2. පුරිසවිමානං
5. මහාරථවග්ගො
1. මණ්ඩූකදෙවපුත්තවිමානවත්ථු
857.
‘‘කො
අභික්කන්තෙන වණ්ණෙන, සබ්බා ඔභාසයං දිසා’’ති.
858.
‘‘මණ්ඩූකොහං පුරෙ ආසිං, උදකෙ වාරිගොචරො;
තව ධම්මං සුණන්තස්ස, අවධී වච්ඡපාලකො.
859.
‘‘මුහුත්තං
ආනුභාවඤ්ච මෙ පස්ස, වණ්ණං පස්ස ජුතිඤ්ච මෙ.
860.
‘‘යෙ ච තෙ දීඝමද්ධානං, ධම්මං අස්සොසුං ගොතම;
පත්තා තෙ අචලට්ඨානං, යත්ථ ගන්ත්වා න සොචරෙ’’ති.
මණ්ඩූකදෙවපුත්තවිමානං පඨමං.
2. රෙවතීවිමානවත්ථු
861.
ඤාතිමිත්තා සුහජ්ජා ච, අභිනන්දන්ති ආගතං;
862.
පුඤ්ඤානි පටිගණ්හන්ති, පියං ඤාතීව ආගතං.
863.
නෙස්සාම තං යත්ථ ථුනන්ති දුග්ගතා, සමප්පිතා නෙරයිකා දුක්ඛෙනා’’ති.
864.
ඉච්චෙව
පච්චෙකබාහාසු ගහෙත්වා රෙවතං, පක්කාමයුං දෙවගණස්ස සන්තිකෙ.
865.
‘‘ආදිච්චවණ්ණං
කස්සෙතමාකිණ්ණජනං
866.
‘‘නාරීගණා චන්දනසාරලිත්තා
තං දිස්සති සූරියසමානවණ්ණං, කො මොදති සග්ගපත්තො විමානෙ’’ති.
867.
‘‘බාරාණසියං නන්දියො නාමාසි, උපාසකො අමච්ඡරී දානපති වදඤ්ඤූ;
තස්සෙතමාකිණ්ණජනං විමානං, සූරියස්ස රංසීරිව ජොතමානං.
868.
‘‘නාරීගණා චන්දනසාරලිත්තා, උභතො විමානං උපසොභයන්ති;
තං දිස්සති සූරියසමානවණ්ණං, සො මොදති සග්ගපත්තො විමානෙ’’ති.
869.
‘‘නන්දියස්සාහං භරියා, අගාරිනී සබ්බකුලස්ස ඉස්සරා;
භත්තු විමානෙ රමිස්සාමි දානහං, න පත්ථයෙ නිරයං දස්සනායා’’ති.
870.
‘‘එසො තෙ නිරයො සුපාපධම්මෙ, පුඤ්ඤං
න හි මච්ඡරී රොසකො පාපධම්මො, සග්ගූපගානං ලභති සහබ්යත’’න්ති.
871.
‘‘කිං
දුග්ගන්ධං කිමිදං මීළ්හං, කිමෙතං උපවායතී’’ති.
872.
‘‘එස සංසවකො නාම, ගම්භීරො සතපොරිසො;
යත්ථ වස්සසහස්සානි, තුවං පච්චසි රෙවතෙ’’ති.
873.
‘‘කිං
කෙන සංසවකො ලද්ධො, ගම්භීරො සතපොරිසො’’ති.
874.
‘‘සමණෙ බ්රාහ්මණෙ චාපි, අඤ්ඤෙ වාපි වනිබ්බකෙ
මුසාවාදෙන වඤ්චෙසි, තං පාපං පකතං තයා.
875.
‘‘තෙන සංසවකො ලද්ධො, ගම්භීරො සතපොරිසො;
තත්ථ වස්සසහස්සානි, තුවං පච්චසි රෙවතෙ.
876.
‘‘හත්ථෙපි ඡින්දන්ති අථොපි පාදෙ, කණ්ණෙපි ඡින්දන්ති අථොපි නාසං;
අථොපි කාකොළගණා සමෙච්ච, සඞ්ගම්ම ඛාදන්ති විඵන්දමාන’’න්ති.
877.
‘‘සාධු ඛො මං පටිනෙථ, කාහාමි කුසලං බහුං;
දානෙන සමචරියාය, සංයමෙන දමෙන ච;
යං කත්වා සුඛිතා හොන්ති, න ච පච්ඡානුතප්පරෙ’’ති.
878.
‘‘පුරෙ
සයං කතානං කම්මානං, විපාකං අනුභොස්සසී’’ති.
879.
‘‘කො
‘නික්ඛිත්තදණ්ඩෙසු දදාථ දානං, අච්ඡාදනං සෙය්ය
නහි මච්ඡරී රොසකො පාපධම්මො, සග්ගූපගානං ලභති සහබ්යතං’.
880.
‘‘සාහං නූන ඉතො ගන්ත්වා, යොනිං ලද්ධාන මානුසිං;
වදඤ්ඤූ සීලසම්පන්නා, කාහාමි කුසලං බහුං;
දානෙන සමචරියාය, සංයමෙන දමෙන ච.
881.
‘‘ආරාමානි
පපඤ්ච උදපානඤ්ච, විප්පසන්නෙන චෙතසා.
882.
‘‘චාතුද්දසිං පඤ්චදසිං, යා ච පක්ඛස්ස අට්ඨමී;
පාටිහාරියපක්ඛඤ්ච, අට්ඨඞ්ගසුසමාගතං.
883.
‘‘උපොසථං උපවසිස්සං, සදා සීලෙසු සංවුතා;
න ච දානෙ පමජ්ජිස්සං, සාමං දිට්ඨමිදං මයා’’ති;
884.
ඉච්චෙවං විප්පලපන්තිං, ඵන්දමානං තතො තතො;
ඛිපිංසු නිරයෙ ඝොරෙ, උද්ධපාදං අවංසිරං.
885.
‘‘අහං පුරෙ මච්ඡරිනී අහොසිං, පරිභාසිකා
විතථෙන ච සාමිකං වඤ්චයිත්වා, පච්චාමහං නිරයෙ ඝොරරූපෙ’’ති.
රෙවතීවිමානං දුතියං.
3. ඡත්තමාණවකවිමානවත්ථු
886.
‘‘යෙ
පාරගතො බලවීරියසමඞ්ගී
887.
‘‘රාගවිරාගමනෙජමසොකං, ධම්මමසඞ්ඛතමප්පටිකූලං;
මධුරමිමං පගුණං සුවිභත්තං, ධම්මමිමං සරණත්ථමුපෙහි.
888.
‘‘යත්ථ
අට්ඨ ච පුග්ගලධම්මදසා තෙ, සඞ්ඝමිමං සරණත්ථමුපෙහි.
889.
‘‘න
යථා අතුලමිදං මහප්පභාසං, කො
890.
‘‘ඡින්දති
රත්තිමපි යථා දිවං කරොති, පරිසුද්ධං විමලං සුභං විමානං.
891.
‘‘බහුපදුමවිචිත්රපුණ්ඩරීකං, වොකිණ්ණං කුසුමෙහි නෙකචිත්තං;
අරජවිරජහෙමජාලඡන්නං, ආකාසෙ තපති යථාපි සූරියො.
892.
‘‘රත්තම්බරපීතවසසාහි, අගරුපියඞ්ගුචන්දනුස්සදාහි;
කඤ්චනතනුසන්නිභත්තචාහි, පරිපූරං ගගනංව තාරකාහි.
893.
‘‘නරනාරියො
අනිලපමුඤ්චිතා පවන්ති
894.
‘‘කිස්ස සංයමස්ස
යථා
895.
‘‘සයමිධ
තව රතනවරස්ස ධම්මං සුත්වා, කරිස්සාමීති ච බ්රවිත්ථ ඡත්තො.
896.
‘‘ජිනවරපවරං
නොති පඨමං අවොචහං
897.
‘‘මා ච පාණවධං විවිධං චරස්සු අසුචිං,
න හි පාණෙසු අසඤ්ඤතං අවණ්ණයිංසු සප්පඤ්ඤා;
නොති පඨමං අවොචහං භන්තෙ,
පච්ඡා තෙ වචනං තථෙවකාසිං.
898.
‘‘මා
නොති පඨමං අවොචහං භන්තෙ, පච්ඡා වචනං තථෙවකාසිං.
899.
‘‘මා ච පරජනස්ස රක්ඛිතායො, පරභරියා අගමා අනරියමෙතං;
නොති පඨමං අවොචහං භන්තෙ, පච්ඡා තෙ වචනං තථෙවකාසිං;
900.
