8. Aµµhamo paricchedo

Pakiººakaniddeso

475. Id±ni pana sabbesa½, etesa½ m±nasa½ may±;
p±µavatth±ya bhikkh³na½, kath²yati pakiººaka½.
476. Panthamakkaµako n±ma, dis±su pana pañcasu;
tattha sutta½ pas±retv±, j±lamajjhe nipajjati.
477. Paµham±ya dis±yettha, sutte pana pas±rite;
p±ºakena paµaªgena, ghaµµite makkhik±ya v±.
478. Nipannaµµh±nato kiñci, calitv± uººan±bhi tu;
gantv± sutt±nus±rena, y³sa½ pivati tassa s±.
479. Pun±gantv±na tattheva, nipajjati yath±sukha½;
evameva karoteva, dis±su dutiy±disu.
480. Pas±d± pañca daµµhabb±, sutta½ pañcadis±sviva;
citta½ pana ca daµµhabba½, majjhe makkaµako viya.
481. P±ºak±d²hi suttassa, tassa saªghaµµan± viya;
pas±d±na½ tu daµµhabb±, ghaµµan±rammaºena hi.
482. Calana½ viya ta½majjhe, nipann±yuººan±bhiy±;
pas±daghaµµana½ tattha, gahetv±rammaºa½ pana.
483. Manodh±tukriy±citta½, bhavaªg±vaµµana½ mata½;
tass± sutt±nus±ra½va, v²thicittapavattana½.
484. S²se panassa vijjhitv±, y³sap±na½va cetaso;
±rammaºesu daµµhabba½, javanassa pavattana½.
485. Pun±gantv± yath± sutta-j±lamajjhe nipajjana½;
vatthu½yeva ca niss±ya, cittassa parivattana½.
486. Ida½ tu pana opamma½, attha½ d²peti ki½ tu hi;
±rammaºena paµhama½, pas±de ghaµµite pana.
487. Pas±davatthuto citt±, vatthusannissita½ mano;
tato hi paµhama½yeva, j±yat²ti hi d²pita½.
488. Ekek±rammaºa½ dv²su, dv²su dv±resu sabbaso;
±gacchati ten±p±tha½, ayamatthopi d²pito.
489. R³pa½ cakkhupas±damhi, ghaµµitv± taªkhaºe pana;
manodv±re tath±p±tha-m±gacchati nisa½sayo.
490. Khago yath± hi rukkhagge, nil²yantova s±khino;
s±kha½ ghaµµeti tass²dha, ch±y± pharati bh³miya½.
491. S±kh±ya ghaµµanacch±y±, pharaº±ni ca sabbaso;
apubb±carima½ eka-kkhaºasmi½yeva j±yare.
492. Evameva ca r³passa, pas±dassa ca ghaµµana½;
bhavaªgacalanass±pi, paccayattena atthato.
493. Tatheva ca manodv±re, ±p±thagamanampi ca;
apubb±carima½ eka-kkhaºasmi½yeva hotiti.
494. Tato bhavaªga½ chinditv±, cakkhudv±re yath±kkama½;
±vajjane samuppanne, dassane sampaµicchane.
495. Sant²raºe samuppanne, tato voµµhabbanepi ca;
kusala½ javana½ citta½, tath±kusalameva v±.
496. Eso eva nayo sota-dv±r±d²supi viññun±;
avisesena viññeyyo, sadd±d²na½ tu ghaµµane.
497. Dov±rikopam±d²ni etassatthassa d²pane;
uddharitv±na t±nettha, dassetabb±ni viññun±.
498. Asambhedena cakkhussa, r³p±p±thagamena ca;
±lokanissayen±pi, samanakk±rahetun±.
499. Paccayehi panetehi, sametehi cat³hipi;
j±yate cakkhuviññ±ºa½, sampayuttehi ta½ saha.
500. Asambhedena sotassa, sadd±p±thagamena ca;
±k±sanissayen±pi, samanakk±rahetun±.
501. Paccayehi panetehi, sametehi cat³hipi;
j±yate sotaviññ±ºa½, sampayuttehi ta½ saha.
502. Asambhedena gh±nassa, gandh±p±thagamena ca;
v±yosannissayen±pi, samanakk±rahetun±.
