S²m±nuj±nanakath±

138. Paµhama½ nimitt± kittetabb±ti vinayadharena pucchitabba½ “puratthim±ya dis±ya ki½ nimittan”ti? Pabbato bhanteti. Puna vinayadharena “eso pabbato nimittan”ti eva½ nimitta½ kittetabba½. “Eta½ pabbata½ nimitta½ karoma, kariss±ma, nimitta½ kato, nimitta½ hotu, hoti bhavissat²”ti eva½ pana kittetu½ na vaµµati. P±s±ŗ±d²supi eseva nayo. Puratthim±ya anudis±ya, dakkhiŗ±ya dis±ya, dakkhiŗ±ya anudis±ya, pacchim±ya dis±ya, pacchim±ya anudis±ya, uttar±ya dis±ya, uttar±ya anudis±ya, ki½ nimitta½? Udaka½ bhante. Eta½ udaka½ nimittanti ettha pana aµµhatv± puna puratthim±ya dis±ya ki½ nimitta½. Pabbato bhante. Eso pabbato nimittanti eva½ paµhama½ kittitanimitta½ kittetv±va µhapetabba½. Evańhi nimittena nimitta½ ghaµita½ hoti. Eva½ nimitt±ni kittetv± ath±nantara½ vutt±ya kammav±c±ya s²m± sammannitabb±. Kammav±c±pariyos±ne nimitt±na½ anto s²m± hoti, nimitt±ni s²mato bahi honti. Tattha nimitt±ni saki½ kittit±nipi kittit±neva honti. Andhakaµµhakath±ya½ pana tikkhattu½ s²mamaŗ¹ala½ sambandhantena nimitta½ kittetabbanti vutta½. “Pabbato bhanteti…pe… udaka½ bhante”ti eva½ pana upasampanno v± ±cikkhatu anupasampanno v± vaµµatiyeva.
Id±ni pabbatanimitt±d²su eva½ vinicchayo veditabbo– tividho pabbato, suddhapa½supabbato, suddhap±s±ŗapabbato, ubhayamissakoti. So tividhopi vaµµati. V±likar±si pana na vaµµati. Itaropi hatthippam±ŗato omakataro na vaµµati. Hatthippam±ŗato pana paµµh±ya sineruppam±ŗopi vaµµati. Sace cat³su dis±su catt±ro t²su v± tayo pabbat± honti, cat³hi v± t²hi v± pabbatanimittehi eva sammannitu½ vaµµati. Dv²hi pana nimittehi ekena v± sammannitu½ na vaµµati. Ito paresu p±s±ŗanimitt±d²supi eseva nayo. Tasm± pabbatanimitta½ karontena pucchitabba½ “ek±baddho na ek±baddho”ti. Sace ek±baddho hoti, na k±tabbo. Tańhi cat³su v± aµµhasu v± dis±su kittenten±pi ekameva nimitta½ kittita½ hoti, tasm± yo eva½ cakkasaŗµh±nena vih±ra½ parikkhipitv± µhito pabbato, ta½ ekadis±ya kittetv± ańń±su dis±su ta½ bahiddh± katv± anto ańń±ni nimitt±ni kittetabb±ni.
Sace pabbatassa tatiyabh±ga½ v± upa¹¹ha½ v± antos²m±ya kattuk±m± honti, pabbata½ akittetv± yattaka½ padesa½ anto kattuk±m±, tassa parato tasmi½yeva pabbate j±tarukkhavammik±d²su ańńatara½ nimitta½ kittetabba½. Sace ekayojanadviyojanappam±ŗa½ sabba½ pabbata½ anto kattuk±m± honti, pabbatassa parato bh³miya½ j±tarukkhavammik±d²ni nimitt±ni kittetabb±ni.