‘‘මා ච විතථං අඤ්ඤථා අභාණි,
න
නොති පඨමං අවොචහං භන්තෙ, පච්ඡා තෙ වචනං තථෙවකාසිං.
901.
‘‘යෙන ච පුරිසස්ස අපෙති සඤ්ඤා, තං මජ්ජං පරිවජ්ජයස්සු සබ්බං;
නොති පඨමං අවොචහං භන්තෙ, පච්ඡා තෙ වචනං තථෙවකාසිං.
902.
‘‘ස්වාහං ඉධ පඤ්ච සික්ඛා කරිත්වා, පටිපජ්ජිත්වා තථාගතස්ස ධම්මෙ;
ද්වෙපථමගමාසිං චොරමජ්ඣෙ, තෙ මං තත්ථ වධිංසු භොගහෙතු.
903.
‘‘එත්තකමිදං
තෙන සුචරිතෙන කම්මුනාහං
904.
‘‘පස්ස ඛණමුහුත්තසඤ්ඤමස්ස, අනුධම්මප්පටිපත්තියා විපාකං;
ජලමිව යසසා සමෙක්ඛමානා, බහුකා මං පිහයන්ති හීනකම්මා.
905.
‘‘පස්ස කතිපයාය දෙසනාය, සුගතිඤ්චම්හි
යෙ ච තෙ සතතං සුණන්ති ධම්මං, මඤ්ඤෙ තෙ අමතං ඵුසන්ති ඛෙමං.
906.
‘‘අප්පම්පි කතං මහාවිපාකං, විපුලං හොති
පස්ස කතපුඤ්ඤතාය ඡත්තො, ඔභාසෙති පථවිං යථාපි සූරියො.
907.
‘‘කිමිදං කුසලං කිමාචරෙම, ඉච්චෙකෙ හි සමෙච්ච මන්තයන්ති;
තෙ මයං පුනරෙව
908.
‘‘බහුකාරො
ස්වාහං උපගතොම්හි සච්චනාමං, අනුකම්පස්සු පුනපි සුණෙමු
909.
‘‘යෙ
න ච තෙ පුනමුපෙන්ති ගබ්භසෙය්යං, පරිනිබ්බානගතා හි සීතිභූතා’’ති.
ඡත්තමාණවකවිමානං තතියං.
4. කක්කටකරසදායකවිමානවත්ථු
910.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා
911.
‘‘තත්ථච්ඡසි
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
912.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
913.
‘‘පුච්ඡාමි තං දෙව මහානුභාව, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
914.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතො;
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
915.
‘‘සතිසමුප්පාදකරො
නිට්ඨිතො ජාතරූපස්ස, සොභති දසපාදකො.
916.
‘‘තෙන
උප්පජ්ජන්ති
917.
‘‘අක්ඛාමි තෙ භික්ඛු මහානුභාව, මනුස්සභූතො යමකාසි පුඤ්ඤං;
තෙනම්හි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
කක්කටකරසදායකවිමානං චතුත්ථං.
(අනන්තරං පඤ්චවිමානං යථා කක්කටකරසදායකවිමානං තථා විත්ථාරෙතබ්බං)
5. ද්වාරපාලවිමානවත්ථු
918.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
919.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
920.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…
922.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතො;
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
923.
‘‘දිබ්බං මමං වස්සසහස්සමායු, වාචාභිගීතං මනසා පවත්තිතං;
එත්තාවතා ඨස්සති පුඤ්ඤකම්මො, දිබ්බෙහි කාමෙහි සමඞ්ගිභූතො.
924.
‘‘තෙන
ද්වාරපාලවිමානං පඤ්චමං.
6. පඨමකරණීයවිමානවත්ථු
926.
‘‘උච්චමිදං මණිථූණං විමානං, සමන්තතො ද්වාදස යොජනානි;
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
927.
‘‘තත්ථච්ඡසි
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
928.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…
වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
930.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.…යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
931.
‘‘කරණීයානි පුඤ්ඤානි, පණ්ඩිතෙන විජානතා;
සම්මග්ගතෙසු බුද්ධෙසු, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං.
932.
‘‘අත්ථාය වත මෙ බුද්ධො, අරඤ්ඤා ගාමමාගතො;
තත්ථ
933.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
පඨමකරණීයවිමානං ඡට්ඨං.
7. දුතියකරණීයවිමානවත්ථු
935.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
936.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
937.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
939.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
940.
‘‘කරණීයානි පුඤ්ඤානි, පණ්ඩිතෙන විජානතා;
සම්මග්ගතෙසු භික්ඛූසු, යත්ථ දින්නං මහප්ඵලං.
941.
‘‘අත්ථාය වත මෙ භික්ඛු, අරඤ්ඤා ගාමමාගතො;
තත්ථ චිත්තං පසාදෙත්වා, තාවතිංසූපගො අහං.
942.
‘‘තෙන
වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
දුතියකරණීයවිමානං සත්තමං.
8. පඨමසූචිවිමානවත්ථු
944.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
945.
‘‘තත්ථච්ඡසි
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
946.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
948.
සො
949.
‘‘යං දදාති න තං හොති,
යඤ්චෙව දජ්ජා තඤ්චෙව සෙය්යො;
සූචි දින්නා සූචිමෙව සෙය්යො.
950.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
පඨමසූචිවිමානං අට්ඨමං.
9. දුතියසූචිවිමානවත්ථු
952.
‘‘උච්චමිදං මණිථූණං විමානං, සමන්තතො ද්වාදස යොජනානි;
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
953.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
954.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො
956.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
957.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො,පුරිමජාතියා මනුස්සලොකෙ.
958.
‘‘අද්දසං
තස්ස අදාසහං සූචිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.
959.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
දුතියසූචිවිමානං නවමං.
10. පඨමනාගවිමානවත්ථු
961.
‘‘සුසුක්කඛන්ධං
අභිරුය්හ ගජවරං
962.
‘‘නාගස්ස දන්තෙසු දුවෙසු නිම්මිතා, අච්ඡොදකා පදුමිනියො සුඵුල්ලා;
පදුමෙසු ච තුරියගණා පවජ්ජරෙ, ඉමා ච නච්චන්ති මනොහරායො.
963.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
964.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො, මොග්ගල්ලානෙන පුච්ඡිතො;
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
965.
‘‘අට්ඨෙව මුත්තපුප්ඵානි, කස්සපස්ස මහෙසිනො
ථූපස්මිං අභිරොපෙසිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.
966.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
පඨමනාගවිමානං දසමං.
11. දුතියනාගවිමානවත්ථු
968.
‘‘මහන්තං
වනා වනං අනුපරියාසි, නාරීගණපුරක්ඛතො;
ඔභාසෙන්තො දිසා සබ්බා, ඔසධී විය තාරකා.
969.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
971.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො, වඞ්ගීසෙනෙව පුච්ඡිතො;
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
972.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, උපාසකො චක්ඛුමතො අහොසිං;
පාණාතිපාතා විරතො අහොසිං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිස්සං.
973.
‘‘අමජ්ජපො
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං.
974.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
දුතියනාගවිමානං එකාදසමං.
12. තතියනාගවිමානවත්ථු
976.
‘‘කො
තුරියතාළිතනිග්ඝොසො, අන්තලික්ඛෙ මහීයති.
977.
‘‘දෙවතා නුසි ගන්ධබ්බො, අදු
අජානන්තා තං පුච්ඡාම, කථං ජානෙමු තං මය’’න්ති.
978.
‘‘නම්හි
සුධම්මා නාම යෙ දෙවා, තෙසං අඤ්ඤතරො අහ’’න්ති.
979.
‘‘පුච්ඡාම දෙවං සුධම්මං
කිං කත්වා මානුසෙ කම්මං, සුධම්මං උපපජ්ජතී’’ති.
980.
‘‘උච්ඡාගාරං තිණාගාරං, වත්ථාගාරඤ්ච යො දදෙ;
තිණ්ණං අඤ්ඤතරං දත්වා, සුධම්මං උපපජ්ජතී’’ති.
තතියනාගවිමානං ද්වාදසමං.
13. චූළරථවිමානවත්ථු
981.
‘‘දළ්හධම්මා නිසාරස්ස, ධනුං ඔලුබ්භ තිට්ඨසි;
ඛත්තියො නුසි රාජඤ්ඤො, අදු ලුද්දො වනෙචරො’’ති
982.
‘‘අස්සකාධිපතිස්සාහං
නාමං මෙ භික්ඛු තෙ බ්රූමි, සුජාතො ඉති මං විදූ
983.
‘‘මිගෙ ගවෙසමානොහං, ඔගාහන්තො බ්රහාවනං;
මිගං තඤ්චෙව
984.
‘‘ස්වාගතං
එත්තො උදකමාදාය, පාදෙ පක්ඛාලයස්සු තෙ.
