2. Dutiyavaggo

(16) 7. Cittaµµhitikath±

335. Eka½ citta½ divasa½ tiµµhat²ti? ¾mant±. Upa¹¹hadivaso upp±dakkhaºo, upa¹¹hadivaso vayakkhaºoti? Na heva½ vattabbe.

Eka½ citta½ dve divase tiµµhat²ti? ¾mant±. Divaso upp±dakkhaºo, divaso vayakkhaºoti? Na heva½ vattabbe.

Eka½ citta½ catt±ro divase tiµµhati… aµµha divase tiµµhati… dasa divase tiµµhati… v²sati divase tiµµhati… m±sa½ tiµµhati… dve m±se tiµµhati… catt±ro m±se tiµµhati… aµµha m±se tiµµhati… dasa m±se tiµµhati… sa½vacchara½ tiµµhati… dve vass±ni tiµµhati… catt±ri vass±ni tiµµhati… aµµha vass±ni tiµµhati… dasa vass±ni tiµµhati… v²sati vass±ni tiµµhati… ti½sa vass±ni tiµµhati… catt±r²sa vass±ni tiµµhati… paññ±sa vass±ni tiµµhati… vassasata½ tiµµhati… dve vassasat±ni tiµµhati… catt±ri vassasat±ni tiµµhati… pañca vassasat±ni tiµµhati… vassasahassa½ tiµµhati… dve vassasahass±ni tiµµhati… catt±ri vassasahass±ni tiµµhati… aµµha vassasahass±ni tiµµhati… so¼asa vassasahass±ni tiµµhati… kappa½ tiµµhati… dve kappe tiµµhati… catt±ro kappe tiµµhati… aµµha kappe tiµµhati… so¼asa kappe tiµµhati… b±tti½sa kappe tiµµhati… catusaµµhi kappe tiµµhati… pañca kappasat±ni tiµµhati… kappasahass±ni tiµµhati… dve kappasahass±ni tiµµhati… catt±ri kappasahass±ni tiµµhati… aµµha kappasahass±ni tiµµhati… so¼asa kappasahass±ni tiµµhati… v²sati kappasahass±ni tiµµhati… catt±r²sa kappasahass±ni tiµµhati… saµµhi kappasahass±ni tiµµhati… catur±s²ti kappasahass±ni tiµµhat²ti? ¾mant±. Dvecatt±r²sa kappasahass±ni upp±dakkhaºo, dvecatt±r²sa kappasahass±ni vayakkhaºoti? Na heva½ vattabbe.

Eka½ citta½ divasa½ tiµµhat²ti? ¾mant±. Atthaññe dhamm± ek±ha½ bahumpi uppajjitv± nirujjhant²ti? ¾mant±. Te dhamm± cittena lahuparivatt±ti? Na heva½ vattabbe.

Te dhamm± cittena lahuparivatt±ti? ¾mant±. Nanu vutta½ bhagavat±– “n±ha½, bhikkhave, añña½ ekadhammampi samanupass±mi eva½ lahuparivatta½ yathayida½ citta½. Y±vañcida½, bhikkhave, upam±pi na sukar± y±va lahuparivatta½ cittan”ti [a. ni. 1.48]. Attheva suttantoti? ¾mant±. Tena hi na vattabba½– “te dhamm± cittena lahuparivatt±”ti.

Te dhamm± cittena lahuparivatt±ti? ¾mant±. Nanu vutta½ bhagavat±– “seyyath±pi, bhikkhave, makkaµo araññe pavane caram±no s±kha½ gaºhati, ta½ muñcitv± añña½ gaºhati, ta½ muñcitv± añña½ gaºhati; evameva kho, bhikkhave, yamida½ [yadida½ (bah³su)] vuccati citta½ itipi mano itipi viññ±ºa½ itipi ta½ rattiy± ca divasassa ca aññadeva uppajjati añña½ nirujjhat²”ti [sa½. ni. 2.61]. Attheva suttantoti? ¾mant±. Tena hi na vattabba½– “te dhamm± cittena lahuparivatt±”ti.

336. Eka½ citta½ divasa½ tiµµhat²ti? ¾mant±. Cakkhuviññ±ºa½ divasa½ tiµµhat²ti? Na heva½ vattabbe. Sotaviññ±ºa½…pe… gh±naviññ±ºa½… jivh±viññ±ºa½… k±yaviññ±ºa½… akusala½ citta½… r±gasahagata½… dosasahagata½… mohasahagata½… m±nasahagata½… diµµhisahagata½… vicikicch±sahagata½… thinasahagata½… uddhaccasahagata½… ahirikasahagata½… anottappasahagata½ citta½ divasa½ tiµµhat²ti? Na heva½ vattabbe…pe….