P±s±ŗanimitte– ayagu¼opi p±s±ŗasaŖkhyameva gacchati, tasm± yo koci p±s±ŗo vaµµati. Pam±ŗato pana hatthippam±ŗo pabbatasaŖkhya½ gato, tasm± so na vaµµati. Mah±goŗamah±mahi½sappam±ŗo pana vaµµati. Heµµhimaparicchedena dvatti½sapalagu¼apiŗ¹aparim±ŗo vaµµati. Tato khuddakataro iµµhak± v± mahant²pi na vaµµati. Animittupagap±s±ŗar±sipi na vaµµati, pageva pa½suv±likar±si. Bh³misamo khalamaŗ¹alasadiso piµµhip±s±ŗo v± bh³mito kh±ŗuko viya uµµhitap±s±ŗo v± hoti, sopi pam±ŗupago ce vaµµati. Piµµhip±s±ŗo atimahantopi p±s±ŗasaŖkhyameva gacchati, tasm± sace mahato piµµhip±s±ŗassa ekappadesa½ antos²m±ya kattuk±m± honti, ta½ akittetv± tassupari ańńo p±s±ŗo kittetabbo. Sace piµµhip±s±ŗupari vih±ra½ karonti, vih±ramajjhena v± piµµhip±s±ŗo vinivijjhitv± gacchati, evar³po piµµhip±s±ŗo na vaµµati. Sace hi ta½ kittenti, nimittassa upari vih±ro hoti, nimittańca n±ma bahis²m±ya hoti, vih±ropi bahis²m±ya½ ±pajjati. Vih±ra½ parikkhipitv± µhitapiµµhip±s±ŗo ekattha kittetv± ańńattha na kittetabbo.
Vananimitte– tiŗavana½ v± tacas±rat±lan±¼iker±dirukkhavana½ v± na vaµµati. Antos±r±na½ pana s±kas±l±d²na½ antos±ramissak±na½ v± rukkh±na½ vana½ vaµµati, tańca kho heµµhimaparicchedena catupańcarukkhamattampi tato ora½ na vaµµati, para½ yojanasatikampi vaµµati. Sace pana vanamajjhe vih±ra½ karonti, vana½ na kittetabba½. Ekadesa½ antos²m±ya kattuk±mehipi vana½ akittetv± tattha rukkhap±s±ŗ±dayo kittetabb±. Vih±ra½ parikkhipitv± µhitavana½ ekattha kittetv± ańńattha na kittetabba½.
Rukkhanimitte tacas±ro t±lan±¼iker±dirukkho na vaµµati, antos±ro j²vam±nako antamaso ubbedhato aµµhaŖgulo pariŗ±hato s³cidaŗ¹akappam±ŗopi vaµµati, tato ora½ na vaµµati, para½ dv±dasayojano suppatiµµhitanigrodhopi vaµµati. Va½sana¼akasar±v±d²su b²ja½ ropetv± va¹¹h±pito pam±ŗupagopi na vaµµati. Tato apanetv± pana taŖkhaŗampi bh³miya½ ropetv± koµµhaka½ katv± udaka½ ±sińcitv± kittetu½ vaµµati. Navam³las±kh±niggamana½ ak±raŗa½. Khandha½ chinditv± ropite pana eta½ yujjati. Kittentena ca “rukkho”tipi vattu½ vaµµati, “s±karukkhotipi s±larukkho”tipi. Ek±baddha½ pana suppatiµµhitanigrodhasadisa½ ekattha kittetv± ańńattha kittetu½ na vaµµati.
Magganimitte– arańńakhettanad²ta¼±kamagg±dayo na vaµµanti, jaŖghamaggo v± sakaµamaggo v± vaµµati, yo nibbijjhitv± dve t²ŗi g±mantar±ni gacchati. Yo pana jaŖghamaggo sakaµamaggato okkamitv± puna sakaµamaggameva otarati, ye v± jaŖghamaggasakaµamagg± ava¼ańj±, te na vaµµanti. JaŖghasatthasakaµasatthehi va¼ańjiyam±n±yeva vaµµanti. Sace dve magg± nikkhamitv± pacch± sakaµadhuramiva ek²bhavanti, dvidh± bhinnaµµh±ne v± sambandhaµµh±ne v± saki½ kittetv± puna na kittetabb±, ek±baddhanimittańheta½ hoti.
