3. Tatiyo paricchedo

Cetasikavibh±ganiddeso

89. Sabbe cetasik± vutt±, buddhen±diccabandhun±;
n±mas±maññatoyeva, dvepaññ±sa bhavanti te.
Seyyathida½– phasso vedan± saññ± cetan± vitakko vic±ro p²ti cittekaggat± v²riya½ j²vita½ chando adhimokkho manasik±ro tatramajjhattat± saddh± sati hir² ottappa½ alobho adoso amoho k±yappassaddhi-±d²ni cha yug±ni, tisso viratiyo, karuº± mudit± lobho doso moho uddhacca½ m±no diµµhi iss± macchariya½ kukkucca½ thina½ middha½ vicikicch± ahirika½ anottappañc±ti.
90. Catupaññ±sadh± k±me, r³pe pañcadaserit±;
te honti dv±das±r³pe, catt±l²saman±sav±.
91. Ekav²sasata½ sabbe, cittupp±d± sam±sato;
etesu tesamuppatti½, uddharitv± panekaka½.
92. Phass±d²na½ tu dhamm±na½, pavakkh±mi ito para½;
p±µavatth±ya bhikkh³na½, cittacetasikesvaha½.
93. Ekaggat± manakk±ro, j²vita½ phassapañcaka½;
aµµhete avinibbhog±, ekupp±d± sahakkhay±.
94. Phasso ca vedan± saññ±, cetan± j²vitindriya½;
ekaggat± manakk±ro, sabbas±dh±raº± ime.
95. Vitakko pañcapaññ±sa-cittesu samud²rito;
c±ro chasaµµhicittesu, j±yate natthi sa½sayo.
96. Ekapaññ±sacittesu p²ti tesaµµhiy± sukha½;
upekkh± pañcapaññ±sa-citte dukkha½ tu t²su hi.
97. Hoti dv±saµµhicittesu, somanassindriya½ pana;
dukkhindriya½ panekasmi½, tathekamhi sukhindriya½.
98. Pañcuttarasate citte, v²riya½ ±ha n±yako;
catuttarasate citte, sam±dhindriyamabravi.
99. Sabb±hetukacitt±ni, µhapetv± cekahetuke;
ekuttarasate citte, chandassuppattimuddise.
100. Ýhapetv± dasa viññ±ºe, vicikicch±yutampi ca;
dasuttarasate citte, adhimokkho ud²rito.
101. Saddh± sati hirottappa½, alobh±dosamajjhat±;
cha¼eva yuga¼± c±ti, dhamm± ek³nav²sati.
102. Ekanavutiy± citte, j±yanti niyat± ime;
ahetukesu cittesu, apuññesu na j±yare.
103. Ek³n±s²tiy± citte, paññ± j±yati sabbad±;
aµµhav²satiy± citte, karuº±mudit± siyu½.
104. K±m±vacarapuññesu, sabbalokuttaresu ca;
catt±l²savidhe citte, s±µµhake viratittaya½.
105. Saddh± sati hirottappa½, alobh±dittayampi ca;
yuga¼±ni cha majjhatta½, karuº±mudit±pi ca.
106. Tath± viratiyo tisso, sabbe te pañcav²sati;
kusal±by±kat± c±pi, kusalena pak±sit±.
107. Ahir²kamanottappa½, moho uddhaccameva ca;
dv±das±puññacittesu, niyat±yeva j±yare.
108. Lobho doso ca moho ca, m±no diµµhi ca sa½sayo;
middhamuddhaccakukkucca½, thina½ macchariyampi ca.
109. Ahir²kamanottappa½, iss± ca domanassaka½;
ete akusal± vutt±, ekantena mahesin±.
110. Lobho aµµhasu niddiµµho, vutt± cat³su diµµhitu;
m±no diµµhiviyuttesu, dosodv²sveva j±yate.
111. Iss±maccherakukkucc±, dv²su j±yanti no saha;
vicikicch± panekasmi½, thinamiddha½ tu pañcasu.
112. Phasso ca vedan± saññ±, cetan± j²vita½ mano;
vitakko ca vic±ro ca, p²ti v²riyasam±dhi ca.
113. Chando cev±dhimokkho ca, manasik±ro ca cuddasa;
kusal±kusal± ceva, honti aby±kat±pi ca.
114. Ek³nati½sacittesu, jh±na½ pañcaªgika½ mata½;
catujh±naªgayutt±ni, sattati½s±ti niddise.
115. Ek±dasavidha½ citta½, tivaªgikamud²rita½;
catuti½savidha½ citta½, duvaªgikamud²rita½.
116. Sabh±ven±vitakkesu jh±naªg±ni na uddhare;
sabb±hetukacittesu, maggaªg±ni na uddhare.
117. T²ºi so¼asacittesu, indriy±ni vade budho;
ekasmi½ pana catt±ri, pañca terasasuddhare.
118. Satta dv±dasacittesu, indriy±ni jinobravi;
eken³nesu aµµheva, catt±l²samanesu ca.
119. Catt±l²s±ya cittesu, navaka½ n±yakobravi;
eva½ indriyayogopi, veditabbo vibh±vin±.
120. Amaggaªg±ni n±mettha, aµµh±rasa ahetuk±;
jh±naªg±ni na vijjanti, viññ±ºesu dvipañcasu.
121. Eka½ citta½ dumaggaªga½, timaggaªg±ni sattasu;
catt±l²s±ya cittesu, maggo so caturaªgiko.
122. Pañcaddasasu cittesu, maggo pañcaªgiko mato;
vutto dvatti½sacittesu, maggo sattaªgikopi ca.
123. Maggo aµµhasu cittesu, mato aµµhaªgikoti hi;
eva½ tu sabbacittesu, maggaªg±ni samuddhare.
124. Bal±ni dve dvicittesu, ekasmi½ t²ºi d²paye;
ek±dasasu catt±ri, cha dv±dasasu niddise.
125. Ek³n±s²tiy± satta, so¼asev±bal±ni tu;
cittameva½ tu viññeyya½, sabala½ abalampi ca.
126. Jh±naªgamaggaªgabalindriy±ni,
cittesu j±yanti hi yesu y±ni;
may± sam±sena samuddharitv±,
vutt±ni sabb±nipi t±ni tesu.

Iti abhidhamm±vat±re cetasikavibh±ganiddeso n±ma

Tatiyo paricchedo.