żki˝ca˝˝▒yatanakath▒

283. żki˝ca˝˝▒yatanaŻ bh▒vetuk▒mena pana pa˝cah▒k▒rehi vi˝˝▒║a˝c▒yatanasam▒pattiyaŻ ci║║avas▓bh▒vena ô▒sanna-▒k▒s▒na˝c▒yatanapaccatthik▒ ayaŻ sam▒patti, no ca ▒ki˝ca˝˝▒yatanamiva sant▒öti vi˝˝▒║a˝c▒yatane ▒d▓navaŻ disv▒ tattha nikantiŻ pariy▒d▒ya ▒ki˝ca˝˝▒yatanaŻ santato manasikaritv▒ tasseva vi˝˝▒║a˝c▒yatan▒ramma║abh│tassa ▒k▒s▒na˝c▒yatanavi˝˝▒║assa abh▒vo su˝˝at▒ vivitt▒k▒ro manasik▒tabbo. KathaŻ? TaŻ vi˝˝▒║aŻ amanasikaritv▒ ônatthi natth▓öti v▒, ôsu˝˝aŻ su˝˝anöti v▒, ôvivittaŻ vivittanöti v▒ punappunaŻ ▒vajjitabbaŻ, manasik▒tabbaŻ, paccavekkhitabbaŻ, takk▒hataŻ vitakk▒hataŻ k▒tabbaŻ.
TassevaŻ tasmiŻ nimitte cittaŻ c▒rentassa n▓vara║▒ni vikkhambhanti, sati santiÁÁhati, upac▒rena cittaŻ sam▒dhiyati. So taŻ nimittaŻ punappunaŻ ▒sevati, bh▒veti, bahul▓karoti. TassevaŻ karoto ▒k▒se phuÁe mahaggatavi˝˝▒║e vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ viya tasseva ▒k▒saŻ pharitv▒ pavattassa mahaggatavi˝˝▒║assa su˝˝avivittanatthibh▒ve ▒ki˝ca˝˝▒yatanacittaŻ appeti. Etth▒pi ca appan▒nayo vuttanayeneva veditabbo.
AyaŻ pana viseso, tasmiŻ hi appan▒citte uppanne so bhikkhu yath▒ n▒ma puriso ma║╣alam▒╝▒d▓su kenacideva kara║▓yena sannipatitaŻ bhikkhusa¬ghaŻ disv▒ katthaci gantv▒ sannip▒takicc▒vas▒neva uÁÁh▒ya pakkantesu bhikkh│su ▒gantv▒ dv▒re Áhatv▒ puna taŻ Áh▒naŻ olokento su˝˝ameva passati, vivittameva passati. N▒ssa evaŻ hoti ôettak▒ n▒ma bhikkh│ k▒la¬kat▒ v▒ dis▒pakkant▒ v▒öti, atha kho su˝˝amidaŻ vivittanti natthibh▒vameva passati, evameva pubbe ▒k▒se pavattitavi˝˝▒║aŻ vi˝˝▒║a˝c▒yatanajjh▒nacakkhun▒ passanto viharitv▒ ônatthi natth▓öti-▒din▒ parikammamanasik▒rena antarahite tasmiŻ vi˝˝▒║e tassa apagamasa¬kh▒taŻ abh▒vameva passanto viharati. Ett▒vat▒ cesa ôsabbaso vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ samatikkamma natthi ki˝c▓ti ▒ki˝ca˝˝▒yatanaŻ upasampajja viharat▓öti (vibha. 508; d▓. ni. 2.129) vuccati.
284. Idh▒pi sabbasoti idaŻ vuttanayameva. Vi˝˝▒║a˝c▒yatananti etth▒pi ca pubbe vuttanayeneva jh▒nampi vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ ▒ramma║ampi. żramma║ampi hi purimanayeneva vi˝˝▒║a˝ca˝ca taŻ dutiyassa ▒ruppajjh▒nassa ▒ramma║att▒ dev▒naŻ dev▒yatanaŻ viya adhiÁÁh▒naÁÁhena ▒yatana˝c▒ti vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ Tath▒ vi˝˝▒║a˝ca˝ca taŻ tasseva jh▒nassa sa˝j▒tihetutt▒ ôkamboj▒ ass▒naŻ ▒yatananöti-▒d▓ni viya sa˝j▒tidesaÁÁhena ▒yatana˝c▒tipi vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ. EvametaŻ jh▒na˝ca ▒ramma║a˝c▒ti ubhayampi appavattikara║ena ca amanasikara║ena ca samatikkamitv▒va yasm▒ idaŻ ▒ki˝ca˝˝▒yatanaŻ upasampajja vih▒tabbaŻ, tasm▒ ubhayampetaŻ ekajjhaŻ katv▒ vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ samatikkamm▒ti idaŻ vuttanti veditabbaŻ.
Natthi ki˝c▓ti natthi natthi, su˝˝aŻ su˝˝aŻ, vivittaŻ vivittanti evaŻ manasikarontoti vuttaŻ hoti. Yampi vibha¬ge vuttaŻ ônatthi ki˝c▓ti ta˝˝eva vi˝˝▒║aŻ abh▒veti vibh▒veti antaradh▒peti natthi ki˝c▓ti passati, tena vuccati natthi ki˝c▓öti, taŻ ki˝c▒pi khayato sammasanaŻ viya vuttaŻ, atha khvassa evameva attho daÁÁhabbo. Ta˝hi vi˝˝▒║aŻ an▒vajjento amanasikaronto apaccavekkhanto kevalamassa natthibh▒vaŻ su˝˝abh▒vaŻ vivittabh▒vameva manasikaronto abh▒veti vibh▒veti antaradh▒pet▓ti vuccati, na a˝˝ath▒ti.
żki˝ca˝˝▒yatanaŻ upasampajja viharat▓ti ettha pana n▒ssa ki˝cananti aki˝canaŻ, antamaso bha¬gamattampi assa avasiÁÁhaŻ natth▓ti vuttaŻ hoti. Aki˝canassa bh▒vo ▒ki˝ca˝˝aŻ, ▒k▒s▒na˝c▒yatanavi˝˝▒║▒pagamassetaŻ adhivacanaŻ. TaŻ ▒ki˝ca˝˝aŻ adhiÁÁh▒naÁÁhena ▒yatanamassa jh▒nassa dev▒naŻ dev▒yatanamiv▒ti ▒ki˝ca˝˝▒yatanaŻ. SesaŻ purimasadisamev▒ti.
AyaŻ ▒ki˝ca˝˝▒yatanakammaÁÁh▒ne vitth▒rakath▒.