985.
‘‘ඉදම්පි පානීයං සීතං, ආභතං ගිරිගබ්භරා;
රාජපුත්ත තතො පිත්වා
986.
‘‘කල්යාණී වත තෙ වාචා, සවනීයා මහාමුනි;
නෙලා අත්ථවතී
987.
‘‘කා
තව වචනපථං නිසාමයිත්වා, අත්ථධම්මපදං සමාචරෙමසෙ’’ති.
988.
‘‘අහිංසා
ථෙය්යා ච අතිචාරා ච, මජ්ජපානා ච ආරති.
989.
‘‘ආරති සමචරියා ච, බාහුසච්චං කතඤ්ඤුතා;
දිට්ඨෙව ධම්මෙ පාසංසා, ධම්මා එතෙ පසංසියාති.
990.
‘‘සන්තිකෙ මරණං තුය්හං, ඔරං මාසෙහි පඤ්චහි;
රාජපුත්ත
991.
‘‘කතමං ස්වාහං ජනපදං ගන්ත්වා, කිං කම්මං කිඤ්ච පොරිසං;
කාය වා පන විජ්ජාය, භවෙය්යං අජරාමරො’’ති.
992.
‘‘න විජ්ජතෙ සො පදෙසො, කම්මං විජ්ජා ච පොරිසං;
යත්ථ ගන්ත්වා භවෙ මච්චො, රාජපුත්තාජරාමරො.
993.
‘‘මහද්ධනා මහාභොගා, රට්ඨවන්තොපි ඛත්තියා;
පහූතධනධඤ්ඤාසෙ, තෙපි නො
994.
‘‘යදි තෙ සුතා අන්ධකවෙණ්ඩුපුත්තා
තෙපි ආයුක්ඛයං පත්තා, විද්ධස්තා සස්සතීසමා.
995.
‘‘ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා, සුද්දා චණ්ඩාලපුක්කුසා;
එතෙ චඤ්ඤෙ ච ජාතියා, තෙපි නො අජරාමරා.
996.
‘‘යෙ මන්තං පරිවත්තෙන්ති, ඡළඞ්ගං බ්රහ්මචින්තිතං;
එතෙ චඤ්ඤෙ ච විජ්ජාය, තෙපි නො අජරාමරා.
997.
‘‘ඉසයො චාපි යෙ සන්තා, සඤ්ඤතත්තා තපස්සිනො;
සරීරං තෙපි කාලෙන, විජහන්ති තපස්සිනො.
998.
‘‘භාවිතත්තාපි
නික්ඛිපන්ති ඉමං දෙහං, පුඤ්ඤපාපපරික්ඛයා’’ති.
999.
‘‘සුභාසිතා අත්ථවතී, ගාථායො තෙ මහාමුනි;
නිජ්ඣත්තොම්හි
1000.
‘‘මා
සක්යපුත්තං මහාවීරං, යමහං සරණං ගතො’’ති.
1001.
‘‘කතරස්මිං සො ජනපදෙ, සත්ථා තුම්හාක මාරිස;
අහම්පි දට්ඨුං ගච්ඡිස්සං, ජිනං අප්පටිපුග්ගල’’න්ති.
1002.
‘‘පුරත්ථිමස්මිං
තත්ථාසි පුරිසාජඤ්ඤො, සො ච ඛො පරිනිබ්බුතො’’ති.
1003.
‘‘සචෙ හි බුද්ධො තිට්ඨෙය්ය, සත්ථා තුම්හාක මාරිස;
යොජනානි සහස්සානි, ගච්ඡෙය්යං
1004.
‘‘යතො ච ඛො
නිබ්බුතම්පි
1005.
‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මඤ්චාපි අනුත්තරං;
සඞ්ඝඤ්ච නරදෙවස්ස, ගච්ඡාමි සරණං අහං.
1006.
‘‘පාණාතිපාතා විරමාමි ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයාමි;
අමජ්ජපො නො ච මුසා භණාමි, සකෙන දාරෙන ච හොමි තුට්ඨො’’ති.
1007.
‘‘සහස්සරංසීව යථා මහප්පභො, දිසං යථා භාති නභෙ අනුක්කමං;
තථාපකාරො
1008.
‘‘සුවණ්ණපට්ටෙහි සමන්තමොත්ථටො, උරස්ස මුත්තාහි මණීහි චිත්තිතො;
ලෙඛා සුවණ්ණස්ස ච රූපියස්ස ච, සොභෙන්ති වෙළුරියමයා සුනිම්මිතා.
1009.
‘‘සීසඤ්චිදං
යුත්තා සුවණ්ණස්ස ච රූපියස්ස ච, සොභන්ති අස්සා ච ඉමෙ මනොජවා.
1010.
‘‘සො තිට්ඨසි හෙමරථෙ අධිට්ඨිතො, දෙවානමින්දොව සහස්සවාහනො;
පුච්ඡාමි තාහං යසවන්ත කොවිදං
1011.
‘‘සුජාතො
ත්වඤ්ච මං අනුකම්පාය, සඤ්ඤමස්මිං නිවෙසයි.
1012.
‘‘ඛීණායුකඤ්ච මං ඤත්වා, සරීරං පාදාසි සත්ථුනො;
ඉමං සුජාත පූජෙහි, තං තෙ අත්ථාය හෙහිති.
1013.
‘‘තාහං ගන්ධෙහි මාලෙහි, පූජයිත්වා සමුය්යුතො;
පහාය මානුසං දෙහං, උපපන්නොම්හි නන්දනං.
1014.
‘‘නන්දනෙ
රමාමි නච්චගීතෙහි, අච්ඡරාහි පුරක්ඛතො’’ති.
චූළරථවිමානං තෙරසමං.
14. මහාරථවිමානවත්ථු
1015.
‘‘සහස්සයුත්තං
උය්යානභූමිං අභිතො අනුක්කමං, පුරින්දදො භූතපතීව වාසවො.
1016.
‘‘සොවණ්ණමයා තෙ රථකුබ්බරා උභො, ඵලෙහි
සුජාතගුම්බා නරවීරනිට්ඨිතා, විරොචතී පන්නරසෙව චන්දො.
1017.
‘‘සුවණ්ණජාලාවතතො
සුනන්දිඝොසො ච සුභස්සරො ච, විරොචතී චාමරහත්ථබාහුභි.
1018.
‘‘ඉමා ච නාභ්යො මනසාභිනිම්මිතා, රථස්ස පාදන්තරමජ්ඣභූසිතා;
ඉමා ච නාභ්යො සතරාජිචිත්තිතා, සතෙරතා විජ්ජුරිවප්පභාසරෙ.
1019.
‘‘අනෙකචිත්තාවතතො
තෙසං සරො සුය්යති
1020.
‘‘සිරස්මිං
සුවණ්ණරාජීහි අතීව සඞ්ගතං, වෙළුරියරාජීව අතීව සොභති.
1021.
‘‘ඉමෙ ච වාළී මණිචන්දකප්පිතා, ආරොහකම්බූ සුජවා බ්රහූපමා.
බ්රහා මහන්තා බලිනො මහාජවා, මනො තවඤ්ඤාය තථෙව සිංසරෙ
1022.
‘‘ඉමෙ ච සබ්බෙ සහිතා චතුක්කමා, මනො තවඤ්ඤාය තථෙව සිංසරෙ;
සමං වහන්තා මුදුකා අනුද්ධතා, ආමොදමානා තුරගාන
1023.
‘‘ධුනන්ති වග්ගන්ති පතන්ති
තෙසං සරො සුය්යති වග්ගුරූපො, පඤ්චඞ්ගිකං
1024.
‘‘රථස්ස
ඝොසො සුවග්ගූ සමිතස්ස සුය්යති, ගන්ධබ්බතූරියානි විචිත්රසංවනෙ.
1025.
‘‘රථෙ ඨිතා තා මිගමන්දලොචනා, ආළාරපම්හා හසිතා පියංවදා;
වෙළුරියජාලාවතතා තනුච්ඡවා, සදෙව ගන්ධබ්බසූරග්ගපූජිතා.
1026.
‘‘තා රත්තරත්තම්බරපීතවාසසා, විසාලනෙත්තා අභිරත්තලොචනා;
කුලෙ සුජාතා සුතනූ සුචිම්හිතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1027.
‘‘තා කම්බුකෙයූරධරා සුවාසසා, සුමජ්ඣිමා ඌරුථනූපපන්නා;
වට්ටඞ්ගුලියො සුමුඛා සුදස්සනා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1028.
‘‘අඤ්ඤා සුවෙණී සුසු මිස්සකෙසියො, සමං විභත්තාහි පභස්සරාහි ච;
අනුබ්බතා තා තව මානසෙ රතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1029.