Eka½ citta½ divasa½ tiµµhat²ti? ¾mant±. Yeneva cittena cakkhun± r³pa½ passati, teneva cittena sotena sadda½ suº±ti…pe… gh±nena gandha½ gh±yati… jivh±ya rasa½ s±yati… k±yena phoµµhabba½ phusati… manas± dhamma½ vij±n±ti…pe… yeneva cittena manas± dhamma½ vij±n±ti, teneva cittena cakkhun± r³pa½ passati…pe… sotena sadda½ suº±ti… gh±nena gandha½ gh±yati… jivh±ya rasa½ s±yati…pe… k±yena phoµµhabba½ phusat²ti? Na heva½ vattabbe…pe….

Eka½ citta½ divasa½ tiµµhat²ti? ¾mant±. Yeneva cittena abhikkamati, teneva cittena paµikkamati; yeneva cittena paµikkamati, teneva cittena abhikkamati; yeneva cittena ±loketi, teneva cittena viloketi; yeneva cittena viloketi, teneva cittena ±loketi; yeneva cittena samiñjeti, teneva cittena pas±reti yeneva cittena pas±reti, teneva cittena samiñjet²ti? Na heva½ vattabbe…pe….

337. ¾k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ eka½ citta½ y±vat±yuka½ tiµµhat²ti? ¾mant±. Manuss±na½ eka½ citta½ y±vat±yuka½ tiµµhat²ti? Na heva½ vattabbe.

¾k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ eka½ citta½ y±vat±yuka½ tiµµhat²ti? ¾mant±. C±tumah±r±jik±na½ dev±na½…pe… t±vati½s±na½ dev±na½… y±m±na½ dev±na½… tusit±na½ dev±na½… nimm±narat²na½ dev±na½… paranimmitavasavatt²na½ dev±na½… brahmap±risajj±na½ dev±na½… brahmapurohit±na½ dev±na½… mah±brahm±na½ dev±na½… paritt±bh±na½ dev±na½… appam±º±bh±na½ dev±na½… ±bhassar±na½ dev±na½… parittasubh±na½ dev±na½… appam±ºasubh±na½ dev±na½… subhakiºh±na½ dev±na½ vehapphal±na½ dev±na½… avih±na½ dev±na½… atapp±na½ dev±na½… sudass±na½ dev±na½… sudass²na½ dev±na½… akaniµµh±na½ dev±na½ eka½ citta½ y±vat±yuka½ tiµµhat²ti? Na heva½ vattabbe.

¾k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ v²sati kappasahass±ni ±yuppam±ºa½, ±k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ eka½ citta½ v²sati kappasahass±ni tiµµhat²ti? ¾mant±. Manuss±na½ vassasata½ ±yuppam±ºa½, manuss±na½ eka½ citta½ vassasata½ tiµµhat²ti? Na heva½ vattabbe.

¾k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ v²sati kappasahass±ni ±yuppam±ºa½, ±k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ eka½ citta½ v²sati kappasahass±ni tiµµhat²ti? ¾mant±. C±tumah±r±jik±na½ dev±na½ pañca vassasat±ni ±yuppam±ºa½, c±tumah±r±jik±na½ dev±na½ eka½ citta½ pañca vassasat±ni tiµµhati… vassasahassa½ tiµµhati… dve vassasahass±ni tiµµhati… catt±ri vassasahass±ni tiµµhati… aµµha vassasahass±ni tiµµhati… so¼asa vassasahass±ni tiµµhati… kappassa tatiyabh±ga½ tiµµhati… upa¹¹hakappa½ tiµµhati… eka½ kappa½ tiµµhati… dve kappe tiµµhati… catt±ro kappe tiµµhati… aµµha kappe tiµµhati… so¼asa kappe tiµµhati… b±tti½sa kappe tiµµhati… catusaµµhi kappe tiµµhati… pañca kappasat±ni tiµµhati… kappasahassa½ tiµµhati… dve kappasahass±ni tiµµhati… catt±ri kappasahass±ni tiµµhati… aµµha kappasahass±ni tiµµhati… akaniµµh±na½ dev±na½ so¼asa kappasahass±ni ±yuppam±ºa½, akaniµµh±na½ dev±na½ eka½ citta½ so¼asa kappasahass±ni tiµµhat²ti? Na heva½ vattabbe.

¾k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ citta½ muhutta½ muhutta½ uppajjati muhutta½ muhutta½ nirujjhat²ti? ¾mant±. ¾k±s±nañc±yatan³pag± dev± muhutta½ muhutta½ cavanti muhutta½ muhutta½ uppajjant²ti? Na heva½ vattabbe.

¾k±s±nañc±yatan³pag±na½ dev±na½ eka½ citta½ y±vat±yuka½ tiµµhat²ti ¾mant±. ¾k±s±nañc±yatan³pag± dev± yeneva cittena uppajjanti, teneva cittena cavant²ti? Na heva½ vattabbe…pe….

Cittaµµhitikath± niµµhit±.