Sace vih±ra½ parikkhipitv± catt±ro magg± cat³su dis±su gacchanti, majjhe eka½ kittetv± apara½ kittetu½ na vaµµati. Ek±baddhanimittańheta½ hoti. Koŗa½ nibbijjhitv± gatamagga½ pana parabh±ge kittetu½ vaµµati. Vih±ramajjhena nibbijjhitv± gatamaggo pana na kittetabbo. Kittite nimittassa upari vih±ro hoti. Sace sakaµamaggassa antimacakkamagga½ nimitta½ karonti, maggo bahis²m±ya hoti. Sace b±hiracakkamagga½ nimitta½ karonti, b±hiracakkamaggova bahis²m±ya hoti, sesa½ antos²ma½ bhajati. Magga½ kittentena “maggo pantho patho pajjo”ti dasasu yena kenaci n±mena kittetu½ vaµµati. Parikh±saŗµh±nena vih±ra½ parikkhipitv± gatamaggo ekattha kittetv± ańńattha kittetu½ na vaµµati.
Vammikanimitte– heµµhimaparicchedena ta½ divasa½ j±to aµµhaŖgulubbedho govis±ŗappam±ŗopi vammiko vaµµati, tato ora½ na vaµµati, para½ himavantapabbatasadisopi vaµµati. Vih±ra½ parikkhipitv± µhita½ pana ek±baddha½ ekattha kittetv± ańńattha kittetu½ na vaµµati.
Nad²nimitte yass± dhammik±na½ r±j³na½ k±le anvaddham±sa½ anudas±ha½ anupańc±hanti eva½ anatikkamitv± deve vassante val±hakesu vigatamattesu sota½ pacchijjati, aya½ nad²saŖkhya½ na gacchati. Yass± pana ²dise suvuµµhik±le vass±nassa c±tum±se sota½ na pacchijjati, timaŗ¹ala½ paµicch±detv± yattha katthaci uttarantiy± bhikkhuniy± antarav±sako temiyati, aya½ nad²saŖkhya½ gacchati, s²ma½ bandhant±na½ nimitta½ hoti. Bhikkhuniy± nad²p±ragamanepi uposath±disaŖghakammakaraŗepi nad²p±ras²masammannanepi ayameva nad².
Y± pana maggo viya sakaµadhurasaŗµh±nena v± parikh±saŗµh±nena v± vih±ra½ parikkhipitv± gat±, ta½ ekattha kittetv± ańńattha kittetu½ na vaµµati. Vih±rassa cat³su dis±su ańńamańńa½ vinibbijjhitv± gate nadicatukkepi eseva nayo. Asammissanadiyo pana catassopi kittetu½ vaµµati. Sace vati½ karonto viya rukkhap±de nikhaŗitv± vallipal±l±d²hi nadisota½ rumbhanti, udakańca ajjhottharitv± ±varaŗa½ pavattatiyeva, nimitta½ k±tu½ vaµµati. Yath± pana udaka½ nappavattati, eva½ setumhi kate appavattam±n± nad² nimitta½ k±tu½ na vaµµati. Pavattanaµµh±ne nadinimitta½, appavattanaµµh±ne udakanimitta½ k±tu½ vaµµati.
Y± pana dubbuµµhik±le v± gimhe v± nirudakabh±vena nappavattati, s± vaµµati. Mah±nadito udakam±tika½ n²haranti, s± kunnadisadis± hutv± t²ŗi sass±ni samp±dent² nicca½ pavattati, kińc±pi pavattati, nimitta½ k±tu½ na vaµµati. Y± pana m³le mah±nadito niggat±pi k±lantarena teneva niggatamaggena nadi½ bhinditv± sayańca gacchati, gacchant² parato susum±r±disam±kiŗŗ± n±v±d²hi sańcaritabb± nad² hoti, ta½ nimitta½ k±tu½ vaµµati.