‘‘ආවෙළිනියො
අනුබ්බතා
1030.
‘‘තා
අනුබ්බතා තා තව මානසෙ රතා, රථෙ ඨිතා පඤ්ජලිකා උපට්ඨිතා.
1031.
‘‘කණ්ඨෙසු
ඔභාසයන්තී දස සබ්බසො දිසා, අබ්භුද්දයං සාරදිකොව භාණුමා.
1032.
‘‘වාතස්ස වෙගෙන ච සම්පකම්පිතා, භුජෙසු මාලා අපිළන්ධනානි ච;
මුඤ්චන්ති ඝොසං රූචිරං සුචිං සුභං, සබ්බෙහි විඤ්ඤූහි සුතබ්බරූපං.
1033.
‘‘උය්යානභූම්යා ච දුවද්ධතො ඨිතා, රථා
තමෙව දෙවින්ද පමොදයන්ති, වීණා යථා පොක්ඛරපත්තබාහුභි.
1034.
‘‘ඉමාසු වීණාසු බහූසු වග්ගූසු, මනුඤ්ඤරූපාසු හදයෙරිතං පීතිං
පවජ්ජමානාසු අතීව අච්ඡරා, භමන්ති කඤ්ඤා පදුමෙසු සික්ඛිතා.
1035.
‘‘යදා ච ගීතානි ච වාදිතානි ච, නච්චානි චිමානි
අථෙත්ථ නච්චන්ති අථෙත්ථ අච්ඡරා, ඔභාසයන්තී උභතො වරිත්ථියො.
1036.
‘‘සො මොදසි තුරියගණප්පබොධනො, මහීයමානො වජිරාවුධොරිව;
ඉමාසු වීණාසු බහූසු වග්ගූසු, මනුඤ්ඤරූපාසු හදයෙරිතං පීතිං.
1037.
‘‘කිං ත්වං පුරෙ කම්මමකාසි අත්තනා, මනුස්සභූතො පුරිමාය ජාතියා;
උපොසථං කං වා
1038.
‘‘නයීදමප්පස්ස
ඉද්ධානුභාවො
1039.
‘‘දානස්ස තෙ ඉදං ඵලං, අථො සීලස්ස වා පන;
අථො අඤ්ජලිකම්මස්ස, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’ති.
1040.
සො
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලන්ති.
1041.
‘‘ජිතින්ද්රියං බුද්ධමනොමනික්කමං, නරුත්තමං කස්සපමග්ගපුග්ගලං;
අවාපුරන්තං අමතස්ස ද්වාරං, දෙවාතිදෙවං සතපුඤ්ඤලක්ඛණං.
1042.
‘‘තමද්දසං කුඤ්ජරමොඝතිණ්ණං, සුවණ්ණසිඞ්ගීනදබිම්බසාදිසං;
දිස්වාන තං ඛිප්පමහුං සුචීමනො, තමෙව දිස්වාන සුභාසිතද්ධජං.
1043.
‘‘තමන්නපානං අථවාපි චීවරං, සුචිං පණීතං රසසා උපෙතං;
පුප්ඵාභික්කිණම්හි සකෙ නිවෙසනෙ, පතිට්ඨපෙසිං ස අසඞ්ගමානසො.
1044.
‘‘තමන්නපානෙන
සන්තප්පයිත්වා
1045.
‘‘එතෙනුපායෙන ඉමං නිරග්ගළං, යඤ්ඤං යජිත්වා තිවිධං විසුද්ධං.
පහායහං මානුසකං සමුස්සයං, ඉන්දූපමො
1046.
‘‘ආයුඤ්ච
අන්නඤ්ච පානඤ්ච බහුං සුසඞ්ඛතං, පතිට්ඨපෙතබ්බමසඞ්ගමානසෙ.
1047.
ආහුනෙය්යානං
මහාරථවිමානං චුද්දසමං.
මහාරථවග්ගො පඤ්චමො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං
මණ්ඩූකො රෙවතී ඡත්තො, කක්කටො ද්වාරපාලකො;
ද්වෙ කරණීයා ද්වෙ සූචි, තයො නාගා ච ද්වෙ රථා;
පුරිසානං පඨමො වග්ගො පවුච්චතීති.
භාණවාරං තතියං නිට්ඨිතං.
6. පායාසිවග්ගො
1. පඨමඅගාරියවිමානවත්ථු
1048.
‘‘යථා
තථූපමං තුය්හමිදං විමානං, ඔභාසයං තිට්ඨති අන්තලික්ඛෙ.
1049.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1050.
සො
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1051.
‘‘අහඤ්ච භරියා ච මනුස්සලොකෙ, ඔපානභූතා ඝරමාවසිම්හ;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තා, සක්කච්ච දානං විපුලං අදම්හ.
1052.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
පඨමඅගාරියවිමානං පඨමං.
2. දුතියඅගාරියවිමානවත්ථු
1054.
‘‘යථා
තථූපමං
1055.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1056.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1057.
‘‘අහඤ්ච භරියා ච මනුස්සලොකෙ, ඔපානභූතා ඝරමාවසිම්හ;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තා, සක්කච්ච දානං විපුලං අදම්හ.
1058.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
දුතියඅගාරියවිමානං දුතියං.
3. ඵලදායකවිමානවත්ථු
1060.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
1061.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා
අට්ඨට්ඨකා සික්ඛිතා සාධුරූපා, දිබ්බා ච කඤ්ඤා තිදසචරා උළාරා;
නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.
1062.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1063.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1064.
‘‘ඵලදායී ඵලං විපුලං ලභති, දදමුජුගතෙසු පසන්නමානසො;
සො හි පමොදති
1065.
‘‘තවෙවාහං
1066.
‘‘තස්මා හි ඵලං අලමෙව දාතුං, නිච්චං මනුස්සෙන සුඛත්ථිකෙන;
දිබ්බානි වා පත්ථයතා සුඛානි, මනුස්සසොභග්ගතමිච්ඡතා වා.
1067.
‘‘තෙන
වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
ඵලදායකවිමානං තතියං.
4. පඨමඋපස්සයදායකවිමානවත්ථු
1069.
‘‘චන්දො
තථූපමං තුය්හමිදං විමානං, ඔභාසයං තිට්ඨති අන්තලික්ඛෙ.
1070.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවා, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1071.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1072.
‘‘අහඤ්ච භරියා ච මනුස්සලොකෙ, උපස්සයං අරහතො අදම්හ;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තා, සක්කච්ච දානං විපුලං අදම්හ.
1073.
‘‘තෙන
පඨමඋපස්සයදායකවිමානං චතුත්ථං.
5. දුතියඋපස්සයදායකවිමානවත්ථු
1075.
සූරියො
(යථා පුරිමවිමානං තථා විත්ථාරෙතබ්බං).
1079.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
දුතියඋපස්සයදායකවිමානං පඤ්චමං.
6. භික්ඛාදායකවිමානවත්ථු
1081.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
1082.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1083.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1084.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, දිස්වාන භික්ඛුං තසිතං කිලන්තං;
එකාහං භික්ඛං පටිපාදයිස්සං, සමඞ්ගි භත්තෙන තදා අකාසිං.
1085.
‘‘තෙන
භික්ඛාදායකවිමානං ඡට්ඨං.
7. යවපාලකවිමානවත්ථු
1087.
‘‘උච්චමිදං මණිථූණං විමානං…පෙ.… වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1089.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1090.
‘‘අහං
අද්දසං විරජං භික්ඛුං, විප්පසන්නමනාවිලං.
1091.
‘‘තස්ස
කුම්මාසපිණ්ඩං දත්වාන, මොදාමි නන්දනෙ වනෙ.
1092.
‘‘තෙන
යවපාලකවිමානං සත්තමං.
8. පඨමකුණ්ඩලීවිමානවත්ථු
1094.
‘‘අලඞ්කතො මල්යධරො සුවත්ථො, සුකුණ්ඩලී කප්පිතකෙසමස්සු;
ආමුත්තහත්ථාභරණො යසස්සී, දිබ්බෙ
1095.
‘‘දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං, අට්ඨට්ඨකා සික්ඛිතා සාධුරූපා;
දිබ්බා ච කඤ්ඤා තිදසචරා උළාරා, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.
1096.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1097.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1098.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, දිස්වාන සමණෙ සීලවන්තෙ;
සම්පන්නවිජ්ජාචරණෙ යසස්සී, බහුස්සුතෙ තණ්හක්ඛයූපපන්නෙ;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං.
1099.
‘‘තෙන
පඨමකුණ්ඩලීවිමානං අට්ඨමං.
9. දුතියකුණ්ඩලීවිමානවත්ථු
1101.
