pariggahit±pariggahitadhutaŖgesu yassa kassaci. Nimitta½ n±ma paccaye uddissa yath± adhipp±yo ń±yati eva½ nimittakamma½. Obh±so n±ma ujukameva akathetv± yath± adhipp±yo vibh³to hoti, eva½ obh±sana½. Parikath± n±ma pariy±yena kathana½. Tath± uppannanti nimitt±divasena uppanna½. Dv±ra½ dinnanti rogas²sena paribhogassa dv±ra½ dinna½. Tasm± arogak±lepi paribhuńjitu½ vaµµati, ±patti na hot²ti attho. Ten±ha kińc±pi ±patti na hot²ti-±di. Na vaµµat²ti sallekhapaµipattiya½ µhitassa na vaµµati, sallekha½ kopet²ti adhipp±yo. ¾j²va½ pana kopet²ti imin±va sen±sanapaµisa½yuttadhutaŖgadharassa nimitt±dayo na vaµµant²ti vadanti. TadańńadhutaŖgadharass±pi na vaµµantiyev±ti apare. Akarontoti yath±saka½ anuńń±tavisayepi akaronto. Ańńatrev±ti µhapetv± eva.