Udakanimitte– nirudake µh±ne n±v±ya v± c±µi-±d²su v± udaka½ p³retv± udakanimitta½ kittetu½ na vaµµati, bh³migatameva vaµµati Tańca kho appavattana-udaka½ ±v±µapokkharaŗita¼±kaj±tassaraloŗisamudd±d²su µhita½, aµµhita½ pana oghanadi-udakav±hakam±tik±d²su udaka½ na vaµµati. Andhakaµµhakath±ya½ pana “gambh²resu ±v±µ±d²su ukkhepima½ udaka½ nimitta½ na k±tabban”ti vutta½, ta½ duvutta½ attanomatimattameva. Żhita½ pana antamaso s³karakhat±yapi g±mad±rak±na½ k²¼anav±piyampi taŖkhaŗańńeva pathaviya½ ±v±µaka½ katv± kuµehi ±haritv± p³rita-udakampi sace y±va kammav±c±pariyos±n± tiµµhati, appa½ v± hotu bahu v±, vaµµati. Tasmi½ pana µh±ne nimittasańń±karaŗattha½ p±s±ŗav±lik±pa½su-±dir±si v± p±s±ŗatthambho v± d±rutthambho v± k±tabbo. Ta½ k±tuńca k±retuńca bhikkhussa vaµµati. L±bhas²m±ya½ pana na vaµµati Sam±nasa½v±sakas²m± kassaci p²¼ana½ na karoti, kevala½ bhikkh³na½ vinayakammameva s±dheti, tasm± ettha vaµµati.
Imehi ca aµµhahi nimittehi asammissehipi ańńamańńa½ sammissehipi s²ma½ sammannitu½ vaµµatiyeva. S± eva½ sammannitv± bajjham±n± ekena dv²hi v± nimittehi abaddh± hoti, t²ŗi pana ±di½ katv± vuttappak±r±na½ nimitt±na½ saten±pi baddh± hoti. S± t²hi siŖgh±µakasaŗµh±n± hoti, cat³hi caturass± v± siŖgh±µaka-a¹¹hacandamudiŖg±disaŗµh±n± v±, tato adhikehi n±n±saŗµh±n±. Ta½ bandhituk±mehi s±mantavih±resu bhikkh³ tassa tassa vih±rassa s²m±pariccheda½ pucchitv±, baddhas²mavih±r±na½ s²m±ya s²mantarika½, abaddhas²mavih±r±na½ s²m±ya upac±ra½ µhapetv± dis±c±rikabhikkh³na½ nissańc±rasamaye sace ekasmi½ g±makhette s²ma½ bandhituk±m±, ye tattha baddhas²mavih±r±, tesu bhikkh³na½ “maya½ ajja s²ma½ bandhiss±ma, tumhe sakas²m±paricchedato m± nikkhamitth±”ti pesetabba½. Ye abaddhas²mavih±r±, tesu bhikkh³ ekajjha½ sannip±tetabb±, chand±rah±na½ chando ±har±petabbo Sace ańń±nipi g±makkhett±ni antok±tuk±m± tesu g±mesu ye bhikkh³ vasanti, tehipi ±gantabba½. An±gacchant±na½ chando ±haritabboti mah±sumatthero ±ha. Mah±padumatthero pana “n±n±g±makhett±ni n±ma p±µekka½ baddhas²m±sadis±ni, na tato chandap±risuddhi ±gacchati. Antonimittagatehi pana bhikkh³hi ±gantabban”ti vatv± puna ±ha– “sam±nasa½v±sakas²m±sammannanak±le ±gamanampi an±gamanampi vaµµati. Avippav±sas²m±sammannanak±le pana antonimittagatehi ±gantabba½, an±gacchant±na½ chando ±haritabbo”ti.