‘‘අලඞ්කතො
ආමුත්තහත්ථාභරණො යසස්සී, දිබ්බෙ විමානම්හි යථාපි චන්දිමා.
1102.
‘‘දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං, අට්ඨට්ඨකා සික්ඛිතා සාධුරූපා;
දිබ්බා ච කඤ්ඤා තිදසචරා උළාරා, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.
1103.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1104.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1105.
‘‘අහං
සම්පන්නවිජ්ජාචරණෙ යසස්සී, බහුස්සුතෙ සීලවන්තෙ පසන්නෙ
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච
1106.
‘‘තෙන
දුතියකුණ්ඩලීවිමානං නවමං.
10. (උත්තර) පායාසිවිමානවත්ථු
1108.
‘‘යා
තථූපමං තුය්හමිදං විමානං, ඔභාසයං තිට්ඨති අන්තලික්ඛෙ.
1109.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1110.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1111.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, රඤ්ඤො පායාසිස්ස අහොසිං මාණවො;
ලද්ධා ධනං සංවිභාගං අකාසිං, පියා ච මෙ සීලවන්තො අහෙසුං;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච
1112.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.
(උත්තර) පායාසිවිමානං
පායාසිවග්ගො ඡට්ඨො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං –
ද්වෙ අගාරිනො ඵලදායී, ද්වෙ උපස්සයදායී භික්ඛාය දායී;
යවපාලකො චෙව ද්වෙ, කුණ්ඩලිනො පායාසීති
පුරිසානං දුතියො වග්ගො පවුච්චතීති.
7. සුනික්ඛිත්තවග්ගො
1. චිත්තලතාවිමානවත්ථු
1114.
‘‘යථා
තථූපමං තුය්හමිදං විමානං, ඔභාසයං තිට්ඨති අන්තලික්ඛෙ.
1115.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1116.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.…
1117.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, දලිද්දො අතාණො කපණො කම්මකරො අහොසිං;
ජිණ්ණෙ ච මාතාපිතරො අභාරිං
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසි.
1118.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
චිත්තලතාවිමානං පඨමං.
2. නන්දනවිමානවත්ථු
1120.
‘‘යථා
තථූපමං තුය්හමිදං විමානං, ඔභාසයං තිට්ඨති අන්තලික්ඛෙ.
1121.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1122.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.…
1123.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, දලිද්දො අතාණො කපණො කම්මකරො අහොසිං;
ජිණ්ණෙ ච මාතාපිතරො අභාරිං, පියා ච මෙ සීලවන්තො අහෙසුං;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං.
1124.
‘‘තෙන
නන්දනවිමානං දුතියං.
3. මණිථූණවිමානවත්ථු
1126.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා සත්තසතා උළාරා, වෙළුරියථම්භා රුචකත්ථතා සුභා.
1127.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
1128.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.…වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1130.
සො
1131.
‘‘අහං
ආරාමරුක්ඛානි ච රොපයිස්සං, පියා ච මෙ සීලවන්තො අහෙසුං;
අන්නඤ්ච පානඤ්ච පසන්නචිත්තො, සක්කච්ච දානං විපුලං අදාසිං.
1132.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
මණිථූණවිමානං තතියං.
4. සුවණ්ණවිමානවත්ථු
1134.
‘‘සොවණ්ණමයෙ
හෙමජාලපටිච්ඡන්නං
1135.
‘‘අට්ඨංසා සුකතා ථම්භා, සබ්බෙ වෙළුරියාමයා;
එකමෙකාය අංසියා, රතනා සත්ත නිම්මිතා.
1136.
‘‘වෙළුරියසුවණ්ණස්ස, ඵලිකා රූපියස්ස ච;
මසාරගල්ලමුත්තාහි, ලොහිතඞ්ගමණීහි ච.
1137.
‘‘චිත්රා මනොරමා භූමි, න තත්ථුද්ධංසතී රජො;
ගොපාණසීගණා පීතා, කූටං ධාරෙන්ති නිම්මිතා.
1138.
‘‘සොපාණානි
නානාරතනගබ්භෙහි
1139.
‘‘වෙදියා චතස්සො තත්ථ, විභත්තා භාගසො මිතා;
දද්දල්ලමානා ආභන්ති, සමන්තා චතුරො දිසා.
1140.
‘‘තස්මිං විමානෙ පවරෙ, දෙවපුත්තො මහප්පභො;
අතිරොචසි වණ්ණෙන, උදයන්තොව භාණුමා.
1141.
‘‘දානස්ස
අථො අඤ්ජලිකම්මස්ස, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’.
1142.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1143.
‘‘අහං අන්ධකවින්දස්මිං, බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො;
විහාරං සත්ථු කාරෙසිං, පසන්නො සෙහි පාණිභි.
1144.
‘‘තත්ථ ගන්ධඤ්ච මාලඤ්ච, පච්චයඤ්ච
විහාරං සත්ථු අදාසිං, විප්පසන්නෙන චෙතසා;
තෙන මය්හං ඉදං ලද්ධං, වසං වත්තෙමි නන්දනෙ.
1145.
‘‘නන්දනෙ ච වනෙ
රමාමි නච්චගීතෙහි, අච්ඡරාහි පුරක්ඛතො’’ති.
සුවණ්ණවිමානං චතුත්ථං.
5. අම්බවිමානවත්ථු
1146.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා
1147.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
1148.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො…පෙ.… වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1150.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1151.
‘‘ගිම්හානං
පරෙසං භතකො පොසො, අම්බාරාමමසිඤ්චති.
1152.
‘‘අථ
කිලන්තරූපො කායෙන, අකිලන්තොව චෙතසා.
1153.
‘‘තඤ්ච
සාධු තං
1154.
‘‘තස්ස මෙ අනුකම්පාය, නික්ඛිපි පත්තචීවරං;
නිසීදි රුක්ඛමූලස්මිං, ඡායාය එකචීවරො.
1155.
‘‘තඤ්ච අච්ඡෙන වාරිනා, පසන්නමානසො නරො;
න්හාපයී රුක්ඛමූලස්මිං, ඡායාය එකචීවරං.
1156.
‘‘අම්බො
ඉති සො පීතියා කායං, සබ්බං ඵරති අත්තනො.
1157.
‘‘තදෙව එත්තකං කම්මං, අකාසිං තාය ජාතියා;
පහාය මානුසං දෙහං, උපපන්නොම්හි නන්දනං.
1158.
‘‘නන්දනෙ ච වනෙ රම්මෙ, නානාදිජගණායුතෙ;
රමාමි නච්චගීතෙහි, අච්ඡරාහි පුරක්ඛතො’’ති.
අම්බවිමානං පඤ්චමං.
6. ගොපාලවිමානවත්ථු
1159.
‘‘දිස්වාන දෙවං පටිපුච්ඡි භික්ඛු, උච්චෙ විමානම්හි චිරට්ඨිතිකෙ;
ආමුත්තහත්ථාභරණං යසස්සිං
1160.
‘‘අලඞ්කතො
ආමුත්තහත්ථාභරණො යසස්සී, දිබ්බෙ විමානම්හි යථාපි චන්දිමා.
1161.
‘‘දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං, අට්ඨට්ඨකා සික්ඛිතා සාධුරූපා;
දිබ්බා ච කඤ්ඤා තිදසචරා උළාරා, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.
1162.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි මහානුභාවො, මනුස්සභූතො කිමකාසි පුඤ්ඤං;
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1163.
සො
1164.
‘‘අහං මනුස්සෙසු මනුස්සභූතො, සඞ්ගම්ම රක්ඛිස්සං පරෙසං ධෙනුයො;
තතො ච ආගා සමණො මමන්තිකෙ ගාවො ච මාසෙ අගමංසු ඛාදිතුං.
1165.
‘‘ද්වයජ්ජ
තතො ච සඤ්ඤං පටිලද්ධයොනිසො, දදාමි භන්තෙති ඛිපිං අනන්තකං.
1166.
‘‘සො මාසඛෙත්තං තුරිතො අවාසරිං, පුරා අයං භඤ්ජති යස්සිදං ධනං;
තතො ච කණ්හො උරගො මහාවිසො, අඩංසි පාදෙ තුරිතස්ස මෙ සතො.
1167.
‘‘ස්වාහං
අහාසි කුම්මාසං මමානුකම්පයා
1168.
‘‘තදෙව
තයා හි භන්තෙ අනුකම්පිතො භුසං, කතඤ්ඤුතාය අභිපාදයාමි තං.
1169.
‘‘සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ ච, අඤ්ඤො මුනි නත්ථි තයානුකම්පකො;
තයා හි භන්තෙ අනුකම්පිතො භුසං, කතඤ්ඤුතාය අභිවාදයාමි තං.
