[277] 7. Romakaj±takavaººan±

Vass±ni paññ±sa sam±dhik±n²ti ida½ satth± ve¼uvane viharanto bhagavato vadh±ya parisakkana½ ±rabbha kathesi. Paccuppannavatthu utt±nameva.
At²te pana b±r±ºasiya½ brahmadatte rajja½ k±rente bodhisatto p±r±vato hutv± bahup±r±vataparivuto araññe pabbataguh±ya½ v±sa½ kappesi. Aññataropi kho t±paso s²lasampanno tesa½ p±r±vat±na½ vasanaµµh±nato avid³re eka½ paccantag±ma½ upaniss±ya assamapada½ m±petv± pabbataguh±ya½ v±sa½ kappesi. Bodhisatto antarantar± tassa santika½ ±gantv± sotabbayuttaka½ suº±ti. T±paso tattha cira½ vasitv± pakk±mi, athañño k³µajaµilo ±gantv± tattha v±sa½ kappesi. Bodhisatto p±r±vataparivuto ta½ upasaªkamitv± vanditv± paµisanth±ra½ katv± assamapade vicaritv± girikandarasam²pe gocara½ gahetv± s±ya½ attano vasanaµµh±na½ gacchati. K³µat±paso tattha atirekapaºº±savass±ni vasi.
Athassa ekadivasa½ paccantag±mav±sino manuss± p±r±vatama½sa½ abhisaªkharitv± ada½su. So tattha rasataºh±ya bajjhitv± “ki½ ma½sa½ n±metan”ti pucchitv± “p±r±vatama½san”ti sutv± cintesi “mayha½ assamapada½ bah³ p±r±vat± ±gacchanti, te m±retv± ma½sa½ kh±ditu½ vaµµat²”ti. So taº¹ulasappidadhikh²ramaric±d²ni ±haritv± ekamante µhapetv± muggara½ c²varakaººena paµicch±detv± p±r±vat±na½ ±gamana½ olokento paººas±ladv±re nis²di. Bodhisatto p±r±vataparivuto ±gantv± tassa k³µajaµilassa duµµhakiriya½ oloketv± “aya½ duµµhat±paso aññen±k±rena nisinno, kacci nu kho amh±ka½ sam±naj±t²na½ ma½sa½ kh±di, parigaºhiss±mi nan”ti anuv±te µhatv± tassa sar²ragandha½ gh±yitv± “aya½ amhe m±retv± ma½sa½ kh±dituk±mo, na tassa santika½ gantu½ vaµµat²”ti p±r±vate ±d±ya paµikkamitv± cari. T±paso ta½ an±gacchanta½ disv± “madhurakatha½ tehi saddhi½ kathetv± viss±sena upagate m±retv± ma½sa½ kh±ditu½ vaµµat²”ti cintetv± purim± dve g±th± avoca–
79. “Vass±ni paññ±sa sam±dhik±ni, vasimha selassa guh±ya romaka;
asaªkam±n± abhinibbutatt±, hatthattam±yanti mamaº¹aj± pure.
80. “Ted±ni vakkaªga kimatthamussuk±, bhajanti añña½ girikandara½ dij±;
na n³na maññanti mama½ yath± pure, cirappavutth± atha v± na te ime”ti.
Tattha sam±dhik±n²ti sama-adhik±ni. Romak±ti rum±ya uppanna, sudhotapav±¼ena sam±navaººanettap±dat±ya bodhisatta½ p±r±vata½ ±lapati. Asaªkam±n±ti eva½ atirekapaññ±savass±ni imiss± pabbataguh±ya vasantesu amhesu ete aº¹aj± ekadivasampi mayi ±saªka½ akatv± abhinibbutacitt±va hutv± pubbe mama hatthatta½ hatthappas±raºok±sa½ ±gacchant²ti attho.
Ted±n²ti te id±ni. Vakkaªg±ti bodhisatta½ ±lapati, sabbepi pana pakkhino uppatanak±le g²va½ vakka½ katv± uppatanato “vakkaªg±”ti vuccanti. Kimatthanti ki½k±raºa½ sampassam±n±? Ussuk±ti ukkaºµhitar³p± hutv±. Girikandaranti girito añña½ pabbatakandara½. Yath± pureti yath± pubbe ete pakkhino ma½ garu½ katv± piya½ katv± maññanti, tath± id±ni na n³na maññanti, pubbe idha nivutthat±paso añño, aya½ añño, eva½ maññe ete ma½ maññant²ti d²peti. Cirappavutth± atha v± na te imeti ki½ nu kho ime cira½ vippavasitv± d²ghassa addhuno accayena ±gatatt± ma½ “soyeva ayan”ti na sañj±nanti, ud±hu ye amhesu abhinibbutacitt±, na te ime, aññeva ±gantukapakkhino, ime kena ma½ na upasaªkamant²ti pucchati.
Ta½ sutv± bodhisatto pakkamitv± µhitova tatiya½ g±tham±ha–
81. “J±n±ma ta½ na maya½ sampam³¼h±, soyeva tva½ te mayamasma n±ññe;
cittañca te asmi½ jane paduµµha½, ±j²vik± tena tamuttas±m±”ti.
Tattha na maya½ sampam³¼h±ti maya½ m³¼h± pamatt± na homa. Cittañca te asmi½ jane paduµµhanti tva½, soyeva mayampi teyeva, na ta½ sañj±n±ma, apica kho pana tava citta½ asmi½ jane paduµµha½ amhe m±retu½ uppanna½. ¾j²vik±ti ±j²vahetu pabbajita paduµµhat±pasa. Tena tamuttas±m±ti tena k±raºena ta½ uttas±ma bh±y±ma na upasaªkam±ma.
K³µat±paso “ñ±to aha½ imeh²”ti muggara½ khipitv± virajjhitv± “gaccha t±va tva½ viraddhomh²”ti ±ha. Atha na½ bodhisatto “ma½ t±va viraddhosi, catt±ro pana ap±ye na virajjhasi. Sace idha vasissasi, g±mav±s²na½ ‘coro ayan’ti ±cikkhitv± ta½ g±h±pess±mi s²gha½ pal±yass³”ti ta½ tajjetv± pakk±mi. K³µajaµilo tattha vasitu½ n±sakkhi, aññattha agam±si.
Satth± ima½ dhammadesana½ ±haritv± sacc±ni pak±setv± j±taka½ samodh±nesi– “tad± k³µat±paso devadatto ahosi, purimo s²lavantat±paso s±riputto, p±r±vatajeµµhako pana ahameva ahosin”ti.

Romakaj±takavaººan± sattam±.