503. Paccayehi panetehi, sametehi cat³hipi;
j±yate gh±naviññ±ºa½, sampayuttehi ta½ saha.
504. Asambhedena jivh±ya, ras±p±thagamena ca;
±posannissayen±pi, samanakk±rahetun±.
505. Paccayehi panetehi, sametehi cat³hipi;
j±yate jivh±viññ±ºa½, sampayuttehi ta½ saha.
506. Asambhedena k±yassa, phoµµhabb±p±thasaªgam±;
pathav²nissayen±pi, samanakk±rahetun±.
507. Paccayehi panetehi, sametehi cat³hipi;
j±yate k±yaviññ±ºa½, sampayuttehi ta½ saha.
508. Asambhed± manass±pi, dhamm±p±thagamena ca;
vatthusannissayen±pi, samanakk±rahetun±.
509. Paccayehi panetehi, sametehi cat³hipi;
manoviññ±ºameva½ tu, sampayuttehi j±yate.
510. Mano bhavaªgacittanti, veditabba½ vibh±vin±;
±vajjanakriy±citta½, samanakk±roti saññita½.
511. Vatthusannissayen±ti, n±ya½ sabbattha gacchati;
bhava½ tu pañcavok±ra½, sandh±ya kathito pana.
512. Paµisandh±dicitt±ni, sabb±nek³nav²sati;
k±me dasa ca r³pesu, pañca catt±rir³pisu.
513. Kamma½ kammanimittañca, tath± gatinimittaka½;
ida½ hi tividha½ tesa½, ±rammaºamud²rita½.
514. K±m±vacarasandh²na½, paritt±rammaºa½ mata½;
paccuppannamat²ta½ v±, hoti natthi an±gata½.
515. Aµµheva ca mah±p±k±, t²ºi sant²raº±ni ca;
ek±dasavidha½ citta½, tad±rammaºasaññita½.
516. Ek±dasavidhe citte, tad±rammaºasaññite;
dasa puññavip±k±ni, eka½ hoti apuññaja½.
517. Mah±p±k± na j±yante, r³p±r³pabhavadvaye;
k±me r³pe bhave ceva, hoti sant²raºattaya½.
518. Tad±rammaºacitt±ni, y±ni vutt±ni satthun±;
tesu citta½ panekampi, r³p±r³pabhavadvaye.
519. Na tad±rammaºa½ hutv±, pavattati kad±cipi;
kasm± na hoti ce tattha, b²jass±bh±vato pana.
520. Paµisandhib²ja½ natthettha, k±m±vacarasaññita½;
r³p±digocare tassa, bhaveyya janaka½ tu ya½.
521. Cakkhuviññ±ºak±d²na½ natthit±pajjat²ti ce;
nindriy±na½ pavatt±nu-bh±vato cittasambhavo.
522. Ekantena yath± ceta½, tad±rammaºam±nasa½;
nappavattati sabbampi, r³p±r³pabhavadvaye.
523. Ak±m±vacaradhammepi, tadeta½ n±nubandhati;
kasm± ajanakatt± hi, janakass±sam±nato.
524. Janaka½ tena tulya½ v±, k±m±vacarasaññita½;
kusal±kusal±di½ tu, javana½ anubandhati.
525. K±m±vacaradhamm±pi ye mahaggatagocar±;
hutv± vattanti te c±pi, ida½ nev±nubandhati.
526. Paritt±rammaºatt± ca, ekantena panassa hi;
tath±paricitatt± ca, n±nubandhati sabbad±.
527. Ki½ tena yuttiv±dena, vutta½ aµµhakath±su hi;
tad±rammaºacitt±ni, ek±dasapi sabbaso.
528. N±magotta½ pan±rabbha, javane javitepi ca;
tad±rammaºa½ na gaºhanti, r³p±r³pabhavesu v±.
529. Yad± paññattim±rabbha, javane javitepi v±;
tath± vipassan±y±pi, lakkhaº±rammaº±ya ca.
530. Tad±rammaº± na labbhanti, micchattaniyatesupi;
na lokuttaradhammepi, ±rabbha javane gate.
531. Tath± mahaggate dhamme, ±rabbha javane pana;
paµisambhid±ñ±º±ni, ±rabbha javitepi ca.
532. Manodv±repi sabbesa½, javan±namanantara½;
tad±rammaºacitt±ni, bhavanti anupubbato.