1170.
‘‘ඉමස්මිං
තයා හි භන්තෙ අනුකම්පිතො භුසං, කතඤ්ඤුතාය අභිවාදයාමි ත’’න්ති.
ගොපාලවිමානං ඡට්ඨං.
7. කණ්ඩකවිමානවත්ථු
1171.
‘‘පුණ්ණමාසෙ යථා චන්දො, නක්ඛත්තපරිවාරිතො;
සමන්තා අනුපරියාති, තාරකාධිපතී සසී.
1172.
‘‘තථූපමං ඉදං බ්යම්හං, දිබ්බං දෙවපුරම්හි ච;
අතිරොචති වණ්ණෙන, උදයන්තොව රංසිමා.
1173.
‘‘වෙළුරියසුවණ්ණස්ස, ඵලිකා රූපියස්ස ච;
මසාරගල්ලමුත්තාහි, ලොහිතඞ්ගමණීහි ච.
1174.
‘‘චිත්රා මනොරමා භූමි, වෙළූරියස්ස සන්ථතා;
කූටාගාරා
1175.
‘‘රම්මා
අච්ඡොදකා විප්පසන්නා, සොවණ්ණවාලුකසන්ථතා.
1176.
‘‘නානාපදුමසඤ්ඡන්නා, පුණ්ඩරීකසමොතතා
සුරභිං සම්පවායන්ති, මනුඤ්ඤා මාලුතෙරිතා.
1177.
‘‘තස්සා
උපෙතා පුප්ඵරුක්ඛෙහි, ඵලරුක්ඛෙහි චූභයං.
1178.
‘‘සොවණ්ණපාදෙ පල්ලඞ්කෙ, මුදුකෙ ගොණකත්ථතෙ
නිසින්නං දෙවරාජංව, උපතිට්ඨන්ති අච්ඡරා.
1179.
‘‘සබ්බාභරණසඤ්ඡන්නා, නානාමාලාවිභූසිතා;
රමෙන්ති තං මහිද්ධිකං, වසවත්තීව මොදසි.
1180.
‘‘භෙරිසඞ්ඛමුදිඞ්ගාහි, වීණාහි පණවෙහි ච;
රමසි රතිසම්පන්නො, නච්චගීතෙ සුවාදිතෙ.
1181.
‘‘දිබ්බා තෙ විවිධා රූපා, දිබ්බා සද්දා අථො රසා;
ගන්ධා ච තෙ අධිප්පෙතා, ඵොට්ඨබ්බා ච මනොරමා.
1182.
‘‘තස්මිං විමානෙ පවරෙ, දෙවපුත්ත මහප්පභො;
අතිරොචසි වණ්ණෙන, උදයන්තොව භාණුමා.
1183.
‘‘දානස්ස තෙ ඉදං ඵලං, අථො සීලස්ස වා පන;
අථො අඤ්ජලිකම්මස්ස, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො’’.
1184.
සො
1185.
‘‘අහං කපිලවත්ථුස්මිං, සාකියානං පුරුත්තමෙ;
සුද්ධොදනස්ස පුත්තස්ස, කණ්ඩකො සහජො අහං.
1186.
‘‘යදා සො අඩ්ඪරත්තායං, බොධාය මභිනික්ඛමි;
සො මං මුදූහි පාණීහි, ජාලි
1187.
‘‘සත්ථිං ආකොටයිත්වාන, වහ සම්මාති චබ්රවි;
අහං ලොකං තාරයිස්සං, පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.
1188.
‘‘තං
උදග්ගචිත්තො සුමනො, අභිසීසිං
1189.
‘‘අභිරූළ්හඤ්ච මං ඤත්වා, සක්යපුත්තං මහායසං;
උදග්ගචිත්තො මුදිතො, වහිස්සං පුරිසුත්තමං.
1190.
‘‘පරෙසං විජිතං ගන්ත්වා, උග්ගතස්මිං දිවාකරෙ
මමං ඡන්නඤ්ච ඔහාය, අනපෙක්ඛො සො අපක්කමි.
1191.
‘‘තස්ස
ගච්ඡන්තඤ්ච මහාවීරං, රුදමානො උදික්ඛිසං.
1192.
‘‘අදස්සනෙනහං
අලත්ථං ගරුකාබාධං, ඛිප්පං මෙ මරණං අහු.
1193.
‘‘තස්සෙව ආනුභාවෙන, විමානං ආවසාමිදං;
සබ්බකාමගුණොපෙතං
1194.
‘‘යඤ්ච මෙ අහුවා හාසො, සද්දං සුත්වාන බොධියා;
තෙනෙව කුසලමූලෙන, ඵුසිස්සං ආසවක්ඛයං.
1195.
‘‘සචෙ හි භන්තෙ ගච්ඡෙය්යාසි, සත්ථු බුද්ධස්ස සන්තිකෙ;
මමාපි නං වචනෙන, සිරසා වජ්ජාසි වන්දනං.
1196.
‘‘අහම්පි දට්ඨුං ගච්ඡිස්සං, ජිනං අප්පටිපුග්ගලං;
දුල්ලභං දස්සනං හොති, ලොකනාථාන තාදින’’න්ති.
1197.
සො කතඤ්ඤූ කතවෙදී, සත්ථාරං උපසඞ්කමි;
සුත්වා ගිරං චක්ඛුමතො, ධම්මචක්ඛුං විසොධයි.
1198.
විසොධෙත්වා දිට්ඨිගතං, විචිකිච්ඡං වතානි ච;
වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ, තත්ථෙවන්තරධායථාති
කණ්ඩකවිමානං සත්තමං.
8. අනෙකවණ්ණවිමානවත්ථු
1199.
‘‘අනෙකවණ්ණං
පරිවාරිතො අච්ඡරාසඞ්ගණෙන, සුනිම්මිතො භූතපතීව මොදසි.
1200.
‘‘සමස්සමො නත්ථි කුතො පනුත්තරො
සබ්බෙ ච දෙවා තිදසගණා සමෙච්ච, තං
ඉමා ච තෙ අච්ඡරායො සමන්තතො, නච්චන්ති ගායන්ති පමොදයන්ති.
1201.
‘‘දෙවිද්ධිපත්තොසි
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1202.
සො දෙවපුත්තො අත්තමනො…පෙ.… යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1203.
‘‘අහං භදන්තෙ අහුවාසි පුබ්බෙ, සුමෙධනාමස්ස ජිනස්ස සාවකො;
පුථුජ්ජනො අනනුබොධොහමස්මි
1204.
‘‘සොහං
රතනුච්චයං හෙමජාලෙන ඡන්නං, වන්දිත්වා ථූපස්මිං මනං පසාදයිං.
1205.
‘‘න
පූජෙථ නං පූජනීයස්ස
1206.
‘‘තදෙව කම්මං කුසලං කතං මයා, සුඛඤ්ච දිබ්බං අනුභොමි අත්තනා;
මොදාමහං තිදසගණස්ස මජ්ඣෙ, න තස්ස පුඤ්ඤස්ස ඛයම්පි අජ්ඣග’’න්ති.
අනෙකවණ්ණවිමානං අට්ඨමං.
9. මට්ඨකුණ්ඩලීවිමානවත්ථු
1207.
බාහා පග්ගය්හ කන්දසි, වනමජ්ඣෙ කිං දුක්ඛිතො තුව’’න්ති.
1208.
‘‘සොවණ්ණමයො පභස්සරො, උප්පන්නො රථපඤ්ජරො මම;
තස්ස චක්කයුගං න වින්දාමි, තෙන දුක්ඛෙන ජහාමි
1209.
‘‘සොවණ්ණමයං මණිමයං, ලොහිතකමයං
ආචික්ඛ
1210.
සො
සොවණ්ණමයො රථො මම, තෙන චක්කයුගෙන සොභතී’’ති.
1211.
‘‘බාලො
මඤ්ඤාමි තුවං මරිස්සසි, න හි ත්වං ලච්ඡසි චන්දිමසූරියෙ’’ති.
1212.
‘‘ගමනාගමනම්පි දිස්සති, වණ්ණධාතු උභයත්ථ වීථියා;
පෙතො
1213.
‘‘සච්චං ඛො වදෙසි මාණව, අහමෙව කන්දතං බාල්යතරො;
චන්දං විය දාරකො රුදං, පෙතං කාලකතාභිපත්ථයි’’න්ති.
1214.
‘‘ආදිත්තං වත මං සන්තං, ඝතසිත්තංව පාවකං;
වාරිනා විය ඔසිඤ්චං, සබ්බං නිබ්බාපයෙ දරං.
1215.
‘‘අබ්බහී
යො මෙ සොකපරෙතස්ස, පුත්තසොකං අපානුදි.
