9. R³piyasa½voh±rasikkh±padavaŗŗan±

587. Tena samayen±ti r³piyasa½voh±rasikkh±pada½. Tattha n±nappak±rakanti kat±kat±divasena anekavidha½. R³piyasa½voh±ranti j±tar³parajataparivattana½. Sam±pajjant²ti paµiggahaŗasseva paµikkhitatt± paµiggahitaparivattane dosa½ apassant± karonti.
589. S²s³paganti-±d²su s²sa½ upagacchat²ti s²s³paga½, potthakesu pana “s²s³pakan”ti likhita½, yassa kassaci s²s±laŖk±rasseta½ adhivacana½. Esa nayo sabbattha. Katena katanti-±d²su suddho r³piyasa½voh±royeva.
R³piye r³piyasańń²ti-±dimhi purimasikkh±pade vuttavatth³su nissaggiyavatthun± nissaggiyavatthu½ cet±pentassa m³laggahaŗe purimasikkh±padena nissaggiya½ p±cittiya½, apar±paraparivattane imin± nissaggiyap±cittiyameva. Nissaggiyavatthun± dukkaµavatthu½ v± kappiyavatthu½ v± cet±pentassapi eseva nayo. Yo hi aya½ ar³piye r³piyasańń² r³piya½ cet±pet²ti-±di dutiyo tiko vutto, tass±nulomatt± avuttopi ayamaparopi r³piye r³piyasańń² ar³piya½ cet±pet²ti-±di tiko veditabbo. Attano v± hi ar³piyena parassa r³piya½ cet±peyya attano v± r³piyena parassa ar³piya½, ubhayath±pi r³piyasa½voh±ro katoyeva hoti, tasm± p±¼iya½ ekantena r³piyapakkhe ekoyeva tiko vuttoti.
Dukkaµavatthun± pana nissaggiyavatthu½ cet±pentassa m³laggahaŗe purimasikkh±padena dukkaµa½, pacch± parivattane imin± nissaggiya½ p±cittiya½, garukassa cet±pitatt±. Dukkaµavatthun± dukkaµavatthumeva, kappiyavatthu½ v± cet±pentassa m³laggahaŗe purimasikkh±padena dukkaµa½, pacch± parivattanepi imin± dukkaµameva. Kasm±? Akappiyavatthun± cet±pitatt±. Andhakaµµhakath±ya½ pana “sace kayavikkaya½ sam±pajjeyya, nissaggiya½ p±cittiyan”ti bh±sita½, ta½ dubbh±sita½. Kasm±? Na hi d±naggahaŗato ańńo kayavikkayo n±ma atthi, kayavikkayasikkh±padańca kappiyavatthun± kappiyavatthuparivattanameva sandh±ya vutta½, tańca kho ańńatra sahadhammikehi. Ida½ sikkh±pada½ r³piyena ca r³piy±r³piyacet±pana½ ar³piyena ca r³piyacet±pana½. Dukkaµavatthun± pana dukkaµavatthuno cet±pana½ neva idha na tattha p±¼iya½ vutta½, na cettha an±patti bhavitu½ arahati. Tasm± yatheva dukkaµavatthuno paµiggahaŗe dukkaµa½, tatheva tassa v± tena v± cet±panepi dukkaµa½ yuttanti bhagavato adhipp±yańń³hi vutta½.
Kappiyavatthun± pana nissaggiyavatthu½ cet±pentassa m³laggahaŗe purimasikkh±padena an±patti, pacch± parivattane imin± nissaggiya½ p±cittiya½. Vuttańheta½– “ar³piye ar³piyasańń² r³piya½ cet±peti nissaggiya½ p±cittiyan”ti Teneva kappiyavatthun± dukkaµavatthu½ cet±pentassa m³lapaµiggahaŗe tatheva an±patti, pacch± parivattane imin± dukkaµa½. Kasm±? Akappiyassa cet±pitatt±. Kappiyavatthun± pana kappiyavatthu½ ańńatra sahadhammikehi cet±pentassa m³laggahaŗe purimasikkh±padena an±patti, pacch± parivattane upari kayavikkayasikkh±padena nissaggiya½ p±cittiya½. Kayavikkaya½ mocetv± gaŗhantassa uparisikkh±padenapi an±patti, va¹¹hi½ payojentassa dukkaµa½.