533. Na vijjati manodv±re, ghaµµan±rammaºassa hi;
katha½ bhavaªgato hoti, vuµµh±na½ pana cetaso.
534. Manodv±repi ±p±tha-m±gacchanteva gocar±;
ghaµµan±ya vin± tasm±, citt±na½ hoti sambhavo.
535. Dv±das±puññacitt±na½ vip±k± sattasattati;
bhavanti catur±s²ti, p±pap±k± pavattiya½.
536. Ek±dasavidh±na½ tu, hitv± uddhaccam±nasa½;
ek±dasavidh± ceva, bhavanti paµisandhiyo.
537. Kriyacittesu sabbesu, javana½ na ca hoti ya½;
ta½ ve karaºamattatt±, v±tapupphasama½ mata½.
538. Javanatta½ tu sampatta½, kiccas±dhanato pana;
chinnam³lassa rukkhassa, puppha½va aphala½ siy±.
539. Paµicca pana etasm±, phalamet²ti paccayo;
yo dhammo yassa dhammassa, µhitiyuppattiy±pi v±.
540. Upak±ro hi so tassa, paccayoti pavuccati;
sambhavopabhavo hetu, k±raºa½ paccayo mato.
541. Lobh±di pana yo dhammo, m³laµµhenupak±rako;
het³ti pana so dhammo, viññ±tabbo vibh±vin±.
542. Lobho doso ca moho ca,
tath±lobh±dayo tayo;
cha¼eva hetuyo honti,
j±tito navadh± siyu½.
543. Dhamm±na½ kusal±d²na½, kusal±dittas±dhako;
m³laµµhoti vadanteva½, eke ±cariy± pana.
544. Eva½ sante tu het³na½, ta½samuµµh±nar³pisu;
hetupaccayat± neva, sampajjati kad±cipi.
545. Na hi te pana r³p±na½, s±dhenti kusal±dika½;
na tesa½ pana r³p±na½, paccay± na ca honti te.
546. Tasm± hi kusal±d²na½, kusal±dittas±dhako;
m³laµµhoti na gantabbo, viññun± samayaññun±.
547. Suppatiµµhitabh±vassa, s±dhanenupak±rako;
m³laµµhoti ca het³na½, viññ±tabbo vibh±vin±.
548. Kusal±kusal± het³, kriy±het³ ca sabbaso;
dhamm±na½ sampayutt±na½, ta½samuµµh±nar³pina½.
549. Hetupaccayata½ y±t±, pañcavok±rabh³miya½;
sampayutt±namevete, catuvok±rabh³miya½.
550. K±me vip±kahet³pi, k±m±vacarabh³miya½;
attan± sampayutt±na½, paµisandhikkhaºe pana.
551. Kaµatt±r³paj±t±na½, tatheva ca pavattiya½;
cittaj±nañca r³p±na½, hetupaccayata½ gat±.
552. R³pe vip±kahetu ca, r³p±vacarabh³miya½;
tath± vuttappak±r±na½, honti te hetupaccay±.
553. Hetuyo pañcavok±re, lokuttaravip±kaj±;
cittaj±nañca r³p±na½, sampayutt±nameva ca.
554. Te hetupaccay± honti, catuvok±rabh³miya½;
bhavanti sampayutt±na½, itare ca sabh³miya½.
555. Hetuttho hetuyo ceva, hetupaccayasambhavo;
evameva ca viññeyyo, sañj±tasukhahetun±.
556. Chando cittañca v²riya½, v²ma½s± c±ti satthun±;
lok±dhipatin± vutt±, catudh±dhipat² siyu½.
557. Chanda½ tu jeµµhaka½ katv±, chanda½ katv± dhura½ pana;
cittassuppattik±lasmi½, chand±dhipati n±maso.
558. Eseva ca nayo ñeyyo, sesesupi ca t²supi;
adhippat²ti niddiµµho, jeµµhaµµhenupak±rako.
559. Sumatimativibodhana½ vicitta½,
kumatimatindhanap±vaka½ padh±na½;
imamatimadhura½ avedi yo yo,
jinavacana½ sakala½ avedi so so.

Iti abhidhamm±vat±re pakiººakaniddeso n±ma

Aµµhamo paricchedo.