1216.
‘‘ස්වාහං
න සොචාමි න රොදාමි, වත සුත්වාන මාණවාති.
1217.
‘‘දෙවතා නුසි ගන්ධබ්බො, අදු
කො වා ත්වං කස්ස වා පුත්තො, කථං ජානෙමු තං මය’’න්ති.
1218.
‘‘යඤ්ච
ස්වාහං කුසලං කරිත්වා කම්මං, තිදසානං සහබ්යතං ගතො’’ති
1219.
‘‘අප්පං
උපොසථකම්මං වා
1220.
‘‘ආබාධිකොහං දුක්ඛිතො ගිලානො, ආතුරරූපොම්හි සකෙ නිවෙසනෙ;
බුද්ධං විගතරජං විතිණ්ණකඞ්ඛං, අද්දක්ඛිං සුගතං අනොමපඤ්ඤං.
1221 .
‘‘ස්වාහං මුදිතමනො පසන්නචිත්තො, අඤ්ජලිං
තාහං කුසලං කරිත්වාන කම්මං, තිදසානං සහබ්යතං ගතො’’ති.
1222.
‘‘අච්ඡරියං වත අබ්භුතං වත, අඤ්ජලිකම්මස්ස අයමීදිසො විපාකො;
අහම්පි මුදිතමනො පසන්නචිත්තො, අජ්ජෙව බුද්ධං සරණං වජාමී’’ති.
1223.
‘‘අජ්ජෙව බුද්ධං සරණං වජාහි, ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච පසන්නචිත්තො;
තථෙව සික්ඛාය පදානි පඤ්ච, අඛණ්ඩඵුල්ලානි සමාදියස්සු.
1224.
‘‘පාණාතිපාතා විරමස්සු ඛිප්පං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයස්සු;
අමජ්ජපො මා ච මුසා භණාහි, සකෙන දාරෙන ච හොහි තුට්ඨො’’ති.
1225.
‘‘අත්ථකාමොසි මෙ යක්ඛ, හිතකාමොසි දෙවතෙ;
කරොමි තුය්හං වචනං, ත්වංසි ආචරියො මමාති.
1226.
‘‘උපෙමි සරණං බුද්ධං, ධම්මඤ්චාපි අනුත්තරං;
සඞ්ඝඤ්ච නරදෙවස්ස, ගච්ඡාමි සරණං අහං.
1227.
‘‘පාණාතිපාතා
අමජ්ජපො නො ච මුසා භණාමි, සකෙන දාරෙන ච හොමි තුට්ඨො’’ති.
මට්ඨකුණ්ඩලීවිමානං නවමං.
10. සෙරීසකවිමානවත්ථු
1228.
යථා කථං ඉතරිතරෙන චාපි, සුභාසිතං තඤ්ච සුණාථ සබ්බෙ.
1229.
‘‘යො සො අහු රාජා පායාසි නාම
සො මොදමානොව සකෙ විමානෙ, අමානුසො මානුසෙ අජ්ඣභාසීති.
1230.
‘‘වඞ්කෙ අරඤ්ඤෙ අමනුස්සට්ඨානෙ, කන්තාරෙ අප්පොදකෙ අප්පභක්ඛෙ;
සුදුග්ගමෙ වණ්ණුපථස්ස මජ්ඣෙ, වඞ්කං භයා
1231.
‘‘නයිධ ඵලා මූලමයා ච සන්ති, උපාදානං නත්ථි කුතොධ භක්ඛො;
අඤ්ඤත්ර පංසූහි ච වාලුකාහි ච, තතාහි
1232.
‘‘උජ්ජඞ්ගලං තත්තමිවං කපාලං, අනායසං පරලොකෙන තුල්යං;
ලුද්දානමාවාසමිදං පුරාණං, භූමිප්පදෙසො අභිසත්තරූපො.
1233.
‘‘අථ
අනුපවිට්ඨා සහසා සමෙච්ච, ලොභා භයා අථ වා සම්පමූළ්හා’’ති.
1234.
‘‘මගධෙසු අඞ්ගෙසු ච සත්ථවාහා, ආරොපයිත්වා පණියං පුථුත්තං;
තෙ යාමසෙ සින්ධුසොවීරභූමිං, ධනත්ථිකා උද්දයං පත්ථයානා.
1235.
‘‘දිවා
එතෙන වෙගෙන ආයාම සබ්බෙ
1236.
‘‘තෙ දුප්පයාතා අපරද්ධමග්ගා, අන්ධාකුලා විප්පනට්ඨා අරඤ්ඤෙ;
සුදුග්ගමෙ
1237.
‘‘ඉදඤ්ච දිස්වාන අදිට්ඨපුබ්බං, විමානසෙට්ඨඤ්ච තවඤ්ච යක්ඛ;
තතුත්තරිං ජීවිතමාසමානා, දිස්වා පතීතා සුමනා උදග්ගා’’ති.
1238.
‘‘පාරං සමුද්දස්ස ඉමඤ්ච වණ්ණුං
නදියො පන පබ්බතානඤ්ච දුග්ගා, පුථුද්දිසා ගච්ඡථ භොගහෙතු.
1239.
‘‘පක්ඛන්දියාන විජිතං පරෙසං, වෙරජ්ජකෙ මානුසෙ පෙක්ඛමානා;
යං වො සුතං වා අථ වාපි දිට්ඨං, අච්ඡෙරකං තං වො සුණොම තාතා’’ති.
1240.
‘‘ඉතොපි
අතීතමානුස්සකමෙව සබ්බං, දිස්වාන තප්පාම අනොමවණ්ණං.
1241.
‘‘වෙහායසං පොක්ඛරඤ්ඤො සවන්ති, පහූතමල්යා
දුමා චිමෙ
1242.
‘‘වෙළූරියථම්භා
මසාරගල්ලා සහලොහිතඞ්ගා, ථම්භා ඉමෙ ජොතිරසාමයාසෙ.
1243.
‘‘සහස්සථම්භං අතුලානුභාවං, තෙසූපරි සාධුමිදං විමානං;
රතනන්තරං කඤ්චනවෙදිමිස්සං, තපනීයපට්ටෙහි ච සාධුඡන්නං.
1244.
‘‘ජම්බොනදුත්තත්තමිදං සුමට්ඨො, පාසාදසොපාණඵලූපපන්නො;
දළ්හො ච වග්ගු ච සුසඞ්ගතො ච
1245.
‘‘රතනන්තරස්මිං
මුරජආලම්බරතූරියඝුට්ඨො, අභිවන්දිතොසි ථුතිවන්දනාය.
1246.
‘‘සො
අචින්තියො සබ්බගුණූපපන්නො, රාජා යථා වෙස්සවණො නළින්යා
1247.
‘‘දෙවො
පුච්ඡන්ති තං වාණිජා සත්ථවාහා, ආචික්ඛ කො නාම තුවංසි යක්ඛො’’ති.
1248.
‘‘සෙරීසකො
ඉමං පදෙසං අභිපාලයාමි, වචනකරො වෙස්සවණස්ස රඤ්ඤො’’ති.
1249.
‘‘අධිච්චලද්ධං පරිණාමජං තෙ, සයං කතං උදාහු දෙවෙහි දින්නං;
පුච්ඡන්ති තං වාණිජා සත්ථවාහා, කථං තයා ලද්ධමිදං මනුඤ්ඤ’’න්ති.
1250.
‘‘නාධිච්චලද්ධං න පරිණාමජං මෙ, න සයං කතං න හි දෙවෙහි දින්නං;
සකෙහි කම්මෙහි අපාපකෙහි, පුඤ්ඤෙහි
1251.
‘‘කිං තෙ වතං කිං පන බ්රහ්මචරියං, කිස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො;
පුච්ඡන්ති තං වාණිජා සත්ථවාහා, කථං තයා ලද්ධමිදං විමාන’’න්ති.
1252.
‘‘මමං පායාසීති අහු සමඤ්ඤා, රජ්ජං යදා කාරයිං කොසලානං;
නත්ථිකදිට්ඨි කදරියො පාපධම්මො, උච්ඡෙදවාදී ච තදා අහොසිං.
1253.
‘‘සමණො ච ඛො ආසි කුමාරකස්සපො, බහුස්සුතො චිත්තකථී උළාරො;
සො මෙ තදා ධම්මකථං අභාසි
1254.
‘‘තාහං
පාණාතිපාතා විරතො අහොසිං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිස්සං;
අමජ්ජපො
1255.
‘‘තං
තෙහෙව කම්මෙහි අපාපකෙහි, පුඤ්ඤෙහි මෙ ලද්ධමිදං විමාන’’න්ති.
1256.
‘‘සච්චං
යහිං යහිං ගච්ඡති පුඤ්ඤකම්මො, තහිං තහිං මොදති කාමකාමී.
