Paµhamo paricchedo
1. Cittavibh±go
1. Sar³pasaªgahakath±
2. Citta½ cetasika½ r³pa½, nibb±nanti niruttaro;
catudh± desay² dhamme, catusaccappak±sano.
3. Cittamek³nanavutividha½ tattha vibh±vaye;
ekanavutividha½ v±, ekav²sasatampi v±.
4. Dvepaññ±sa sar³pena, dhamm± cetasik± mat±;
cittupp±davas± bhinn±, sampayog±nus±rato.
5. Aµµhav²savidha½ r³pa½, bh³top±d±yabhedato;
duvidha½ r³par³pa½ tu, aµµh±rasavidha½ bhave.
6. Nibb±na½ pana d²penti, asaªkhatamanuttara½;
atthan±mavas± dvedh±, paññatt²ti pavuccati.
7. Tesa½ d±ni pavakkh±mi, vibh±ga½ tu yath±kkama½;
catudh± paramatth±na½, dvidh± paññattiy± katha½.
8. Kusal±divibh±gena tattha citta½ catubbidha½;
tath± bh³mivibh±gena, k±mabh³m±dito katha½.
9. Somanassasahagata½, upekkh±sahita½ tath±;
ñ±ºena sampayuttañca, vippayuttanti bhedita½.
10. Asaªkh±ra½ sasaªkh±ramiti bhinna½ punaµµhadh±;
k±m±vacarakusala½, k±me sugatis±dhaka½.
11. Takkac±rap²tisukha-cittassekaggat±yuta½
paµhamajjh±nakusala½, pañcaªgikamud±haµa½.
12. Vitakkah²na½ dutiya½, jh±na½ tu caturaªgika½;
vic±rah²na½ tatiya½, jh±na½ pana tivaªgika½.
13. P²tih²na½ catutthañca, upekkhekaggat±yuta½;
pañcamañca pak±senti, ubhayampi duvaªgika½.
14. Eva½ jh±naªgabhedena, citta½ pañcavidha½ bhave;
r³p±vacarakusala½, r³pabh³mipavattaka½.
15. ¾k±s±nañc±yatana½, kusala½ paµhama½ bhave;
viññ±ºañc±yatananti, dutiya½ tatiya½ tath±.
16. ¾kiñcaññ±yatana½ tu, catuttha½ pana m±nasa½;
nevasaññ±n±saññ±ya-tanañceti catubbidha½.
17. ¾ruppakusala½ n±ma, upekkhekaggat±yuta½;
duvaªgikamida½ sabba½, ±ruppabhavas±dhaka½.
18. Sot±pattimaggacitta½, paµham±nuttara½ tath±;
sakad±g±mi an±g±mi, arahattanti sabbath±.
19. Catudh± maggabhedena, jh±nabhedena pañcadh±;
v²sat±pariy±pannakusala½ dvayamissita½.
20. Ittha½ bh³mivibh±gena, kusala½ tu catubbidha½;
ekav²s±pi b±v²sa½, sattati½savidhampi v±.
21. Somanassasahagata½ upekkh±sahita½ tath±;
diµµhigatasampayutta½, vippayuttanti bhedita½.
22. Asaªkh±ra½ sasaªkh±ramiti bhinna½ punaµµhadh±;
lobham³la½ pak±senti, lobhamohadvihetuka½.
23. Domanassasahagata½ paµighena sam±yuta½;
asaªkh±ra½ sasaªkh±ramiti bhinna½ dvidh± pana.
24. Dosam³la½ pak±senti, dosamohadvihetuka½;
vicikicch±sahagata½, uddhaccasahitanti ca.
25. Upekkh±vedan±yutta½, mom³ha½ duvidha½ pana;
moham³la½ pak±senti, mohenevekahetuka½.
26. Dv±das±kusal± n±ma, catur±p±yas±dhak±;
ete sugatiyañc±pi, vipattiphalad±yak±.
27. Cakkhusotagh±najivh±-k±yaviññ±ºan±mak±;
pañcaviññ±ºayuga¼±, yuga¼a½ sampaµicchana½.
28. Sant²raºadvayañceva, upekkh±sahita½ tath±;
puññ±puññavaseneva, vip±k± duvidh± µhit±.
29. Upekkh±sahit± tattha, m±nas± dv±daserit±;
k±yaviññ±ºayuga¼a½, sukhadukkhayuta½ kam±.
30. Somanassasahagata½, ya½ sant²raºam±nasa½;
ta½ puññap±kamev±hu, p±pap±ka½ na vijjati.
31. Pañcadv±ramanodv±ra-vasena duvidha½ pana;
upekkh±vedan±yutta½, kriy±vajjanan±maka½.
32. Somanassasahagata½, hasitupp±dam±nasa½;
kriy±javanamicceva½, tividh±hetukakriy±.
33. Aµµheva puññap±k±ni, p±pap±k±ni sattadh±;
kriyacitt±ni t²º²ti, aµµh±rasa ahetuk±.
34. Sapuññehi sam±n± ca, mah±p±kamah±kriy±;
mahaggatakriy± p±k±, phalacitt±ni ca kam±.
35. Itthamek³nanavuti-vidha½ citta½ bhave tath±;
ekanavutividha½ v±, ekav²sasatampi v±.
36. Takkac±rap²tisukhacittassekaggat±yuta½;
sot±pattimaggacitta½, paµhamajjh±nika½ mata½.
37. Dutiya½ takkato h²na½, tatiya½ tu vic±rato;
catuttha½ p²tito h²na½, upekkhekaggat±yuta½.
38. Pañcamanti ca pañcete, paµham±nuttar± mat±;
diµµhikaªkh±s²labbatapar±m±sappah±yino.
39. Tatheva sakad±g±mimaggacittañca pañcadh±;
r±gadosamohattayatanuttakaram²rita½.
40. K±madosasamuggh±takara½ niravasesato;
tatiy±nuttarañc±pi, kusala½ pañcadh± tath±.
41. R³par±g±r³par±gam±nuddhacc±pi c±par±;
avijj± ceti pañcuddha½bh±giy±namasesato.
42. Sa½yojan±na½ ses±na½, samuggh±takara½ para½;
catutth±nuttara½ maggacitta½ pañcavidhanti ca.
43. Catt±ri pañcak±neva, maggesu ca phalesu ca;
ses±ni cek±s²t²ti, ekav²sasata½ bhave.
44. Lokuttar±na½ aµµhanna½, icceva½ pañcadh± puna;
jh±naªgamaggabojjhaªga-vibh±g±ya yath±raha½.
45. P±dakajjh±nam±maµµhajh±na½ ajjh±sayo tath±;
vuµµh±nag±min² ceva, niy±meti vipassan±ti.
Iti cittavibh±ge sar³pasaªgahakath± niµµhit±.
Paµhamo paricchedo.