Imassa ca r³piyasa½voh±rassa garukabh±vad²paka½ ida½ pattacatukka½ veditabba½. Yo hi r³piya½ uggaŗhitv± tena ayab²ja½ samuµµh±peti, ta½ koµµ±petv± tena lohena patta½ k±reti, aya½ patto mah±-akappiyo n±ma, na sakk± kenaci up±yena kappiyo k±tu½. Sace hi ta½ vin±setv± th±laka½ k±reti, tampi akappiya½. V±si½ k±reti, t±ya chinna½ dantakaµµhampi akappiya½. Ba¼isa½ k±roti, tena m±rit± macch±pi akappiy±. V±siphala½ t±petv± udaka½ v± kh²ra½ v± uŗh±peti, tampi akappiyameva.
Yo pana r³piya½ uggaŗhitv± tena patta½ kiŗ±ti, ayampi patto akappiyo. “Pańcannampi sahadhammik±na½ na kappat²”ti mah±paccariya½ vutta½. Sakk± pana kappiyo k±tu½, so hi m³le m³las±mik±na½ patte ca pattas±mik±na½ dinne kappiyo hoti. Kappiyabhaŗ¹a½ datv± gahetv± paribhuńjitu½ vaµµati.
Yopi r³piya½ uggaŗh±petv± kappiyak±rakena saddhi½ kamm±rakula½ gantv± patta½ disv± “aya½ mayha½ ruccat²”ti vadati. Kappiyak±rako ca ta½ r³piya½ datv± kamm±ra½ sańń±peti, ayampi patto kappiyavoh±rena gahitopi dutiyapattasadisoyeva, m³lassa sampaµicchitatt± akappiyo. Kasm± ses±na½ na kappat²ti? M³lassa anissaµµhatt±.
Yo pana r³piya½ asampaµicchitv± “therassa patta½ kiŗitv± deh²”ti pahitakappiyak±rakena saddhi½ kamm±rakula½ gantv± patta½ disv± “ime kah±paŗe gahetv± ima½ deh²”ti kah±paŗe d±petv± gahito, aya½ patto etasseva bhikkhuno na vaµµati dubbic±ritatt±, ańńesa½ pana vaµµati, m³lassa asampaµicchitatt±.
Mah±sumattherassa kira upajjh±yo anuruddhatthero n±ma ahosi. So attano evar³pa½ patta½ sappissa p³retv± saŖghassa nissajji. Tipiµakac³¼an±gattherassapi saddhivih±rik±na½ evar³po patto ahosi. Ta½ theropi sappissa p³r±petv± saŖghassa nissajj±pes²ti. Ida½ akappiyapattacatukka½.
Sace pana r³piya½ asampaµicchitv± “therassa patta½ kiŗitv± deh²”ti pahitakappiyak±rakena saddhi½ kamm±rakula½ gantv± patta½ disv± “aya½ mayha½ ruccat²”ti v± “im±ha½ gahess±m²”ti v± vadati, kappiyak±rako ca ta½ r³piya½ datv± kamm±ra½ sańń±peti, aya½ patto sabbakappiyo buddh±nampi paribhog±rahoti.
591. Ar³piye r³piyasańń²ti kharapatt±d²su suvaŗŗ±disańń². ¾patti dukkaµass±ti sace tena ar³piya½ cet±peti dukkaµ±patti hoti. Esa nayo vematike. Ar³piyasańńissa pana pańcahi sahadhammikehi saddhi “ida½ gahetv± ida½ deth±”ti kayavikkaya½ karontass±pi an±patti. Sesa½ utt±nameva.
Chasamuµµh±na½, kiriya½, nosańń±vimokkha½, acittaka½, paŗŗattivajja½, k±yakammavac²kamma½, ticitta½, tivedananti.

R³piyasa½voh±rasikkh±padavaŗŗan± niµµhit±.