Vi˝˝▒║a˝c▒yatanakath▒

281. Vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ bh▒vetuk▒mena pana pa˝cah▒k▒rehi ▒k▒s▒na˝c▒yatanasam▒pattiyaŻ ci║║avas▓bh▒vena ô▒sannar│p▒vacarajjh▒napaccatthik▒ ayaŻ sam▒patti, no ca vi˝˝▒║a˝c▒yatanamiva sant▒öti ▒k▒s▒na˝c▒yatane ▒d▓navaŻ disv▒ tattha nikantiŻ pariy▒d▒ya vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ santato manasikaritv▒ taŻ ▒k▒saŻ pharitv▒ pavattavi˝˝▒║aŻ ôvi˝˝▒║aŻ vi˝˝▒║anöti punappunaŻ ▒vajjitabbaŻ, manasik▒tabbaŻ, paccavekkhitabbaŻ, takk▒hataŻ vitakk▒hataŻ k▒tabbaŻ. ôAnantaŻ anantanöti pana na manasik▒tabbaŻ.
TassevaŻ tasmiŻ nimitte punappunaŻ cittaŻ c▒rentassa n▓vara║▒ni vikkhambhanti, sati santiÁÁhati, upac▒rena cittaŻ sam▒dhiyati. So taŻ nimittaŻ punappunaŻ ▒sevati, bh▒veti, bahul▓karoti. TassevaŻ karoto ▒k▒se ▒k▒s▒na˝c▒yatanaŻ viya ▒k▒saphuÁe vi˝˝▒║e vi˝˝▒║a˝c▒yatanacittaŻ appeti. Appan▒nayo panettha vuttanayeneva veditabbo. Ett▒vat▒ cesa ôsabbaso ▒k▒s▒na˝c▒yatanaŻ samatikkamma anantaŻ vi˝˝▒║anti vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ upasampajja viharat▓öti (vibha. 508; d▓. ni. 2.129) vuccati.
282. Tattha sabbasoti idaŻ vuttanayameva. żk▒s▒na˝c▒yatanaŻ samatikkamm▒ti ettha pana pubbe vuttanayena jh▒nampi ▒k▒s▒na˝c▒yatanaŻ, ▒ramma║ampi żramma║ampi hi purimanayeneva ▒k▒s▒na˝ca˝ca taŻ paÁhamassa ▒ruppajjh▒nassa ▒ramma║att▒ dev▒naŻ dev▒yatanaŻ viya adhiÁÁh▒naÁÁhena ▒yatana˝c▒ti ▒k▒s▒na˝c▒yatanaŻ. Tath▒ ▒k▒s▒na˝ca˝ca taŻ tassa jh▒nassa sa˝j▒tihetutt▒ ôkamboj▒ ass▒naŻ ▒yatananöti-▒d▓ni viya sa˝j▒tidesaÁÁhena ▒yatana˝c▒tipi ▒k▒s▒na˝c▒yatanaŻ. EvametaŻ jh▒na˝ca ▒ramma║a˝c▒ti ubhayampi appavattikara║ena ca amanasikara║ena ca samatikkamitv▒va yasm▒ idaŻ vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ upasampajja vih▒tabbaŻ, tasm▒ ubhayampetaŻ ekajjhaŻ katv▒ ô▒k▒s▒na˝c▒yatanaŻ samatikkamm▒öti idaŻ vuttanti veditabbaŻ.
AnantaŻ vi˝˝▒║anti taŻyeva ananto ▒k▒soti evaŻ pharitv▒ pavattavi˝˝▒║aŻ ôanantaŻ vi˝˝▒║anöti evaŻ manasikarontoti vuttaŻ hoti. Manasik▒ravasena v▒ anantaŻ. So hi tam▒k▒s▒ramma║aŻ vi˝˝▒║aŻ anavasesato manasikaronto ôanantanöti manasi karoti. YaŻ pana vibha¬ge vuttaŻ ôanantaŻ vi˝˝▒║anti, taŻyeva ▒k▒saŻ vi˝˝▒║ena phuÁaŻ manasi karoti, anantaŻ pharati, tena vuccati anantaŻ vi˝˝▒║anöti (vibha. 610).
Tattha vi˝˝▒║en▒ti upayogatthe kara║avacanaŻ veditabbaŻ. Eva˝hi aÁÁhakath▒cariy▒ tassa atthaŻ va║║ayanti, anantaŻ pharati ta˝˝eva ▒k▒saŻ phuÁaŻ vi˝˝▒║aŻ manasi karot▓ti vuttaŻ hoti.
Vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ upasampajja viharat▓ti ettha pana n▒ssa antoti anantaŻ. Anantameva ▒na˝caŻ. Vi˝˝▒║aŻ ▒na˝caŻ vi˝˝▒║▒na˝canti avatv▒ vi˝˝▒║a˝canti vuttaŻ. Aya˝hettha r│╝h▓saddo. TaŻ vi˝˝▒║a˝caŻ adhiÁÁh▒naÁÁhena ▒yatanamassa sasampayuttadhammassa jh▒nassa dev▒naŻ dev▒yatanamiv▒ti vi˝˝▒║a˝c▒yatanaŻ. SesaŻ purimasadisamev▒ti.
AyaŻ vi˝˝▒║a˝c▒yatanakammaÁÁh▒ne vitth▒rakath▒.