1257.
‘‘යහිං යහිං සොකපරිද්දවො ච, වධො ච බන්ධො ච පරික්කිලෙසො;
තහිං තහිං ගච්ඡති පාපකම්මො, න මුච්චති දුග්ගතියා කදාචී’’ති.
1258.
‘‘සම්මූළ්හරූපොව ජනො අහොසි, අස්මිං මුහුත්තෙ කලලීකතොව;
ජනස්සිමස්ස තුය්හඤ්ච කුමාර, අප්පච්චයො කෙන නු ඛො අහොසී’’ති.
1259.
‘‘ඉමෙ ච සිරීසවනා
තෙ සම්පවායන්ති ඉමං විමානං, දිවා
1260.
‘‘ඉමෙසඤ්ච
මානුස්සකං වස්සසතං අතීතං, යදග්ගෙ කායම්හි ඉධූපපන්නො.
1261.
‘‘දිස්වානහං වස්සසතානි පඤ්ච, අස්මිං විමානෙ ඨත්වාන තාතා;
ආයුක්ඛයා පුඤ්ඤක්ඛයා චවිස්සං, තෙනෙව සොකෙන පමුච්ඡිතොස්මී’’ති
1262.
‘‘කථං නු සොචෙය්ය තථාවිධො සො, ලද්ධා විමානං අතුලං චිරාය;
යෙ චාපි ඛො ඉත්තරමුපපන්නා, තෙ නූන සොචෙය්යුං පරිත්තපුඤ්ඤා’’ති.
1263.
‘‘අනුච්ඡවිං ඔවදියඤ්ච මෙ තං, යං මං තුම්හෙ පෙය්යවාචං වදෙථ;
තුම්හෙ ච ඛො තාතා මයානුගුත්තා, යෙනිච්ඡකං තෙන පලෙථ සොත්ථි’’න්ති.
1264.
‘‘ගන්ත්වා
යථාපයොගා පරිපුණ්ණචාගා, කාහාම
1265.
‘‘මා චෙව සෙරීසමහං අකත්ථ, සබ්බඤ්ච වො භවිස්සති යං වදෙථ;
පාපානි කම්මානි විවජ්ජයාථ, ධම්මානුයොගඤ්ච අධිට්ඨහාථ.
1266.
‘‘උපාසකො අත්ථි ඉමම්හි සඞ්ඝෙ, බහුස්සුතො සීලවතූපපන්නො;
සද්ධො ච චාගී ච සුපෙසලො ච, විචක්ඛණො සන්තුසිතො මුතීමා.
1267.
‘‘සඤ්ජානමානො
වෙභූතිකං පෙසුණං නො කරෙය්ය, සණ්හඤ්ච වාචං සඛිලං භණෙය්ය.
1268.
‘‘සගාරවො සප්පටිස්සො විනීතො, අපාපකො අධිසීලෙ විසුද්ධො;
සො මාතරං පිතරඤ්චාපි ජන්තු, ධම්මෙන පොසෙති අරියවුත්ති.
1269.
‘‘මඤ්ඤෙ සො මාතාපිතූනං කාරණා, භොගානි පරියෙසති න අත්තහෙතු;
මාතාපිතූනඤ්ච යො
1270.
‘‘උජූ අවඞ්කො අසඨො අමායො, න ලෙසකප්පෙන ච වොහරෙය්ය;
සො තාදිසො සුකතකම්මකාරී, ධම්මෙ ඨිතො කින්ති ලභෙථ දුක්ඛං.
1271.
‘‘තං
අඤ්ඤත්ර තෙනිහ භස්මී
තං ඛිප්පමානෙන ලහුං පරෙන, සුඛො හවෙ සප්පුරිසෙන සඞ්ගමො’’ති.
1272.
‘‘කිං නාම සො කිඤ්ච කරොති කම්මං,
කිං නාමධෙය්යං කිං පන තස්ස ගොත්තං;
මයම්පි නං දට්ඨුකාමම්හ යක්ඛ, යස්සානුකම්පාය ඉධාගතොසි;
ලාභා හි තස්ස, යස්ස තුවං පිහෙසී’’ති.
1273.
‘‘යො
උපාසකො කොච්ඡඵලූපජීවී;
ජානාථ නං තුම්හාකං පෙසියො සො,
මා
1274.
‘‘ජානාමසෙ යං ත්වං පවදෙසි
න ඛො නං ජානාම ස එදිසොති;
මයම්පි නං පූජයිස්සාම යක්ඛ,
සුත්වාන තුය්හං වචනං උළාර’’න්ති.
1275.
‘‘යෙ කෙචි ඉමස්මිං සත්ථෙ මනුස්සා,
දහරා මහන්තා අථවාපි මජ්ඣිමා;
සබ්බෙව තෙ ආලම්බන්තු විමානං,
පස්සන්තු පුඤ්ඤානං ඵලං කදරියා’’ති.
1276.
තෙ තත්ථ සබ්බෙව ‘අහං පුරෙ’ති,
තං කප්පකං තත්ථ පුරක්ඛත්වා
සබ්බෙව තෙ ආලම්බිංසු විමානං,
මසක්කසාරං විය වාසවස්ස.
1277.
තෙ
පාණාතිපාතා විරතා අහෙසුං, ලොකෙ අදින්නං පරිවජ්ජයිංසු;
අමජ්ජපා නො ච මුසා භණිංසු, සකෙන දාරෙන ච අහෙසුං තුට්ඨා.
1278.
තෙ තත්ථ සබ්බෙව ‘අහං පුරෙ’ති, උපාසකත්තං පටිවෙදයිත්වා;
පක්කාමි සත්ථො අනුමොදමානො, යක්ඛිද්ධියා අනුමතො පුනප්පුනං.
1279.
‘‘ගන්ත්වාන
යථාපයොගා පරිපුණ්ණලාභා, පච්චාගමුං පාටලිපුත්තමක්ඛතං.
1280.
‘‘ගන්ත්වාන
පුත්තෙහි දාරෙහි සමඞ්ගිභූතා;
ආනන්දී විත්තා
අකංසු සෙරීසමහං උළාරං;
සෙරීසකං තෙ පරිවෙණං මාපයිංසු.
1281.
එතාදිසා සප්පුරිසාන සෙවනා,
මහත්ථිකා ධම්මගුණාන සෙවනා;
එකස්ස අත්ථාය උපාසකස්ස,
සබ්බෙව සත්තා සුඛිතා
සෙරීසකවිමානං දසමං.
11. සුනික්ඛිත්තවිමානවත්ථු
1282.
‘‘උච්චමිදං
කූටාගාරා
1283.
‘‘තත්ථච්ඡසි පිවසි ඛාදසි ච, දිබ්බා ච වීණා පවදන්ති වග්ගුං;
දිබ්බා රසා කාමගුණෙත්ථ පඤ්ච, නාරියො ච නච්චන්ති සුවණ්ණඡන්නා.
1284.
‘‘කෙන තෙතාදිසො වණ්ණො, කෙන තෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච තෙ භොගා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
1285.
‘‘පුච්ඡාමි
කෙනාසි එවං ජලිතානුභාවො, වණ්ණො ච තෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
1286.
සො
පඤ්හං පුට්ඨො වියාකාසි, යස්ස කම්මස්සිදං ඵලං.
1287.
‘‘දුන්නික්ඛිත්තං මාලං සුනික්ඛිපිත්වා, පතිට්ඨපෙත්වා සුගතස්ස ථූපෙ;
මහිද්ධිකො චම්හි මහානුභාවො, දිබ්බෙහි කාමෙහි සමඞ්ගිභූතො.
1288.
‘‘තෙන මෙතාදිසො වණ්ණො,
තෙන මෙ ඉධ මිජ්ඣති;
උප්පජ්ජන්ති ච මෙ භොගා,
යෙ කෙචි මනසො පියා.
1289.
‘‘අක්ඛාමි තෙ භික්ඛු මහානුභාව,
මනුස්සභූතො යමහං අකාසිං;
තෙනම්හි
වණ්ණො ච මෙ සබ්බදිසා පභාසතී’’ති.
සුනික්ඛිත්තවිමානං එකාදසමං.
සුනික්ඛිත්තවග්ගො සත්තමො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං
ද්වෙ දලිද්දා වනවිහාරා, භතකො ගොපාලකණ්ඩකා;
අනෙකවණ්ණමට්ඨකුණ්ඩලී, සෙරීසකො සුනික්ඛිත්තං;
පුරිසානං තතියො වග්ගො පවුච්චතීති.
භාණවාරං චතුත්ථං නිට්ඨිතං.
විමානවත්ථුපාළි නිට්ඨිතා.