2. S±nusayav±ravaŗŗan±

66-131. S±nusayapajahanaparińń±v±resu “s±nusayo, pajahati, parij±n±t²”ti puggalo vutto. Puggalassa ca imasmi½ bhave s±nusayoti eva½ bhavavisesena v±, imasmi½ k±mar±g±nusayena s±nusayo imasmi½ itaresu kenac²ti eva½ bhav±nusayavisesena v± s±nusayat±niranusayat±dik± natthi. Tath± dv²su vedan±su k±mar±g±nusayena s±nusayo, dukkh±ya vedan±ya niranusayoti idampi natthi. Na hi puggalassa vedan± ok±so, atha kho anusay±nanti. Anusayassa pana tassa tassa so so anusayanok±so puggalassa tena tena anusayena s±nusayat±ya, tassa tassa pajahanaparij±nan±nańca nimitta½ hoti, ananusayanok±so ca niranusayat±d²na½, tasm± ok±sav±resu bhummaniddesa½ akatv± “yato tato”ti nimittatthe nissakkavacana½ kata½, pajahanaparińń±v±resu ap±d±natthe eva v±. Tato tato hi ok±sato apagamakaraŗa½ vin±sana½ pajahana½ parij±nanańc±ti.
Tattha yatoti yato anusayaµµh±nato anulome, paµilome ananusayaµµh±natoti attho. Anusay±n±nusayasseva hi nimitt±p±d±nabh±vadassanattha½ “r³padh±tuy± ar³padh±tuy± tato m±n±nusayena s±nusayoti (yama.2.anusayayamaka.77), pajahat²”ti (yama. 2.anusayayamaka.143) ca “dukkh±ya vedan±ya tato k±mar±g±nusayena niranusayoti (yama. 2.anusayayamaka.110), na pajahat²”ti (yama. 2.anusayayamaka.174-176) ca evam±d²su r³padh±tu-±dayo eva bhummaniddeseneva niddiµµh±ti. Aµµhakath±ya½ pana catutthapańhavissajjanena sar³pato anusayanaµµh±nassa dassitatt± tadatthe ±dipańhepi “yato”ti anusayanaµµh±na½ vuttanti imamattha½ vibh±vetv± puna “yato”ti etassa vacanattha½ dassetu½ “uppannena k±mar±g±nusayena s±nusayo”ti vutta½, ta½ pam±dalikhita½ viya dissati. Na hi uppanneneva anusayena s±nusayo, uppattirahaµµh±natańca sandh±yeva nissakkavacana½ na sakk± vattu½. Na hi apariy±pann±na½ anusayuppattirahaµµh±nat±ti ta½ tatheva dissati. Eva½ panettha attho daµµhabbo– yato uppannen±ti yato uppannena bhavitabba½, ten±ti uppattirahaµµh±ne nissakkavacana½ katanti. Tath± sabbadhammesu uppajjanaken±ti. Uppattipaµisedhe akate anuppattiy± anicchitatt± sabbadhammesu uppajjanakabh±va½ ±pannena anuppajjanabh±va½ apaneti n±ma. Sabbatth±ti etassa pana sabbaµµh±natoti ayamattho na na sambhavati. Ttha-k±rańhi bhummato ańńatth±pi saddavid³ icchant²ti.

S±nusayav±ravaŗŗan± niµµhit±.